KWALIFIKACJA MOT2 - STYCZEŃ 2016

PYTANIE NR 11.
W celu dokonania pomiaru napięcia zasilania elektrycznej pompy paliwa, woltomierz należy podłączyć pomiędzy masę, a zacisk zasilania elementu oznaczonego na schemacie numerem
Ilustracja przedstawia schemat elektryczny, który jest częścią egzaminu zawodowego dla elektromechanika pojazdów
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Woltomierz mierzy różnicę potencjałów, więc aby sprawdzić napięcie zasilania pompy, podłącza się go równolegle do odbiornika: między masę pojazdu (0 V) a zacisk zasilania (+) pompy. Na schemacie pompa jest przedstawiona jako silnik elektryczny oznaczony symbolem M – to element nr 3.

Pełne wyjaśnienie:

Pomiar napięcia zasilania wykonuje się zawsze jako pomiar różnicy potencjałów między dwoma punktami obwodu. Dlatego woltomierz podłącza się równolegle do elementu zasilanego: jedną sondę do masy pojazdu (punkt odniesienia 0 V), a drugą do zacisku zasilania badanego odbiornika (zwykle +12 V).

W układzie pompy paliwa odbiornikiem jest silnik elektryczny prądu stałego napędzający pompę. Na schematach instalacji samochodowej taki silnik jest oznaczany symbolem M w okręgu. Na dołączonym schemacie właśnie ten symbol odpowiada elementowi nr 3, który jest zasilany poprzez styk przekaźnika (typowe rozwiązanie: przekaźnik odciąża obwód sterowania i przełącza prąd potrzebny do pracy pompy).

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?

  • 10 – to element elektroniczny (moduł/układ sterujący związany z zapłonem). Pomiar napięcia na nim nie odpowiada pytaniu o zasilanie pompy paliwa.
  • 40 – to czujnik (np. położenia/impulsator). Czujniki często mają zasilanie i sygnał, ale nie są odbiornikiem mocy jak pompa; wynik pomiaru nie powie, czy pompa ma zasilanie.
  • 49 – to przełącznik/czujnik. Ponownie: nie jest to silnik pompy, więc wskazanie nie dotyczy napięcia zasilania pompy.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy pytanie dotyczy pompy paliwa na schemacie, najpierw szukaj symbolu silnika M i sprawdź, czy jedna strona jest na masie, a druga idzie przez przekaźnik/bezpiecznik do zasilania. Dopiero wtedy wybieraj numer elementu.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Woltomierz podłącz równolegle: czarną sondę do masy pojazdu (ujemny biegun/0 V), czerwoną do zacisku zasilania pompy (+). Wtedy odczyt pokazuje, czy pompa rzeczywiście dostaje napięcie podczas zapłonu lub rozruchu.
Napięcie to różnica potencjałów między dwoma punktami, więc miernik musi być wpięty równolegle. Wpięcie "w szereg" jest typowe dla pomiaru prądu i może przerwać obwód lub uszkodzić bezpiecznik miernika, a wynik nie odpowie na pytanie o napięcie zasilania.
Symbol M w okręgu oznacza silnik elektryczny. W układzie zasilania paliwem takim silnikiem jest napęd elektrycznej pompy paliwa. Rozpoznanie tego symbolu pomaga wybrać właściwy element na schemacie do pomiarów napięcia i diagnostyki.
Najczęściej pompa paliwa jest narysowana jako silnik DC (symbol M) z jednym wyprowadzeniem do masy, a drugim do zasilania prowadzonego przez bezpiecznik i przekaźnik. Dodatkową wskazówką jest to, że obwód pompy ma większe przekroje przewodów niż czujniki.
Nie. Brak napięcia na zacisku zasilania pompy zwykle wskazuje na problem w zasilaniu: bezpiecznik, przekaźnik, przerwa w przewodzie, słaba masa lub sterowanie przekaźnikiem. Uszkodzenie samej pompy podejrzewa się częściej, gdy napięcie jest obecne, a pompa nie pracuje.
Typowe pomyłki to: podłączanie miernika jak do pomiaru prądu (szeregowo), brak odniesienia do masy, wybór niewłaściwego elementu na schemacie (np. czujnika zamiast silnika M) oraz pomiar na przewodzie sterującym przekaźnika zamiast na zacisku zasilania pompy.
W praktyce warto sprawdzić oba stany. Często pompa jest włączana na krótko po włączeniu zapłonu (tzw. doładowanie układu), a następnie pracuje podczas rozruchu i pracy silnika. Pomiar pod obciążeniem (rozruch/praca) lepiej ujawnia spadki napięcia.
Spadek napięcia zwykle wynika z rezystancji w obwodzie: zaśniedziałe złącza, luźne styki, uszkodzone przewody, nadpalony styk przekaźnika lub słaby punkt masowy. Dlatego poza samym pomiarem napięcia warto wykonywać test spadków napięcia na przewodzie zasilania i masie.
Przekaźnik pozwala sterować zasilaniem pompy małym prądem sterującym, a jednocześnie przełącza prąd roboczy potrzebny dla silnika pompy. Chroni to układy sterujące przed dużym obciążeniem i ułatwia diagnostykę: można sprawdzać osobno sterowanie cewką przekaźnika i tor mocy do pompy.
Czujniki są zwykle rysowane jako małe symbole (np. prostokąt/element pomiarowy) i mają przewody sygnałowe do sterownika. Odbiorniki mocy (pompa, wentylator) są oznaczane jako silniki lub grzałki, często mają połączenie z masą i zasilaniem przez przekaźnik/bezpiecznik oraz "mocniejszy" tor zasilania.
info

Statystycznie 41% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Według specjalistów z branży: "Woltomierz mierzy różnicę potencjałów, więc aby sprawdzić napięcie zasilania pompy, podłącza się go równolegle do odbiornika: między masę pojazdu (0 V) a zacisk zasilania (+) pompy."

Źródła:

  • Fluke: How to measure DC voltage with a digital multimeter (DMM) – https://www.fluke.com/en-us/learn/blog/digital-multimeters/how-to-measure-dc-voltage - accessed 2026-02-18
  • Wikipedia (PL): Pompa paliwa – opis roli elektrycznej pompy w pojeździe – https://pl.wikipedia.org/wiki/Pompa_paliwa - accessed 2026-02-18
  • Wikipedia (PL): Woltomierz – zasada pomiaru napięcia i podłączanie równoległe – https://pl.wikipedia.org/wiki/Woltomierz - accessed 2026-02-18

Materiały:

  • Instrukcje producentów mierników dotyczące pomiaru napięcia DC (materiały aplikacyjne)
  • Podręczniki z elektrotechniki samochodowej (symbole schematowe, przekaźniki, obwody DC)
  • Ćwiczenia praktyczne: pomiar napięcia na odbiorniku względem masy oraz test spadku napięcia na przewodach i złączach

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego