KWALIFIKACJA GIW2 - CZERWIEC 2015

PYTANIE NR 12.
W celu kontynuowania eksploatacji w wyrobisku zagrożonym wybuchem nie wykonuje się w nim tam
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Tamy płócienne nie zapewniają wymaganej szczelności i odporności w wyrobiskach zagrożonych wybuchem; mogą też ulec szybkiemu uszkodzeniu i nie ograniczają skutków fali wybuchu. Dlatego przy kontynuowaniu eksploatacji w takich warunkach stosuje się rozwiązania o większej trwałości i szczelności niż konstrukcje z płótna.

Pełne wyjaśnienie:

W wyrobisku zagrożonym wybuchem priorytetem jest ograniczanie skutków ewentualnej eksplozji (fali ciśnienia, płomienia, rozrzutu pyłu) oraz zapewnienie możliwie stabilnych i szczelnych przegród. Z tego powodu nie wykonuje się tam płóciennych, ponieważ są one z natury konstrukcjami lekkimi i mało odpornymi: trudniej uzyskać na nich trwałą szczelność, są podatne na rozdarcia, rozszczelnienia i zniszczenie pod wpływem podmuchu. W warunkach zagrożenia wybuchem taka przegroda może nie spełnić zadania ochronnego, a jej uszkodzenie może ułatwić rozprzestrzenianie się skutków wybuchu.

Pozostałe rodzaje tam wymienione w odpowiedziach są kojarzone z rozwiązaniami o większej masie i trwałości, które mogą być dobierane do różnych celów (izolacja rejonu, odcięcie przepływu, ograniczanie migracji gazów, wsparcie działań profilaktycznych) i w praktyce są traktowane jako konstrukcje bardziej "stałe" niż płótno. Właśnie ta różnica w odporności, szczelności i trwałości powoduje, że w wyrobisku zagrożonym wybuchem wyklucza się wariant płócienny.

Typowe pułapki egzaminacyjne w tym zakresie to: automatyczne wybieranie tam "najprostszych do wykonania" oraz mylenie przegród tymczasowych (łatwych do montażu) z rozwiązaniami, które mają pełnić funkcje ochronne w warunkach szczególnego zagrożenia. Na egzaminie warto zawsze zadać sobie pytanie: czy dana konstrukcja jest wystarczająco szczelna i odporna na oddziaływanie fali ciśnienia? Jeśli nie, to nie powinna być wskazywana dla wyrobisk zagrożonych wybuchem.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Tama to przegroda wykonywana w wyrobisku, aby odizolować rejon, ograniczyć przepływ powietrza lub gazów, albo spełnić funkcję ochronną. W zależności od celu stosuje się różne konstrukcje i materiały, dobierane do warunków zagrożeń oraz wymagań szczelności i wytrzymałości.
Szczelność ogranicza niekontrolowany przepływ mieszanin wybuchowych i zmniejsza ryzyko przenoszenia płomienia oraz fali ciśnienia. Nieszczelna przegroda może "przepuścić" skutki wybuchu dalej, przez co rośnie zasięg zagrożenia i trudniej prowadzić skuteczną profilaktykę przeciwwybuchową.
To sytuacja, w której mogą wystąpić warunki do zapłonu i wybuchu, np. z udziałem gazów palnych lub pyłów. W praktyce oznacza to konieczność stosowania szczególnych środków bezpieczeństwa: właściwego przewietrzania, kontroli stężeń, eliminacji źródeł zapłonu i doboru rozwiązań technicznych odpornych na skutki ewentualnej eksplozji.
Tama płócienna jest lekka i szybka w wykonaniu, ale zwykle ma ograniczoną wytrzymałość i trudno na niej uzyskać długotrwałą, pewną szczelność. W rejonach o wysokich wymaganiach bezpieczeństwa (np. przeciwwybuchowych) taka konstrukcja może zostać łatwo uszkodzona i nie spełnić funkcji ochronnej.
Pomaga analiza materiału i funkcji. Rozwiązania "lekkie" (np. oparte o tkaniny) częściej pełnią role doraźne, a konstrukcje masywniejsze (mur, elementy blokowe, rozwiązania z podsadzką) kojarzą się z większą trwałością i szczelnością. Na egzaminie szukaj opcji najlepiej spełniającej wymagania bezpieczeństwa dla danych warunków.
Tamy murowe wykonuje się tam, gdzie potrzebna jest przegroda o większej trwałości i stabilności, np. do odizolowania rejonów, ograniczenia przepływu lub długotrwałego zabezpieczenia wyrobiska. Dobór zależy od przeznaczenia, warunków geologiczno-górniczych i wymagań szczelności.
Uczeń może kierować się samą nazwą materiału (np. "gips" = szczelnie, "płótno" = prowizorycznie) zamiast wymaganiami funkcjonalnymi. To klasyczny błąd skojarzeniowy: wybór na podstawie "brzmienia" lub intuicji, a nie na podstawie tego, czy tama zapewni odporność i szczelność w konkretnym zagrożeniu.
Najczęściej: mylenie celu tamy (izolacja vs ochrona przeciwwybuchowa), ignorowanie warunku "zagrożone wybuchem", wybór opcji "najłatwiejszej w wykonaniu" oraz brak analizy szczelności i wytrzymałości. Warto czytać polecenie pod kątem tego, co jest niedopuszczalne w danych warunkach.
W zagrożeniu wybuchem kluczowa jest odporność na podmuch i możliwość utrzymania szczelności. Odpowiedzi sugerujące konstrukcje lekkie lub podatne na uszkodzenie powinny budzić wątpliwości, bo mogą nie ograniczyć skutków wybuchu. Na egzaminie traktuj je jako typowe dystraktory.
Ucz się według schematu: cel (izolacja/odcięcie/ochrona), zagrożenia (wybuch, pożar, gazy), wymagania (szczelność, trwałość, odporność), a dopiero potem dobór materiału i konstrukcji. Dobrze działają krótkie porównania: co jest trwałe, a co tymczasowe.
info

Statystycznie 40% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Eksperci podkreślają: "Tamy płócienne nie zapewniają wymaganej szczelności i odporności w wyrobiskach zagrożonych wybuchem; mogą też ulec szybkiemu uszkodzeniu i nie ograniczają skutków fali wybuchu."

Materiały:

  • Instrukcje i procedury zakładowe dotyczące profilaktyki przeciwwybuchowej w kopalni
  • Materiały dydaktyczne z wentylacji i zagrożeń naturalnych w górnictwie podziemnym
  • Podręczniki i skrypty z zakresu BHP w górnictwie oraz zabezpieczania wyrobisk (tamy, izolacje, podsadzka)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego