KWALIFIKACJA ROL11 - WRZESIEŃ 2015

PYTANIE NR 15.
W celu przyśpieszenia rozwoju żwacza cielętom podaje się
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Siano przyspiesza rozwój żwacza, bo jako pasza włóknista mechanicznie stymuluje przedżołądki: pobudza motorykę, rozwój mięśniówki i odruch przeżuwania.
Siara i mleko są ważne żywieniowo, ale nie rozwijają żwacza jak pasze stałe. Kiszonki zwykle nie są paszą pierwszego wyboru dla małych cieląt.

Pełne wyjaśnienie:

Rozwój żwacza u cieląt wymaga wprowadzenia pasz stałych. W praktyce wyróżnia się dwa uzupełniające się mechanizmy:

  • stymulacja mechaniczna (włókno) – odpowiada za rozwój mięśniówki, motoryki przedżołądków i pojawienie się odruchu przeżuwania,
  • stymulacja chemiczna (produkty fermentacji) – szczególnie ważna dla rozwoju brodawek żwaczowych poprzez lotne kwasy tłuszczowe powstające m.in. ze skrobi w paszach treściwych.

W pytaniu chodzi o działanie "w celu przyspieszenia rozwoju żwacza" w ujęciu praktycznym – dlatego prawidłowa jest odpowiedź: siano. Siano dostarcza włókna i działa jak bodziec fizyczny: cielę zaczyna intensywniej żuć, rośnie aktywność motoryczna przedżołądków i kształtuje się sprawność żwacza jako "mieszalnika" treści pokarmowej.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?

  • Siara – jest kluczowa dla odporności biernej i wczesnego żywienia noworodka, ale sama nie stymuluje rozwoju żwacza jak pasza stała.
  • Mleko – odżywia cielę, lecz w początkowym okresie jest kierowane do trawieńca (dzięki rynience przełykowej), więc nie pełni roli bodźca rozwojowego dla żwacza.
  • Kiszonki – to pasze objętościowe, jednak w odchowie bardzo młodych cieląt nie są typowym "pierwszym" narzędziem do pobudzania rozwoju żwacza; mogą też niekorzystnie wpływać na pobranie startera, jeśli są podawane zbyt wcześnie lub w nadmiarze.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w odpowiedziach pojawia się siano oraz produkty mleczne, pamiętaj o zasadzie: płyny karmią, pasze stałe rozwijają przedżołądki. Dodatkowo nie myl rozwoju brodawek (częściej kojarzonego ze starterem) z rozwojem mięśniówki i motoryki (silnie związanym z włóknem z siana).

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Najczęściej podaje się siano w niewielkiej ilości, ponieważ włókno działa jak bodziec mechaniczny dla przedżołądków. Pobudza motorykę i rozwój mięśniówki żwacza oraz sprzyja pojawieniu się przeżuwania. Równolegle zwykle stosuje się starter treściwy.
Siano zawiera włókno, które wymaga żucia i mechanicznie pobudza pracę przedżołądków. Dzięki temu rozwija się mięśniówka żwacza i jego motoryka, a cielę szybciej zaczyna przeżuwać. To inny mechanizm niż rozwój brodawek wywoływany fermentacją skrobi ze starterów.
Brodawki żwaczowe rosną głównie pod wpływem produktów fermentacji pasz treściwych (lotnych kwasów tłuszczowych). Mięśniówka i motoryka żwacza rozwijają się dzięki bodźcom fizycznym, czyli obecności włókna (np. z siana) i zwiększonej aktywności żucia.
Nie. Mleko jest bardzo ważne żywieniowo, ale u młodych cieląt trafia głównie do trawieńca dzięki rynience przełykowej. Nie daje więc takiej stymulacji żwacza jak pasze stałe. Do rozwoju żwacza potrzebne są bodźce z pasz stałych: włókno i fermentacja.
W praktyce siano wprowadza się wcześnie, zwykle od około 2. tygodnia życia, ale w małych ilościach, aby nie ograniczać pobrania startera. Celem jest bodziec mechaniczny i nauka pobierania paszy stałej. Konkretne terminy zależą od systemu odchowu w gospodarstwie.
Podawaj siano w małej ilości jako dodatek, a podstawą pasz stałych niech będzie starter treściwy. Zbyt dużo siana zbyt wcześnie może zmniejszać pobranie startera, a wtedy spada produkcja związków wspierających rozwój nabłonka żwacza i mogą pogorszyć się przyrosty.
Zwykle nie są paszą pierwszego wyboru dla bardzo młodych cieląt. Chociaż są paszą objętościową, mogą wypierać starter treściwy i utrudniać optymalny rozwój nabłonka żwacza, jeśli są podawane zbyt wcześnie lub w nadmiarze. W odchowie preferuje się starter + niewielki dodatek siana.
Najczęstszy błąd to mylenie dwóch procesów: "starter rozwija żwacz" (brodawki) oraz "siano rozwija żwacz" (mięśniówka i motoryka). Drugi błąd to uznawanie mleka/siary za pasze rozwijające żwacz, choć są kluczowe, ale działają w innym odcinku przewodu pokarmowego.
Praktycznie obserwuje się m.in. rosnące pobranie pasz stałych, pojawianie się zachowań żucia i przeżuwania oraz bardziej stabilne trawienie po ograniczaniu żywienia płynnego. Ważne jest też, by cielę chętnie jadło starter i miało stały dostęp do wody.
Ucz się schematem: płyny (siara, mleko) = odporność i wzrost; starter = rozwój brodawek przez fermentację skrobi; siano = rozwój mięśniówki i motoryki przez włókno. Na egzaminie zwracaj uwagę, czy pytanie dotyczy "żwacza ogólnie", czy konkretnie brodawek.
info

Statystycznie 50% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Według specjalistów z branży: "Siano przyspiesza rozwój żwacza, bo jako pasza włóknista mechanicznie stymuluje przedżołądki: pobudza motorykę, rozwój mięśniówki i odruch przeżuwania."

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z żywienia przeżuwaczy oraz odchowu cieląt (dział: rozwój przedżołądków)
  • Materiały szkoleniowe firm paszowych o starterach i roli włókna w odchowie (porównanie: brodawki vs mięśniówka)
  • Notatki własne: tabela "co rozwija brodawki, a co motorykę" oraz typowe błędy żywieniowe w odchowie

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego