KWALIFIKACJA ROL12 - STYCZEŃ 2019

PYTANIE NR 7.
W celu określenia "czasu włośniczkowego" należy przycisnąć palcem
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Czas włośniczkowy (CRT) ocenia się przez uciśnięcie błony śluzowej i obserwację, po jakim czasie wraca prawidłowe zabarwienie. Najczęściej uciska się dziąsło, bo jest dobrze ukrwione i łatwo ocenić powrót koloru. Ucisk tętnicy służy ocenie tętna, a skóra i oko nie są typowym miejscem CRT.

Pełne wyjaśnienie:

Czas włośniczkowy (CRT, czas wypełnienia naczyń włosowatych) to szybki wskaźnik oceny perfuzji obwodowej. Badanie polega na krótkim uciśnięciu miejsca, w którym widać drobne naczynia krwionośne, tak aby tkanka na moment zbledła, a następnie na obserwacji, jak szybko wraca prawidłowe zabarwienie.

Odpowiedź "dziąsło" jest właściwa, ponieważ błona śluzowa dziąseł jest dobrze ukrwiona, łatwo dostępna i umożliwia jednoznaczną ocenę powrotu barwy po uciśnięciu. W praktyce klinicznej to jedno z najczęstszych miejsc oceny CRT u małych zwierząt (pies, kot), zwłaszcza w stanach nagłych, przy podejrzeniu wstrząsu, odwodnienia lub zaburzeń krążenia.

Dlaczego pozostałe propozycje są nieprawidłowe:

  • "tętnicę udową" – ucisk i badanie w tej okolicy kojarzy się z oceną tętna (częstości i jakości fali tętna), a nie z czasem wypełnienia naczyń włosowatych. W CRT kluczowa jest obserwacja powrotu koloru w naczyniach włosowatych, a nie palpacja tętnicy.
  • "skórę" – sama skóra bywa używana do innych ocen (np. turgor skóry przy odwodnieniu), natomiast klasyczny CRT ocenia się na błonach śluzowych, gdzie powrót zabarwienia jest lepiej widoczny i mniej zależny od okrywy włosowej czy pigmentacji.
  • "oko" – błony śluzowe oka (spojówka) są ważne w ocenie barwy błon śluzowych, ale w tym pytaniu jako standardowe miejsce do wykonania ucisku w celu wyznaczenia CRT przyjmuje się dziąsła. Oko jest też bardziej wrażliwe, a ucisk może być niekomfortowy i ryzykowny.

Wskazówka egzaminacyjna: łącz CRT z oceną błon śluzowych (barwa, wilgotność) i jakości tętna. To zestaw szybkich parametrów, które razem pomagają ocenić krążenie i perfuzję pacjenta.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Czas włośniczkowy (CRT) to czas powrotu prawidłowego zabarwienia błony śluzowej po krótkim uciśnięciu. Jest szybkim wskaźnikiem perfuzji obwodowej. Zbyt długi CRT może sugerować zaburzenia krążenia (np. wstrząs), a bardzo krótki bywa obserwowany przy przekrwieniu.
Unieś wargę, wybierz niepigmentowany fragment dziąsła i uciśnij palcem na krótko tak, aby miejsce zbledło. Następnie puść i obserwuj, kiedy wraca różowy kolor. Ocenę wykonuj w dobrym świetle i zestawiaj wynik z innymi parametrami, np. tętnem i zachowaniem zwierzęcia.
CRT wymaga obserwacji powrotu koloru w naczyniach włosowatych po uciśnięciu tkanki, dlatego wybiera się dobrze widoczną, ukrwioną błonę śluzową (dziąsło). Tętnica udowa służy przede wszystkim do palpacji tętna i oceny fali tętna, a nie do oceny kapilarnego powrotu zabarwienia.
Ocena może być utrudniona m.in. przy silnej pigmentacji dziąseł, słabym oświetleniu, niskiej temperaturze obwodowej, silnym stresie lub ruchliwości pacjenta. U części gatunków i w określonych stanach klinicznych lepiej łączyć CRT z innymi wskaźnikami (tętno, temperatura, barwa błon śluzowych).
Częsty błąd to mylenie CRT z badaniem tętna (wskazywanie tętnicy udowej). Inny błąd to wybór skóry i wiązanie ucisku z turgorem skóry (odwodnienie), co jest innym testem. Zdarza się też nieuwzględnienie pigmentacji i zbyt krótka obserwacja po zwolnieniu ucisku.
Nie. Zasada oceny perfuzji przez obserwację powrotu zabarwienia błon śluzowych jest ogólna, ale miejsce i praktyczna wykonalność zależą od gatunku, budowy i warunków badania. W praktyce małych zwierząt najczęściej wykorzystuje się dziąsła, bo są łatwo dostępne i dobrze widoczne.
Wydłużony CRT warto interpretować łącznie z bladością błon śluzowych, osłabionym lub przyspieszonym tętnem, zimnymi kończynami, apatią oraz pogorszeniem kontaktu. Pojedynczy parametr nie przesądza o rozpoznaniu, ale zestaw objawów może wskazywać na pilny stan zagrożenia życia.
Do oceny barwy błon śluzowych (np. bladość, sinica, zażółcenie) można oglądać także spojówki lub inne dostępne błony śluzowe, zależnie od gatunku i warunków. W kontekście samego CRT najczęściej wybiera się jednak dziąsła, bo uciśnięcie i obserwacja powrotu barwy są tam najprostsze.
Bardzo blady kolor dziąseł może sugerować niedokrwienie obwodowe lub problemy z utlenowaniem/krążeniem, ale wymaga oceny w kontekście całego badania klinicznego. W praktyce jest to sygnał alarmowy do szybkiej oceny parametrów życiowych i pilnej konsultacji lekarza weterynarii.
Utrwal schemat badania podstawowego: temperatura, tętno, oddech, barwa błon śluzowych i CRT. Ćwicz nazewnictwo: CRT dotyczy ucisku błony śluzowej (najczęściej dziąseł), a tętnica udowa dotyczy tętna. Pomaga też łączenie każdego testu z celem klinicznym (perfuzja vs tętno).
info

Statystycznie 57% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Według specjalistów z branży: "Czas włośniczkowy (CRT) ocenia się przez uciśnięcie błony śluzowej i obserwację, po jakim czasie wraca prawidłowe zabarwienie."

Źródła:

  • Merck Veterinary Manual – strona: "Physical Examination of the Patient" (sekcja o mucous membranes i capillary refill time/CRT), https://www.merckvetmanual.com/management-and-nutrition/clinical-pathology-and-procedures/physical-examination-of-the-patient - dostęp 2026-03-02
  • VCA Animal Hospitals – artykuł edukacyjny o badaniu fizykalnym i parametrach życiowych (m.in. capillary refill time), https://vcahospitals.com/know-your-pet/physical-examination-of-the-dog - dostęp 2026-03-02
  • MSD Manuals (wersja dla specjalistów) – opis badania klinicznego i oceny błon śluzowych/CRT, https://www.msdvetmanual.com/management-and-nutrition/clinical-pathology-and-procedures/physical-examination-of-the-patient - dostęp 2026-03-02

Materiały:

  • Skrypt/rozdział z propedeutyki weterynaryjnej: badanie kliniczne i parametry życiowe
  • Materiały szkolne o wstrząsie i perfuzji (CRT, tętno, temperatura obwodowa)
  • Ćwiczenia praktyczne: pomiar CRT na błonach śluzowych u psa i kota pod nadzorem

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego