KWALIFIKACJA MEC5 - STYCZEŃ 2025

PYTANIE NR 25.
W bloku programu sterującego kod G91 oznacza
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
G91 w programowaniu CNC oznacza tryb przyrostowy: podane wartości współrzędnych są interpretowane jako przesunięcia względem aktualnej pozycji, a nie jako pozycje w układzie bazowym. Dla porównania tryb absolutny to zwykle G90. Odpowiedzi o stałej prędkości skrawania i obrotach dotyczą innych funkcji.

Pełne wyjaśnienie:

Kod G91 w typowym G-code przełącza sterowanie na programowanie (pozycjonowanie) przyrostowe. Oznacza to, że wartości w blokach ruchu (np. w osiach X/Y/Z) są traktowane jako przyrost względem bieżącej pozycji narzędzia, czyli "przesuń się o tyle", a nie "jedź do współrzędnej X=… w układzie absolutnym".

Dlatego odpowiedź "programowanie przyrostowe." jest poprawna: dokładnie opisuje sposób interpretacji współrzędnych po aktywacji G91.

Odpowiedź "programowanie absolutne." jest niepoprawna, ponieważ absolutne pozycjonowanie stanowi przeciwieństwo trybu przyrostowego. W praktyce na zajęciach i w dokumentacjach często omawia się te tryby parami, bo pomylenie ich prowadzi do błędów pozycjonowania (narzędzie jedzie "za daleko" lub "za krótko").

Odpowiedź "ustawienie stałej prędkości skrawania." jest niepoprawna, bo dotyczy sterowania prędkością w funkcji średnicy (CSS) i odnosi się do parametrów pracy wrzeciona, a nie do sposobu zadawania położeń osi.

Odpowiedź "ustawienie stałej prędkości obrotowej wrzeciona." również jest niepoprawna, bo stałe obroty wrzeciona wynikają z nastaw obrotów (zwykle komendy S oraz odpowiednie funkcje wrzeciona), a nie z kodu określającego tryb współrzędnych.

Wskazówka egzaminacyjna: ucz się par skojarzeń: tryby pozycjonowania (absolutny vs przyrostowy) oraz osobno funkcje wrzeciona/posuwu. Jeśli w odpowiedziach pojawiają się "współrzędne/pozycje" kontra "prędkość/obroty", to najczęściej pytanie dotyczy geometrii ruchu, nie parametrów skrawania.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
G91 oznacza programowanie przyrostowe (inkrementalne): podane wartości osi są liczone jako przesunięcie względem aktualnej pozycji narzędzia, a nie jako położenie absolutne w układzie maszyny lub detalu.
G90 to tryb absolutny (współrzędne odnoszą się do ustalonego zera), a G91 to tryb przyrostowy (współrzędne są przyrostem od bieżącej pozycji). Pomylenie tych trybów jest częstą przyczyną błędnych przejazdów.
W G91 każdy kolejny ruch sumuje się z poprzednią pozycją. Jeśli operator lub programista zapomni wrócić do trybu absolutnego, kolejne bloki mogą przesuwać narzędzie "krok po kroku" w niezamierzonym kierunku, co grozi kolizją.
G91 stosuje się m.in. do powtarzalnych przesunięć o stałą wartość (np. siatka otworów, podejścia krokowe, proste pętle w podprogramach). Ułatwia to zapis, gdy wygodniej myśleć "o ile przesunąć" zamiast liczyć współrzędne absolutne.
Najprościej: szukaj w blokach programu komendy "G91". Od tego miejsca (aż do zmiany, zwykle na G90) współrzędne osi w ruchach liniowych/kołowych będą interpretowane jako przyrosty. W praktyce warto oznaczać takie miejsca komentarzem.
Nie. G91 dotyczy sposobu zadawania położeń osi (geometrii ruchu). Posuw i obroty wynikają z innych poleceń/ustawień (np. wartości F i S oraz funkcji wrzeciona). W pytaniach egzaminacyjnych to typowa pułapka pojęciowa.
Najczęściej myli się G91 z G90 (bo występują parami) albo wybiera odpowiedź o prędkości skrawania/obrotowej, bo kojarzy się sterowanie CNC z wrzecionem. Pomaga zasada: G90/G91 = współrzędne, a prędkości to inna grupa zagadnień.
W wielu popularnych sterowaniach znaczenie G91 jako trybu przyrostowego jest standardowe, ale zawsze należy sprawdzić dokumentację konkretnej maszyny/sterowania (mogą wystąpić różnice w trybach modalnych lub w interpretacji w cyklach).
Ćwicz na krótkich przykładach: ten sam tor ruchu zapisz raz w G90, raz w G91. Następnie "przelicz w głowie" kolejne pozycje. Dodatkowo wyrób nawyk: po użyciu G91 wracaj jawnie do G90 w programie.
Typowe są pytania o znaczenie podstawowych kodów przygotowawczych i modalność (czy kod "zostaje" aktywny), o układy odniesienia/zera oraz o interpretację współrzędnych w prostych fragmentach programu. To kompetencje potrzebne przy użytkowaniu obrabiarek skrawających.
info

Statystycznie 83% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnio łatwe

Według specjalistów z branży: "G91 w programowaniu CNC oznacza tryb przyrostowy: podane wartości współrzędnych są interpretowane jako przesunięcia względem aktualnej pozycji, a nie jako pozycje w układzie bazowym."

Źródła:

  • Haas Automation, "G-Code and M-Code Reference Guide" – pozycje dotyczące G90/G91, https://www.haascnc.com/service/codes-settings.type=gcode.machine=mill.value=G91.html (dostęp: 2026-03-02)

Materiały:

  • Instrukcja programowania dla danego sterowania CNC (np. rozdział o G90/G91)
  • Tablice i listy kodów G/M producenta obrabiarki
  • Zadania treningowe: porównanie toru ruchu w G90 i G91 na prostych przykładach

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego