W recepturze aptecznej zasada lege artis oznacza wykonanie leku zgodnie z receptą oraz zgodnie z zasadami technologii postaci leku: doborem właściwych surowców, kolejnością czynności i taką techniką, która zapewnia jednorodność, stabilność i przewidywalne działanie preparatu.
Odpowiedź "zamienić wazelinę białą na eucerynę" jest poprawna w sytuacji, gdy z treści recepty wynika potrzeba użycia podłoża o innych właściwościach niż typowa wazelina. W praktyce podłoża różnią się m.in. zdolnością do wiązania fazy wodnej, charakterem emulsyjnym oraz wpływem na rozprowadzalność i uwalnianie substancji czynnych. Jeżeli recepta (lub zasady wykonania wynikające z jej składu) wskazuje na podłoże o takich cechach, zastosowanie euceryny jest uzasadnione technologicznie.
Dlaczego pozostałe propozycje są niewłaściwe:
- "zamienić wazelinę białą na wazelinę żółtą" – taka zamiana zwykle nie rozwiązuje problemu doboru typu podłoża (wciąż jest to podłoże zasadniczo hydrofobowe) i dodatkowo jest to zmiana surowca, której nie wolno wykonywać bez uzasadnienia wynikającego z recepty/zasad sporządzania.
- "tlenek cynku zawiesić w niewielkiej ilości etanolu 96% v/v" – etanol nie jest uniwersalnym środkiem pomocniczym do sporządzania maści; może prowadzić do niepożądanych zmian konsystencji, rozwarstwiania lub problemów ze stabilnością, a jego użycie musi wynikać z technologii i zgodności z podłożem.
- "wprowadzić niewielką ilość oleju rycynowego do wazeliny białej" – dodatek oleju zmienia lepkość i właściwości reologiczne podłoża oraz może wpływać na rozprowadzalność i uwalnianie substancji. Jeżeli recepta tego nie przewiduje, jest to nieuzasadniona modyfikacja.
Na egzaminie warto pamiętać: jeśli pytanie dotyczy wykonania maści "zgodnie z receptą", to odpowiedź powinna odzwierciedlać konieczną czynność technologiczną wynikającą z doboru właściwego podłoża lub jednoznacznych zasad sporządzania, a nie "ulepszanie" recepty dodatkami.
