KWALIFIKACJA MED1 - CZERWIEC 2013

PYTANIE NR 31.
W celu przeprowadzenia katodowej jonoforezy jodowej w zębie 33 aparatem Unistom, asystentka stomatologiczna powinna podłączyć elektrodę
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
W katodowej jonoforezie jodowej wprowadzane są aniony jodkowe (I-). Zgodnie z zasadą jonoforezy jony są odpychane od elektrody o tym samym ładunku, dlatego roztwór jodu umieszcza się pod katodą (biegun ujemny). Do pracy wewnątrzkanałowej stosuje się elektrodę igłową, nie łyżkową.

Pełne wyjaśnienie:

Jonoforeza jest zabiegiem elektroleczniczym, w którym prąd stały ułatwia wprowadzenie jonów substancji leczniczej do tkanek. Kluczowy mechanizm jest prosty: ładunki jednoimienne się odpychają, a różnoimienne przyciągają.

W jonoforezie jodowej w stomatologii istotne jest, w jakiej postaci występuje substancja czynna. Jod w roztworach używanych do jonoforezy traktuje się jako źródło anionów jodkowych (I-), czyli jonów ujemnych. Skoro wprowadzane jony są ujemne, to aby "wepchnąć" je w głąb tkanek zęba, należy umieścić je pod katodą, czyli elektrodą podłączoną do bieguna ujemnego. Katoda odpycha aniony i ułatwia ich migrację do kanalików zębinowych oraz w kierunku okolicy okołowierzchołkowej.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne?

  • "igłową do bieguna dodatniego" – biegun dodatni (anoda) przyciąga aniony, więc zamiast je odpychać w głąb tkanek, "ściągałby" je w stronę elektrody. To osłabia lub niweczy efekt zabiegu katodowego.
  • "łyżkową do bieguna ujemnego" – nawet przy właściwej polaryzacji, wybór elektrody łyżkowej jest nieadekwatny do pracy w kanale korzeniowym. Elektroda łyżkowa służy do zastosowań bardziej powierzchownych/zewnętrznych, a w jonoforezie wewnątrzkanałowej potrzebna jest elektroda igłowa.
  • "łyżkową do bieguna dodatniego" – łączy dwa typowe błędy jednocześnie: niewłaściwą polaryzację dla anionów oraz niewłaściwy typ elektrody do aplikacji w kanale.

W praktyce asystentka stomatologiczna powinna zwrócić uwagę na dwa elementy: znak bieguna wynikający z rodzaju jonów oraz dobór końcówki elektrody odpowiedniej do miejsca podania (kanał korzeniowy). Najczęstsze pomyłki wynikają z automatycznego kojarzenia "zabiegu" z "plusem" albo z przeoczenia słowa "katodowa".

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Jonoforeza to zabieg wykorzystujący prąd stały do wprowadzania jonów leku w głąb tkanek. Działa dzięki temu, że jony są odpychane przez elektrodę o takim samym ładunku. W stomatologii bywa używana m.in. do wspomagania dezynfekcji w endodoncji.
W jonoforezie jodowej zakłada się obecność anionów jodkowych (I-), czyli jonów ujemnych. Aby przemieścić je w głąb zęba, umieszcza się je pod katodą (biegunem ujemnym), która odpycha jony ujemne. To zwiększa penetrację w kanaliki zębiny.
Decyduje ładunek jonów substancji, którą chcesz wprowadzić. Kationy (+) umieszcza się pod anodą, a aniony (-) pod katodą, bo odpychanie od elektrody o tym samym znaku "wypycha" jony do tkanek. Najpierw ustal postać jonową leku, dopiero potem polaryzację.
Do pracy wewnątrzkanałowej stosuje się elektrodę igłową, bo pozwala umieścić roztwór bezpośrednio w kanale i dotrzeć głębiej. Elektroda łyżkowa jest typowa dla aplikacji bardziej zewnętrznych/powierzchownych i nie jest właściwym wyborem do kanału.
Jonoforezę jodową rozważa się m.in. po leczeniu kanałowym, gdy istnieje podejrzenie utrzymującej się infekcji lub przewlekłego stanu zapalnego w okolicy okołowierzchołkowej. Jod działa przeciwbakteryjnie i przeciwgrzybiczo, a prąd stały pomaga w jego lepszej penetracji.
Tak, ma kluczowe znaczenie. Jeśli aniony (np. I-) umieścisz pod elektrodą dodatnią, to zamiast być odpychane w głąb tkanek, będą przyciągane do elektrody. W praktyce osłabia to efekt terapeutyczny i jest częstym błędem wynikającym z mylenia polaryzacji.
Najczęściej zdarza się: złe podłączenie polaryzacji (wybór anody zamiast katody dla anionów) oraz mylenie rodzaju elektrody (łyżkowa zamiast igłowej do kanału). Pomaga rutynowa kontrola: ładunek jonów → polaryzacja, a dopiero potem dobór końcówki.
Elektroda bierna zamyka obwód elektryczny i umożliwia przepływ prądu przez tkanki, ale nie jest miejscem podania substancji leczniczej. W jonoforezie kluczowa jest elektroda czynna (z lekiem) o właściwej polaryzacji. Pomylenie ról elektrod może prowadzić do nieefektywnego zabiegu.
Elektroda łyżkowa ma inną konstrukcję i jest przeznaczona do aplikacji bardziej zewnętrznych, gdzie kontakt z tkanką jest powierzchowny. Kanał korzeniowy wymaga narzędzia o małej średnicy i możliwości precyzyjnego wprowadzenia – temu służy elektroda igłowa. Zły dobór ogranicza skuteczność i dostęp.
Ucz się schematem: ładunek jonu → wybór elektrody (katoda/anoda) → zastosowanie kliniczne. Warto zapamiętać, że aniony (-) "lubią" katodę w sensie umiejscowienia leku (bo są od niej odpychane). Ćwicz też rozróżnianie elektrod: igłowa do kanału, łyżkowa do aplikacji zewnętrznych.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 41% zdających egzamin. trudne

Według specjalistów z branży: "W katodowej jonoforezie jodowej wprowadzane są aniony jodkowe (I-)."

Materiały:

  • Podręczniki do asysty stomatologicznej z działem elektrolecznictwa i endodoncji
  • Materiały dydaktyczne o jonoforezie (mechanizm migracji jonów w polu elektrycznym)
  • Instrukcje stanowiskowe gabinetu dotyczące przygotowania aparatu do jonoforezy i zasad bezpieczeństwa

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego