KWALIFIKACJA SPO3 - CZERWIEC 2019

PYTANIE NR 35.
W celu podtrzymania kontaktów społecznych 40-letniego podopiecznego, u którego w wyniku skoku do wody doszło do urazu odcinka piersiowego rdzenia kręgowego, w ramach pierwotnego systemu wsparcia należy współpracować
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Pierwotny system wsparcia to przede wszystkim naturalne otoczenie osoby: rodzina i najbliżsi. Jeśli celem jest podtrzymanie kontaktów społecznych podopiecznego, w pierwszej kolejności współpracuje się z rodziną. Grupy wsparcia, wolontariusze i instytucje ochrony zdrowia pełnią zwykle rolę uzupełniającą (formalną/organizowaną).

Pełne wyjaśnienie:

W pytaniu kluczowe jest rozróżnienie między pierwotnym (naturalnym) systemem wsparcia a wsparciem zorganizowanym (formalnym). Pierwotny system wsparcia tworzą osoby z najbliższego otoczenia podopiecznego: rodzina, partner, bliscy znajomi, sąsiedzi. To właśnie z nimi kontakt ma zwykle najbardziej ciągły, osobisty charakter i to oni najczęściej podtrzymują więzi społeczne mimo choroby, niepełnosprawności czy pobytu w instytucji.

Dlatego odpowiedź "z rodziną." jest właściwa: współpraca z rodziną pomaga organizować i utrzymywać regularne rozmowy, odwiedziny, udział w wydarzeniach rodzinnych, a także wzmacnia poczucie przynależności i tożsamości społecznej podopiecznego. W przypadku osoby po urazie rdzenia kręgowego (np. z ograniczeniami mobilności) rola bliskich w przeciwdziałaniu izolacji bywa szczególnie istotna.

Pozostałe propozycje nie są najlepszym wyborem, gdy pytanie dotyczy pierwotnego systemu wsparcia:

  • "z grupami wsparcia." – grupy wsparcia mogą bardzo pomagać, ale zwykle są formą zorganizowaną i najczęściej traktuje się je jako wsparcie wtórne/instytucjonalne, uruchamiane obok sieci naturalnej.
  • "z wolontariuszami." – wolontariat również stanowi cenne wsparcie w DPS (towarzyszenie, aktywizacja), jednak jest to wsparcie formalnie organizowane, a więc nie zalicza się do pierwotnej sieci rodzinno-towarzyskiej.
  • "z instytucjami ochrony zdrowia." – współpraca z ochroną zdrowia jest kluczowa dla leczenia i rehabilitacji, ale nie stanowi podstawowego narzędzia podtrzymywania codziennych więzi społecznych; dotyczy przede wszystkim świadczeń medycznych.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w treści pojawia się sformułowanie "pierwotny system wsparcia", w pierwszej kolejności myśl o rodzinie i bliskich. Dopiero potem rozważaj wsparcie instytucjonalne i środowiskowe jako uzupełnienie planu pomocy.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Pierwotny system wsparcia to naturalna sieć osób z otoczenia podopiecznego: przede wszystkim rodzina i bliscy. To oni najczęściej zapewniają stałe relacje, poczucie przynależności i ciągłość więzi. W DPS opiekun powinien te kontakty wzmacniać i ułatwiać.
Rodzina zwykle zapewnia najbardziej trwałe i emocjonalnie istotne relacje. Regularne rozmowy, odwiedziny i wspólne aktywności ograniczają izolację, poprawiają samopoczucie i motywację do rehabilitacji. To także wsparcie dopasowane do historii życia i potrzeb podopiecznego.
Najczęściej nie. Grupy wsparcia są zwykle formą zorganizowaną (prowadzoną przez instytucję lub specjalistę), dlatego traktuje się je jako wsparcie wtórne/formalne. Mogą jednak świetnie uzupełniać wsparcie rodzinne, gdy podopieczny potrzebuje kontaktu z osobami w podobnej sytuacji.
Może pomagać w organizacji odwiedzin, umożliwiać rozmowy telefoniczne lub wideo, wspierać pisanie wiadomości, ustalać dogodny plan kontaktu oraz zachęcać rodzinę do udziału w ważnych wydarzeniach. Ważne jest też uwzględnianie ograniczeń ruchowych i komfortu podopiecznego.
Wolontariusze sprawdzają się, gdy podopieczny potrzebuje dodatkowego towarzyszenia, aktywizacji, rozmowy lub pomocy w uczestnictwie w zajęciach. To wsparcie formalnie organizowane, więc zwykle uzupełnia, a nie zastępuje rodzinę. Dobrze działa szczególnie przy ryzyku samotności.
Ochrona zdrowia koncentruje się głównie na diagnostyce, leczeniu i rehabilitacji medycznej. Choć ma duże znaczenie dla sprawności i funkcjonowania, nie jest naturalną siecią relacji społecznych. Wsparcie społeczne w sensie kontaktów i więzi najczęściej pochodzi od rodziny i bliskich.
Najczęściej myli się wsparcie pierwotne z formalnym: wybiera się grupy wsparcia, wolontariat lub instytucje, bo "pomagają". Tymczasem pytanie o system pierwotny dotyczy zwykle relacji naturalnych. Drugi błąd to kierowanie się skojarzeniem z chorobą zamiast celem: kontaktami społecznymi.
To działania zapobiegające izolacji: utrzymywanie relacji z bliskimi, zachęcanie do rozmów i spotkań, udział w życiu społeczności DPS oraz wspieranie komunikacji. Celem jest podtrzymanie ról społecznych, poczucia wartości i dobrostanu psychicznego podopiecznego.
Uraz rdzenia może ograniczać mobilność i samodzielność, co utrudnia spotkania, wyjścia i spontaniczne aktywności. Może też powodować spadek nastroju i wycofanie. Dlatego ważne jest planowanie kontaktów (czas, dostępność, transport) i wzmacnianie więzi z rodziną oraz bliskimi.
Warto nauczyć się prostego rozróżnienia: pierwotne = rodzina/bliscy; formalne = instytucje, specjaliści, wolontariat, programy. Ćwicz na przykładach: jeśli celem są więzi i kontakty, najpierw szukaj odpowiedzi związanej z rodziną. Potem oceniaj, co jest uzupełnieniem.
info

Statystycznie 43% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Specjaliści zwracają uwagę: "Pierwotny system wsparcia to przede wszystkim naturalne otoczenie osoby: rodzina i najbliżsi."

Źródła:

  • World Health Organization (WHO): "International Classification of Functioning, Disability and Health (ICF)" (uczestnictwo społeczne i czynniki środowiskowe), 2001
  • Sęk H., Cieślak R. (red.): "Wsparcie społeczne, stres i zdrowie" (ujęcia wsparcia społecznego i sieci wsparcia), Wydawnictwo Naukowe PWN

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z pracy socjalnej/gerontologii dotyczące wsparcia społecznego
  • Materiały szkoleniowe DPS o współpracy z rodziną i środowiskiem podopiecznego
  • Opracowania o rehabilitacji społecznej osób z uszkodzeniem rdzenia kręgowego

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego