KWALIFIKACJA ROL11 - STYCZEŃ 2024

PYTANIE NR 25.
W celu poprawnego sporządzania preliminarza pasz stosowane są rezerwy. Dla pasz: treściwych – 5%, objętościowych suchych – 15%, objętościowych soczystych – 25%. Rezerwę 25% należy zastosować dla
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Rezerwa 25% dotyczy pasz objętościowych soczystych. Kiszonka z kukurydzy jest typową paszą objętościową soczystą (wysoka zawartość wody i większe ryzyko strat). Otręby pszenne i makuch rzepakowy zalicza się do pasz treściwych, a siano łąkowe do objętościowych suchych.

Pełne wyjaśnienie:

W sporządzaniu preliminarza pasz stosuje się rezerwy, aby uwzględnić typowe straty oraz zmienność masy i jakości pasz w trakcie magazynowania i skarmiania. W praktyce wysokość rezerwy wiąże się m.in. z tym, czy pasza jest treściwa czy objętościowa oraz czy ma charakter suchy czy soczysty.

Dlaczego poprawna jest "kiszonka z kukurydzy"?
Kiszonka (np. z kukurydzy) należy do pasz objętościowych soczystych. Ma wyższą wilgotność niż pasze suche, częściej występują ubytki związane z wybieraniem z pryzmy/silosu, dostępem powietrza, wtórnym zagrzewaniem oraz stratami wynikającymi z przechowywania. Dlatego w podanym zestawieniu właśnie dla pasz objętościowych soczystych przewidziano najwyższą rezerwę, czyli 25%.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?

  • Otręby pszenne – są paszą treściwą (produkt uboczny przemiału zboża, pasza bardziej skoncentrowana, zwykle o niskiej wilgotności). W przyjętym podziale nie zalicza się ich do pasz objętościowych soczystych.
  • Siano łąkowe – to pasza objętościowa sucha. Choć jest objętościowa, nie jest soczysta, więc nie odpowiada kategorii objętościowych soczystych.
  • Makuch rzepakowy – to pasza treściwa (wysokobiałkowa, skoncentrowana). Nie spełnia kryterium paszy objętościowej soczystej.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w odpowiedziach pojawiają się: siano (suche objętościowe), kiszonka (soczyste objętościowe), otręby/makuch (treściwe), najpierw przypisz przykład do grupy pasz, a dopiero potem dobierz procent rezerwy.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Preliminarz pasz to plan zapotrzebowania i zużycia pasz w gospodarstwie na określony czas. Pomaga obliczyć, ile paszy trzeba przygotować lub kupić, aby zapewnić ciągłość żywienia zwierząt. Uwzględnia też zapas bezpieczeństwa (rezerwę), aby nie zabrakło paszy przy stratach i wahaniach jakości.
Rezerwy ograniczają ryzyko niedoboru paszy, bo w praktyce występują straty: rozsypywanie, zanieczyszczenia, odpady w żłobie, ubytki podczas magazynowania oraz różnice w masie i wilgotności. Im większa zmienność i większe możliwe ubytki, tym zwykle większą rezerwę się przyjmuje.
Do pasz objętościowych soczystych zalicza się pasze o dużej zawartości wody i stosunkowo mniejszej koncentracji składników w suchej masie, np. kiszonki oraz zielonki. W zadaniach egzaminacyjnych kluczowe jest rozpoznanie "soczystości" po tym, czy pasza jest mokra/fermentowana i podawana w znacznej masie.
Kiszonka z kukurydzy jest paszą objętościową, a dodatkowo soczystą. Mimo że wnosi energię, nie zalicza się jej do pasz treściwych (jak śruty, otręby czy makuchy). Na egzaminie warto pamiętać: "kiszonka = objętościowa soczysta".
Pasze objętościowe suche to m.in. siano i słoma (niska wilgotność). Pasze objętościowe soczyste to np. kiszonki i zielonki (wysoka wilgotność). Najprostszy test myślowy: jeśli pasza jest "z pola świeża" albo "zakiszona", zwykle jest soczysta; jeśli "wysuszona", zwykle jest sucha.
Siano powstaje przez suszenie zielonki, więc ma zdecydowanie mniejszą wilgotność niż zielonka czy kiszonka. Jest więc paszą objętościową, ale suchą, a nie soczystą. Uczeń często myli te grupy, bo obie są "objętościowe"; rozstrzygające jest kryterium zawartości wody.
Otręby pszenne to pasza treściwa, zwykle klasyfikowana jako zbożowy produkt uboczny. W żywieniu pełnią rolę składnika dawki o większej koncentracji składników niż pasze objętościowe. W testach są typowym "dystraktorem" dla pytań o pasze objętościowe, bo nie są ani sianem, ani kiszonką.
Makuch rzepakowy to pasza powstająca po mechanicznym wytłaczaniu oleju z nasion rzepaku. Jest paszą treściwą, zwykle wysokobiałkową. Nie zalicza się go do pasz objętościowych (suchych ani soczystych), dlatego w zadaniach o rezerwach dla objętościowych nie powinien być wybierany.
Najczęstsze błędy to: wybór odpowiedzi na podstawie "co jest objętościowe" bez sprawdzenia, czy pasza jest sucha czy soczysta; mylenie pasz treściwych z objętościowymi; oraz pomijanie tego, że kiszonki i zielonki mają większą wilgotność i mogą generować większe ubytki. Pomaga szybkie przypisanie przykładów do kategorii.
Najlepiej zrobić własną tabelę: treściwe (np. śruty, otręby, makuchy) oraz objętościowe z podziałem na suche (siano, słoma) i soczyste (kiszonki, zielonki). Potem ćwiczyć na krótkich testach: "podaj grupę paszy" i "uzasadnij jednym zdaniem".
info

Statystycznie 48% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Według specjalistów z branży: "Rezerwa 25% dotyczy pasz objętościowych soczystych."

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z żywienia zwierząt gospodarskich (działy: klasyfikacja pasz, pasze objętościowe i treściwe)
  • Notatki/arkusze ćwiczeniowe ze sporządzania preliminarza pasz i bilansowania potrzeb paszowych
  • Karty charakterystyki/schematy technologii sporządzania i przechowywania kiszonek (wpływ wilgotności i strat)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego