KWALIFIKACJA ELM2 - CZERWIEC 2018

PYTANIE NR 13.
W celu przygotowania przewodu YLY do montażu w kostce zaciskowej należy
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Przewód wielodrutowy (linka) w zacisku śrubowym/sprężynowym powinien mieć przygotowane zakończenie tak, aby druciki nie rozchodziły się i aby docisk był równomierny.
Zaciskanie końcówki tulejkowej na odizolowanym końcu poprawia pewność styku i ogranicza ryzyko poluzowania, przegrzewania oraz uszkodzenia żył.

Pełne wyjaśnienie:

Przewód typu YLY jest często spotykany jako przewód o żyłach wielodrutowych. Przy wprowadzaniu takiej żyły do kostki zaciskowej kluczowe jest zapewnienie stabilnego, powtarzalnego i mechanicznie odpornego połączenia. Odizolowana linka bez dodatkowego zakończenia może się rozpleść, a pojedyncze druciki mogą zostać podcięte lub wypchnięte przez śrubę/dźwignię zacisku. To zmniejsza rzeczywisty przekrój przewodzący w miejscu styku, zwiększa rezystancję połączenia i w konsekwencji sprzyja nagrzewaniu oraz okresowym usterkom.

Odpowiedź: "na obrany z izolacji koniec przewodu zacisnąć końcówkę tulejkową i włożyć do kostki" jest prawidłowa, ponieważ tulejka tworzy jednolity "pin" z linki, ułatwia wprowadzenie do zacisku i zapewnia równomierny docisk na całym przekroju. Dodatkowo ogranicza ryzyko wysunięcia się pojedynczych drucików i poprawia jakość montażu podczas serwisu.

Pozostałe propozycje są błędne z typowych powodów montażowych:

  • "przewód włożyć do kostki bez obierania izolacji..." nie zapewnia kontaktu elektrycznego (izolacja oddziela metal od elementu zacisku), a "pasta izolacyjna" dodatkowo utrudnia przewodzenie.
  • "obrany z izolacji koniec posmarować pastą izolacyjną" sugeruje użycie materiału, który z założenia izoluje, więc może pogorszyć kontakt i stabilność połączenia.
  • "obrany z izolacji koniec przewodu włożyć bezpośrednio" bywa spotykane w praktyce, ale w przypadku linki zwiększa ryzyko rozplecenia, nierównego docisku i awarii w czasie.

Na egzaminie warto zapamiętać regułę: linka do zacisku → tulejka + poprawne zaciskanie, a dobór tulejki musi odpowiadać przekrojowi żyły i narzędziu zaciskającemu.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):

Końcówka tulejkowa to metalowa tuleja zaciskana na odizolowanej lince.

Stosuje się ją, aby związać druciki w jednolity zakończony "pin", ułatwić montaż w zacisku oraz poprawić pewność styku (mniej rozpleceń, mniejsze ryzyko poluzowania i grzania połączenia).

Goła linka może się rozpleść, a część drucików może zostać ucięta lub wypchnięta spod docisku.

To zmniejsza efektywny przekrój w miejscu styku, zwiększa opór połączenia i może powodować nagrzewanie, spadki napięcia oraz niestabilne działanie urządzenia.

Tulejkę dobiera się do przekroju żyły (mm²) oraz do liczby żył wkładanych razem w jeden zacisk.

W praktyce korzysta się z tabel producenta tulejek i narzędzia zaciskającego. Zbyt mała tulejka nie obejmie linki, a zbyt duża da luźne połączenie.

Najpierw odizoluj przewód na wymaganą długość, następnie wsuń linkę do tulejki do oporu i zaciśnij odpowiednimi szczypcami do tulejek.

Po zaciśnięciu tulejka nie powinna się obracać ani zsuwać. Unikaj zaciskania "kombinerkami", bo daje to słaby, niepowtarzalny efekt.

Najczęściej tulejki stosuje się dla żył wielodrutowych w zaciskach, w których docisk może rozpleść linkę.

W niektórych złączach sprężynowych producent dopuszcza bezpośrednie podłączenie linki, ale na egzaminie bezpieczna zasada brzmi: linka + kostka zaciskowa = tulejka i poprawne zaciskanie.

Nie jest to standardowy sposób poprawiania styku w kostkach zaciskowych, bo materiał o właściwościach izolacyjnych może pogorszyć kontakt elektryczny.

Na egzaminie skup się na poprawnym przygotowaniu przewodu: odizolowanie, dobór tulejki, prawidłowe zaciskanie i solidne dokręcenie/zamek zacisku.

Typowe błędy to: zbyt krótkie lub zbyt długie odizolowanie, brak tulejki, niewłaściwy rozmiar tulejki oraz złe narzędzie do zaciskania.

W efekcie przewód może mieć słaby docisk, druciki mogą wystawać, a połączenie może się grzać lub luzować po czasie.

Tylko w złączach przeznaczonych do przebijania izolacji (IDC) lub w innych rozwiązaniach, które są zaprojektowane do takiego montażu.

Typowa kostka zaciskowa wymaga zdjęcia izolacji, aby metal przewodu stykał się z elementem zacisku. W przeciwnym razie nie ma przewodzenia.

Najczęstsze skutki to wzrost rezystancji styku, nagrzewanie zacisku, sporadyczne przerwy w zasilaniu i trudne do diagnozy usterki.

W skrajnych przypadkach może dojść do nadtopień izolacji, uszkodzeń złącza i spadku bezpieczeństwa użytkowania urządzenia.

Wielodrutowy przewód (linka) po zdjęciu izolacji składa się z wielu cienkich drucików, a nie z jednego litego rdzenia.

Jeśli widzisz wiązkę drucików, to jest sygnał, że do typowych zacisków śrubowych/listw warto użyć tulejki, aby druciki nie rozchodziły się pod dociskiem.

info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 43% zdających egzamin. trudne

Źródła:

  • WAGO, "Ferrules" (opis zastosowania tulejek do przewodów wielodrutowych i jakości połączeń), https://www.wago.com/global/installation-terminal-blocks-and-connectors/ferrules/c/ (dostęp: 2026-03-02)
  • Phoenix Contact, "Ferrules" (informacje o przeznaczeniu tulejek i zasadach przygotowania przewodów), https://www.phoenixcontact.com/en-pc/products/connection-technology/ferrules (dostęp: 2026-03-02)
  • Weidmüller, "Wire-end ferrules" (zastosowanie końcówek tulejkowych do przewodów linkowych), https://www.weidmueller.com/en/products/connectivity/wire_end_ferrules/index.jsp (dostęp: 2026-03-02)

Materiały:

  • Instrukcje producentów końcówek tulejkowych i narzędzi do zaciskania (tabele doboru przekroju)
  • Katalogi/poradniki producentów złączek listwowych i zasad podłączania przewodów linkowych
  • Podręczniki do pracowni montażu elektronicznego: techniki przygotowania przewodów i jakość połączeń

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego