KWALIFIKACJA ROL6 - STYCZEŃ 2018

PYTANIE NR 18.
W celu dokładnego przyorania resztek pożniwnych i umieszczenia ścierni i rozłogów na dnie bruzdy należy zastosować pług z
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Przedpłużek podcina wierzchnią warstwę gleby wraz z resztkami pożniwnymi i odkłada ją na dno bruzdy, dzięki czemu ścierń i rozłogi zostają dobrze przykryte.
Pogłębiacz służy głównie do spulchniania głębszej warstwy, a rodzaj odkładnicy wpływa na kształt skiby, lecz nie zastępuje przedpłużka w przykrywaniu resztek.

Pełne wyjaśnienie:

W orce, której celem jest dokładne przyoranie resztek pożniwnych (np. ścierni i rozłogów) oraz umieszczenie ich na dnie bruzdy, kluczową rolę pełni przedpłużek. Jest to dodatkowy element roboczy montowany przed korpusem pługa. Jego zadaniem jest podcięcie i odwrócenie cienkiej, wierzchniej warstwy gleby wraz z resztkami roślinnymi tak, aby trafiły one na spód bruzdy, a następnie zostały przykryte skibą odwracaną przez główną odkładnicę.

Dlatego odpowiedź "przedpłużkiem" jest poprawna: przedpłużek "zbiera" resztki z powierzchni i kieruje je w dół profilu orki, co poprawia efekt przykrycia i sprzyja równomiernemu rozkładowi materii organicznej.

Pozostałe odpowiedzi są niepoprawne, bo dotyczą innych funkcji:

  • "pogłębiaczem" – pogłębiacz (lub element pogłębiający/spulchniający) ma na celu rozluźnianie i kruszenie gleby na większej głębokości, poprawę przepuszczalności i ograniczenie podeszwy płużnej. Nie jest to element przeznaczony do umieszczania resztek na dnie bruzdy.
  • "odkładnicą kulturalną" – typ odkładnicy wpływa na sposób odwracania i kruszenia skiby oraz jakość powierzchni po orce. Może poprawiać kulturę orki, ale nie zapewnia tak ukierunkowanego odkładania resztek na dno bruzdy jak przedpłużek.
  • "odkładnicą cylindryczną" – również jest to odmiana odkładnicy, a więc elementu formującego i odwracającego skibę. Sama zmiana typu odkładnicy nie zastępuje funkcji przedpłużka polegającej na "podwójnym" odwróceniu: najpierw wierzchniej warstwy z resztkami, a potem całej skiby.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w treści pojawia się sformułowanie "resztki pożniwne na dnie bruzdy" albo "dokładne przyoranie ścierni", najczęściej chodzi o element, który działa przed korpusem i zajmuje się warstwą powierzchniową, czyli przedpłużek.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Przedpłużek to dodatkowy element roboczy montowany przed korpusem pługa. Jego zadaniem jest podcięcie wierzchniej warstwy gleby wraz z resztkami pożniwnymi i odłożenie jej na dno bruzdy, aby resztki zostały skutecznie przykryte przez skibę.
Bo pracuje na samej górze profilu gleby: zbiera resztki z powierzchni, odwraca je jako pierwsze i kieruje w dół bruzdy. Następnie główny korpus pługa przykrywa je kolejną warstwą ziemi, co daje efekt "resztki na spodzie, ziemia na wierzchu".
Nie. Pogłębiacz jest stosowany głównie do spulchniania głębszej warstwy gleby i poprawy warunków wodno-powietrznych. Może wpływać na strukturę gleby, ale nie wykonuje zadania ukierunkowanego na przeniesienie resztek z powierzchni na dno bruzdy.
Przedpłużek znajduje się przed główną odkładnicą i lemieszem korpusu. Jest mniejszy i pracuje płycej niż korpus. Często widać go jako "mały pług" przed właściwym korpusem, ustawiony tak, by podciąć samą warstwę powierzchniową.
Bez przedpłużka resztki pożniwne częściej pozostają częściowo na powierzchni lub są nierówno przykryte. Może to utrudniać późniejszy siew, sprzyjać zapychaniu narzędzi uprawowych i powodować mniej równomierny rozkład materii organicznej w glebie.
Odkładnica odpowiada za odwrócenie i uformowanie skiby, czyli przykrycie tego, co znajduje się w bruździe. Sama odkładnica nie "zbiera" resztek z powierzchni tak skutecznie jak przedpłużek, ale współpracuje z nim, przykrywając wcześniej odłożoną warstwę.
Gdy uprawiasz pola pod pasze (np. zboża, kukurydza) i zależy Ci na dobrym przykryciu resztek po zbiorze lub po przyoraniu darni. To ułatwia przygotowanie stanowiska, ogranicza problemy w kolejnych zabiegach i pomaga w równomiernym wprowadzaniu materii organicznej.
Dno bruzdy to najniższa część bruzdy powstałej po przejściu pługa. Jeśli resztki mają trafić na dno bruzdy, muszą zostać najpierw odłożone na spód, a dopiero potem przykryte ziemią. To wskazuje na potrzebę elementu typu przedpłużek.
Częsty błąd to wybór elementu "pasującego nazwą" (np. pogłębiacz), zamiast tego, który realizuje konkretny cel (przykrywanie resztek). Drugi błąd to przecenianie roli rodzaju odkładnicy: typ odkładnicy zmienia sposób odwracania skiby, ale nie zastępuje przedpłużka.
Ucz się przez funkcje: dopasuj element do efektu pracy w glebie (przykrycie resztek, pogłębienie, kruszenie skiby). Pomaga też obejrzenie pługa w praktyce i nazwanie części "na żywo". Na egzaminie szukaj słów-kluczy: "resztki", "dno bruzdy", "przykryć".
info

Statystycznie 46% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że przedpłużek podcina wierzchnią warstwę gleby wraz z resztkami pożniwnymi i odkłada ją na dno bruzdy, dzięki czemu ścierń i rozłogi zostają dobrze przykryte.

Źródła:

  • Wikipedia (PL): "Przedpłużek" – opis elementu pługa i jego roli, https://pl.wikipedia.org/wiki/Przedp%C5%82u%C5%BCek (dostęp: 2026-03-04)
  • Wikipedia (PL): "Pług" – budowa pługa i elementy robocze, https://pl.wikipedia.org/wiki/P%C5%82ug (dostęp: 2026-03-04)

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z uprawy roli (działy: orka, narzędzia płużne, przykrywanie resztek)
  • Instrukcje użytkowania pługów (opisy funkcji: przedpłużek, pogłębiacz, odkładnica)
  • Ćwiczenia praktyczne: rozpoznawanie elementów pługa i ocena jakości orki w polu

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego