U pacjenta unieruchomionego w łóżku rośnie ryzyko powikłań oddechowych, ponieważ dochodzi do płytszego oddychania, słabszego kaszlu i zalegania wydzieliny w drogach oddechowych. To sprzyja niedodmie i zakażeniu, a w konsekwencji zapaleniu płuc.
Najważniejszym działaniem profilaktycznym jest wspieranie mechanizmów oczyszczania dróg oddechowych oraz poprawa wentylacji. Dlatego zachęcanie pacjenta do ćwiczeń oddechowych (np. głębokie wdechy, oddychanie przeponowe, ćwiczenia z nauką efektywnego kaszlu) jest kluczowe.
Oklepywanie klatki piersiowej bywa elementem toalety drzewa oskrzelowego (ułatwia mobilizację wydzieliny), ale powinno być wykonywane zgodnie z planem opieki i z zachowaniem bezpieczeństwa pacjenta. W połączeniu z ćwiczeniami oddechowymi może wspierać profilaktykę zapalenia płuc.
Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?
- Pomiar temperatury + gimnastyka oddechowa: ćwiczenia oddechowe są działaniem profilaktycznym, ale sama temperatura jest monitorowaniem stanu, a nie profilaktyką. To działanie nie usuwa przyczyny ryzyka (zalegania wydzieliny).
- Oklepywanie + pozostawanie w pozycji bocznej: pozycjonowanie ma znaczenie, ale "pozostawanie" w jednej pozycji nie jest zasadą profilaktyki; zwykle potrzebna jest regularna zmiana ułożenia i aktywizacja oddechu, a nie utrwalanie jednej pozycji.
- Pomiar temperatury + zmiana pozycji: zmiana pozycji jest korzystna, jednak ponownie pomiar temperatury nie zapobiega zapaleniu płuc. W profilaktyce oddechowej kluczowe są działania ukierunkowane na wentylację i odkrztuszanie.
Wskazówka egzaminacyjna: jeśli pytanie dotyczy profilaktyki zapalenia płuc u osoby leżącej, szukaj odpowiedzi związanych z oddychaniem, kaszlem, mobilizacją wydzieliny i aktywizacją pacjenta, a nie tylko z pomiarem parametrów życiowych.
