KWALIFIKACJA MED9 - STYCZEŃ 2021

PYTANIE NR 19.
W butelce z szeroką szyjką (słoiku aptecznym) należy umieścić
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Butelka z szeroką szyjką (słoik apteczny) ułatwia umieszczenie i późniejsze pobieranie preparatów niejednorodnych oraz gęstszych.
Dlatego właściwym wyborem jest zawiesina do użytku zewnętrznego, która może tworzyć osad i wymaga wstrząsania oraz wygodnego dozowania z naczynia o szerszym otworze.

Pełne wyjaśnienie:

Dobór opakowania w recepturze aptecznej wynika głównie z postaci leku i jego właściwości fizycznych. Naczynia z szeroką szyjką (często określane jako słoiki apteczne) są praktyczne wtedy, gdy preparat:

  • jest niejednorodny (np. zawiesina),
  • może pozostawiać osad i wymaga redyspergowania,
  • ma większą lepkość lub wymaga wygodnego pobierania (np. szpatułką/patyczkiem, przez łatwiejsze wylanie/wytrząśnięcie).

Odpowiedź "zawiesinę do użytku zewnętrznego" pasuje do tej zasady: zawiesiny mogą ulegać sedymentacji, a szeroki otwór ułatwia zarówno wstrząśnięcie zawartością, jak i jej wydobycie bez nadmiernego pozostawania preparatu na ściankach lub w przewężeniu szyjki.

Odpowiedź "roztwór glicerolowy" jest zwykle preparatem jednorodnym. Mimo że glicerol zwiększa lepkość, nie jest to cecha przesądzająca o konieczności szerokiej szyjki tak wyraźnie jak w przypadku typowej zawiesiny (problemem nie jest osad, tylko płynność).

Odpowiedź "roztwór etanolowo-wodny" to także roztwór jednorodny; standardowo nie wymaga szerokiego wlewu z powodu osadu, a dobór opakowania częściej wiąże się z kompatybilnością materiału i szczelnością niż z szerokością szyjki.

Odpowiedź "mieszankę" jest zbyt ogólna: mieszanina może mieć różną postać (jednorodną lub niejednorodną). W takim brzmieniu nie pozwala jednoznacznie powiązać jej z wymaganiem szerokiej szyjki równie trafnie jak zawiesiny.

Wskazówka egzaminacyjna: przy pytaniach o opakowania szukaj słów-kluczy typu zawiesina, osad, wstrząsnąć – to najczęściej oznacza potrzebę wygodnego mieszania i pobierania, czyli naczynia o szerszym otworze.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To naczynie (często nazywane słoikiem aptecznym) z wyraźnie szerszym otworem niż w typowej butelce. Ułatwia napełnianie, mieszanie oraz pobieranie preparatów gęstszych lub niejednorodnych, np. takich, które tworzą osad i wymagają wstrząsania.
Zawiesiny są niejednorodne i mogą ulegać sedymentacji, więc przed użyciem zwykle trzeba je dobrze wymieszać (redyspergować). Szeroka szyjka ułatwia skuteczne wstrząśnięcie i późniejsze pobranie preparatu bez "zatykania się" przewężenia oraz bez dużych strat na ściankach.
Roztwór jest jednorodny i nie tworzy osadu, więc problemem rzadziej bywa pobieranie z wąskiej szyjki. Zawiesina jest niejednorodna, może tworzyć osad i wymaga wstrząsania, dlatego częściej wybiera się opakowanie "wygodniejsze użytkowo", np. z szerszym otworem.
Zwykle nie ma takiej potrzeby, bo to preparat jednorodny i łatwo wylewany. W praktyce większe znaczenie mają: szczelne zamknięcie, ograniczenie parowania oraz kompatybilność opakowania. Szeroka szyjka nie jest tu typowym wymaganiem wynikającym z postaci leku.
Nie zawsze. Glicerol zwiększa lepkość, co może utrudniać wylewanie, ale roztwór nadal pozostaje jednorodny (bez osadu). O doborze opakowania decyduje więc praktyczna wygoda aplikacji, a nie konieczność mieszania osadu, jak w przypadku zawiesin.
To preparat przeznaczony do stosowania na skórę lub błony śluzowe (zgodnie z opisem), w którym cząstki stałe są rozproszone w cieczy. Przed użyciem zazwyczaj należy go wstrząsnąć, aby przywrócić jednorodność użytkową i uzyskać właściwe działanie na powierzchni aplikacji.
Najczęstsze błędy to wybór opakowania "nawykowo" (bo roztwory często są w butelkach), pomijanie słów-kluczy typu "zawiesina" i "wstrząsnąć", oraz mylenie mieszaniny z zawiesiną. Warto zawsze ocenić, czy preparat jest jednorodny i czy tworzy osad.
Pomocna reguła: "osad i lepkość = wygoda pobierania". Gdy preparat może zostawiać osad, wymaga wstrząsania lub jest trudniejszy do wydobycia, szeroki otwór zwykle ułatwia pracę pacjentowi i personelowi. Przy roztworach jednorodnych to kryterium jest słabsze.
Nie. "Mieszanka" jest pojęciem szerszym: może być jednorodna albo niejednorodna i nie wskazuje jednoznacznie na obecność osadu. "Zawiesina" z definicji jest układem niejednorodnym z fazą stałą rozproszoną w cieczy, co ma duże znaczenie dla opakowania i sposobu użycia.
Ucz się par: postać leku → problem użytkowy → opakowanie. Dla zawiesin: osad/wstrząsanie/pobieranie. Dla roztworów: jednorodność/szczelność/kompatybilność. Przećwicz też typowe naczynia recepturowe i ich zastosowania w codziennej pracy apteki.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 40% zdających egzamin. trudne

Materiały:

  • Podręczniki z receptury aptecznej (dział: opakowania i postacie leku)
  • Materiały dydaktyczne szkół policealnych dla technika farmaceutycznego z technologii postaci leku
  • Instrukcje wewnętrzne apteki dotyczące doboru opakowań i etykietowania preparatów

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego