KWALIFIKACJA ELE2 - STYCZEŃ 2025

PYTANIE NR 25.
W celu sprawdzenia poprawności działania wyłączników różnicowoprądowych zmierzono ich różnicowe prądy zadziałania. Który z wyłączników nie spełnia warunku sprawności pod względem rzeczywistego prądu zadziałania (0,5 ÷ 1,0) IΔN?
Ilustracja przedstawia tabelę z wynikami pomiarów różnicowego prądu zadziałania dla czterech wyłączników różnicowoprądowych.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Aby ocenić sprawność RCD, porównuje się zmierzony różnicowy prąd zadziałania z zakresem dopuszczalnym (0,5–1,0)·IΔN. Wyłącznik jest niesprawny w tym kryterium, gdy jego rzeczywisty prąd zadziałania jest mniejszy niż 0,5·IΔN albo większy niż 1,0·IΔN. Z podanych wyników warunku nie spełnia wyłącznik 2.

Pełne wyjaśnienie:

Wyłącznik różnicowoprądowy (RCD) powinien zadziałać przy prądzie różnicowym o wartości zbliżonej do jego znamionowego prądu różnicowego IΔN. W praktyce weryfikuje się to pomiarem rzeczywistego prądu zadziałania (czyli takiej wartości prądu różnicowego, przy której aparat faktycznie wyłącza obwód) i porównuje z wymaganym przedziałem.

W tym zadaniu kryterium jest podane wprost: aparat uznaje się za sprawny pod względem prądu zadziałania, jeżeli zmierzona wartość mieści się w zakresie (0,5–1,0)·IΔN. Oznacza to dwie granice kontrolne:

  • dolna: 0,5·IΔN (zadziałanie nie może być "zbyt wczesne" względem tego kryterium),
  • górna: 1,0·IΔN (zadziałanie nie może być "zbyt późne").

Procedura rozwiązania jest zawsze taka sama:

  1. Odczytaj dla każdego wyłącznika jego IΔN oraz zmierzony prąd zadziałania.
  2. Wyznacz dopuszczalny zakres: od 0,5·IΔN do 1,0·IΔN.
  3. Sprawdź, czy wynik pomiaru leży w środku tego przedziału. Jeśli jest poniżej dolnej granicy lub powyżej górnej — wyłącznik nie spełnia warunku.

W przedstawionych wynikach pomiarów tylko wyłącznik 2 ma rzeczywisty prąd zadziałania poza zakresem (0,5–1,0)·IΔN, dlatego to on jest odpowiedzią poprawną.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • Wyłącznik 1 — jego wynik mieści się w wymaganym przedziale, więc spełnia warunek.
  • Wyłącznik 3 — analogicznie, prąd zadziałania pozostaje w granicach 0,5–1,0·IΔN.
  • Wyłącznik 4 — również spełnia podane kryterium, mimo że może mieć inny IΔN; zawsze porównujemy wynik do własnego IΔN danego aparatu.

Wskazówka egzaminacyjna: nie porównuj samych wartości w mA między różnymi RCD "wprost". Najpierw odnieś pomiar do IΔN danego wyłącznika (czyli myśl w krotnościach IΔN), a dopiero potem oceń, czy mieści się w zakresie.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
IΔN to znamionowy prąd różnicowy RCD, czyli wartość, przy której aparat ma zadziałać w warunkach odniesienia. Najczęściej spotyka się wartości podawane w mA, a w zadaniach porównuje się pomiar jako ułamek lub krotność IΔN.
To kryterium mówi, że zmierzony prąd zadziałania ma się mieścić w przedziale od 0,5·IΔN do 1,0·IΔN. Wynik poniżej dolnej granicy lub powyżej górnej oznacza niespełnienie warunku według tego założenia zadania.
Kroki:
1) Odczytaj IΔN danego RCD.
2) Oblicz 0,5·IΔN i 1,0·IΔN.
3) Porównaj z wynikiem pomiaru prądu zadziałania.
4) Wybierz ten, którego wynik jest poza przedziałem.
Różne wyłączniki mogą mieć różne IΔN (np. 30 mA, 100 mA, 300 mA). Ten sam wynik w mA może być poprawny dla jednego RCD, a niepoprawny dla drugiego. Dlatego zawsze porównuje się wynik pomiaru z zakresem wyrażonym jako ułamek/krotność własnego IΔN.
Najczęstsze pomyłki to: odczytanie danych z niewłaściwego wiersza/kolumny w tabeli, pomylenie IΔN z prądem znamionowym obciążenia, błędne policzenie 0,5·IΔN oraz ocenianie "na oko" bez sprawdzenia obu granic przedziału.
W zapisie przedziału (0,5–1,0)·IΔN zwykle przyjmuje się, że granice są elementem dopuszczalnego zakresu, o ile nie zaznaczono inaczej. Na egzaminie kluczowe jest trzymanie się interpretacji przyjętej w zadaniu i konsekwentne porównanie do podanego przedziału.
Taki pomiar wykonuje się m.in. podczas odbioru instalacji, przeglądów okresowych oraz po modernizacjach lub naprawach. Wynik pomaga ocenić, czy RCD działa prawidłowo i czy jego parametry mieszczą się w przyjętych kryteriach kontroli.
Stosuje się miernik RCD (często jako funkcja miernika instalacji), który wytwarza kontrolowany prąd różnicowy i rejestruje moment zadziałania. W praktyce ważne jest dobranie właściwego typu testu oraz poprawne podłączenie zgodnie z instrukcją miernika.
Możliwe przyczyny to m.in. zużycie mechanizmu, błędy montażowe, niewłaściwe warunki testu lub uszkodzenie aparatu. Z punktu widzenia zadania egzaminacyjnego najważniejsze jest jednak rozpoznanie, że wynik powyżej 1,0·IΔN nie spełnia przyjętego kryterium.
Ćwicz rozwiązywanie zadań z tabelami wyników pomiarów: zawsze licz zakres w krotnościach IΔN i sprawdzaj obie granice. Warto też przeanalizować typowe wartości IΔN spotykane w praktyce oraz nauczyć się, co dokładnie mierzą funkcje "test RCD" w miernikach instalacji.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 53% zdających egzamin. trudne

Według specjalistów z branży: "Aby ocenić sprawność RCD, porównuje się zmierzony różnicowy prąd zadziałania z zakresem dopuszczalnym (0,5–1,0)·IΔN."

Materiały:

  • Podręczniki z zakresu ochrony przeciwporażeniowej i badań instalacji elektrycznych (dział o RCD)
  • Instrukcje obsługi mierników RCD (opis trybu pomiaru prądu zadziałania)
  • Materiały szkoleniowe dla technika elektryka dotyczące pomiarów odbiorczych i okresowych

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego