KWALIFIKACJA BUD19 - STYCZEŃ 2020 (test 3)

PYTANIE NR 25.
W celu oceny prawidłowości położenia punktów granicznych działki zmierzono ich położenie. Dla którego punktu odchylenie liniowe dl, wyznaczone na podstawie danych z pomiaru oraz danych pozyskanych z PZGiK, przekracza wartość dopuszczalną?
Ilustracja przedstawia tabelę z danymi pomiarowymi dotyczącymi położenia punktów granicznych działki, co jest istotne w
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Odchylenie liniowe dl oblicza się przez porównanie współrzędnych punktu z pomiaru z danymi z PZGiK (różnice w X i Y złożone do odległości). Następnie wynik porównuje się z wartością dopuszczalną właściwą dla rodzaju punktu (stabilizowany/niestabilizowany). W danych zadania przekroczenie dotyczy punktu 3 stabilizowanego.

Pełne wyjaśnienie:

W zadaniach oceniających prawidłowość położenia punktów granicznych kluczowe są dwa kroki: obliczenie odchylenia liniowego dl oraz porównanie go z wartością dopuszczalną.

1) Obliczenie dl
Najpierw zestawia się współrzędne tego samego punktu pochodzące z dwóch źródeł: z pomiaru terenowego oraz z danych pozyskanych z PZGiK. Dla każdego punktu wyznacza się różnice współrzędnych (w osi X oraz Y), a następnie liczy odchylenie liniowe jako odległość w płaszczyźnie. To pozwala uniknąć błędu polegającego na ocenianiu tylko "większej" z różnic w jednej osi.

2) Dobór i zastosowanie progu dopuszczalnego
Samo dl nie wystarcza do oceny. Trzeba jeszcze dobrać właściwą wartość dopuszczalną. W praktyce geodezyjnej progi te zależą m.in. od tego, czy punkt graniczny jest stabilizowany czy niestabilizowany. Dlatego dla każdego punktu należy użyć progu odpowiadającego jego charakterowi, a dopiero potem oceniać przekroczenie.

Dlaczego poprawna jest odpowiedź "Dla 3 stabilizowanego."?
W danych do zadania (zestawieniu/ilustracji) po obliczeniu dl dla punktów 1–4 i porównaniu z dopuszczalnymi wartościami okazuje się, że tylko dla punktu 3 (stabilizowanego) wyznaczone dl przekracza właściwy próg. To oznacza, że położenie tego punktu wymaga dodatkowej weryfikacji w toku pracy geodezyjnej.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne?

  • "Dla 2 niestabilizowanego" – błąd typowo wynika z mylenia progu dla punktów niestabilizowanych z progiem dla stabilizowanych albo z oceny tylko jednej składowej różnicy.
  • "Dla 1 stabilizowanego." – może być skutkiem zakotwiczenia na pierwszym obliczonym wyniku lub zaokrągleń pośrednich, które sztucznie "zbliżają" wynik do progu.
  • "Dla 4 niestabilizowanego." – często jest wybierane, gdy porównuje się wartości "na oko" (np. największa pojedyncza różnica), zamiast wykonać pełne dl i odnieść je do właściwego kryterium dopuszczalności.

Na egzaminie warto sprawdzać: (1) czy porównujesz te same punkty i te same oznaczenia, (2) czy liczysz odchylenie liniowe, a nie różnicę w jednej osi, (3) czy dobierasz próg dopuszczalny zgodnie z rodzajem punktu.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Odchylenie liniowe dl to miara różnicy położenia punktu wyrażona jako odległość między jego współrzędnymi z dwóch źródeł (np. z pomiaru i z PZGiK). W praktyce liczy się je jako odległość w 2D, a wynik porównuje z wartością dopuszczalną.
Najpierw wyznacz różnice współrzędnych (ΔX i ΔY) między danymi z pomiaru i z PZGiK dla tego samego punktu. Następnie oblicz odległość w płaszczyźnie, traktując ΔX i ΔY jako składowe. Dopiero ten wynik jest dl do porównania z progiem.
Porównanie z PZGiK pozwala ocenić zgodność aktualnego położenia punktu z danymi zasobu i wykryć rozbieżności. Jest to przydatne przy weryfikacji jakości danych, identyfikacji punktów problematycznych i planowaniu dalszych czynności (np. weryfikacji w terenie).
Punkt stabilizowany to punkt graniczny oznaczony w terenie trwałym znakiem (np. znak graniczny), co ma wpływ na sposób jego identyfikacji i ocenę dokładności. W zadaniach egzaminacyjnych ważne jest, że dla różnych rodzajów punktów mogą obowiązywać różne wartości dopuszczalne odchyłek.
W praktyce i w zadaniach egzaminacyjnych przyjmuje się, że kryteria dopuszczalnych odchyłek mogą zależeć od tego, czy punkt jest stabilizowany czy nie. Dlatego zawsze trzeba sprawdzić, do jakiej kategorii należy punkt, a dopiero potem porównać wyliczone dl z właściwym progiem.
Najczęstsze błędy to: liczenie tylko różnicy w jednej współrzędnej zamiast odchylenia liniowego, pomylenie punktów lub ich oznaczeń, użycie niewłaściwego progu dopuszczalnego (stabilizowany vs niestabilizowany) oraz zbyt wczesne zaokrąglanie wyników pośrednich.
Różnica położenia punktu ma charakter przestrzenny w płaszczyźnie, więc może "rozkładać się" na obie osie. Porównanie tylko ΔX albo tylko ΔY może zaniżyć lub zawyżyć ocenę. Dlatego w zadaniach stosuje się odchylenie liniowe jako odległość wynikową z obu składowych.
Przekroczenie występuje wtedy, gdy obliczone dl jest większe od progu dopuszczalnego przypisanego do danego rodzaju punktu i warunków zadania. W praktyce oznacza to konieczność dodatkowej analizy, weryfikacji danych lub powtórzenia czynności pomiarowych dla danego punktu.
Najpierw upewnij się, że oznaczenia punktów są zgodne w obu zestawieniach (numer punktu, opis, ewentualne atrybuty). Następnie sprawdź jednostki i układ odniesienia w danych. Dopiero wtedy licz różnice współrzędnych i dl, bo pomyłka w identyfikacji punktu daje pozornie "duże" odchylenia.
Ćwicz seriami: dla kilku punktów licz różnice współrzędnych i odchylenie liniowe, a potem porównuj z właściwym progiem (zależnym od rodzaju punktu). Utrwal też pojęcia PZGiK, punkt graniczny, stabilizacja oraz zasady pracy z danymi zasobu. Na egzaminie zapisuj kroki obliczeń.
info

Statystycznie 68% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Według specjalistów z branży: "Odchylenie liniowe dl oblicza się przez porównanie współrzędnych punktu z pomiaru z danymi z PZGiK (różnice w X i Y złożone do odległości)."

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z geodezji prawnej dotyczące punktów granicznych i stabilizacji
  • Zadania rachunkowe z geodezji inżynieryjnej: obliczanie odległości i odchyłek w 2D
  • Instrukcje/wytyczne branżowe używane w pracach granicznych (do nauki kryteriów dopuszczalności)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego