KWALIFIKACJA MED3 + MED14 - STYCZEŃ 2019

PYTANIE NR 26.
W celu ułatwienia samodzielnego siadania w łóżku osobie chorej, leżącej, należy zastosować
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Drabinka przyłóżkowa umożliwia choremu uchwycenie kolejnych szczebli i aktywne podciągnięcie tułowia do siadu, czyli wspiera samodzielne siadanie. Stolik nałóżkowy służy głównie do posiłków i odkładania rzeczy, podpórka pod stopy stabilizuje ułożenie nóg, a łatwoślizg ułatwia przesuwanie po podłożu, nie unoszenie tułowia do siadu.

Pełne wyjaśnienie:

Celem pytania jest sprawdzenie, czy potrafisz dobrać pomocniczy sprzęt przyłóżkowy do konkretnej czynności funkcjonalnej: samodzielnego siadania w łóżku. W tej sytuacji najbardziej adekwatna jest odpowiedź "drabinkę przyłóżkową", ponieważ pacjent może chwytać kolejne szczeble i, pracując kończynami górnymi, stopniowo unosić tułów. Wspiera to aktywizację, poprawia poczucie kontroli oraz zmniejsza zależność od opiekuna.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi nie pasują do celu "samodzielnego siadania"?

  • "stolik nałóżkowy" jest wyposażeniem użytkowym (posiłki, leki, rzeczy osobiste) i nie stanowi stabilnego uchwytu zaprojektowanego do podciągania. Może nawet zwiększać ryzyko urazu, jeśli pacjent będzie się na nim opierał jak na poręczy.
  • "podpórkę pod stopy" stosuje się do stabilizacji ustawienia stóp lub poprawy komfortu ułożenia kończyn dolnych. Może wspierać pozycjonowanie, ale nie zastępuje uchwytu dla kończyn górnych potrzebnego do przejścia do siadu.
  • "łatwoślizg" wykorzystuje się głównie do ułatwiania przesuwania pacjenta (np. w górę łóżka) oraz zmniejszania tarcia podczas zmiany pozycji. To pomoc szczególnie użyteczna dla personelu i przy transferach w płaszczyźnie poziomej, a nie do aktywnego podciągania tułowia do siadu.

W praktyce opiekuna medycznego dobór właściwej pomocy oznacza jednocześnie bezpieczeństwo (mniejsze ryzyko upadku i urazu), aktywne usprawnianie (pacjent wykonuje ruch sam) oraz ergonomię pracy (mniej dźwigania). Przy każdej próbie siadania należy też pamiętać o asekuracji i ocenie stanu pacjenta (zawroty głowy, duszność, ból), aby przerwać czynność, gdy pojawiają się niepokojące objawy.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Drabinka przyłóżkowa to pomoc montowana przy łóżku, z której pacjent może korzystać jak z uchwytów. Służy do aktywnego podciągania tułowia i ułatwienia zmiany pozycji, zwłaszcza przejścia do siadu, gdy pacjent ma zachowaną siłę rąk.
Pacjent chwyta kolejne szczeble i stopniowo przenosi ciężar ciała, wykorzystując kończyny górne do uniesienia tułowia. Dzięki temu ruch jest bardziej kontrolowany, mniej męczący i bezpieczniejszy niż próba podnoszenia się bez stabilnego uchwytu.
Stolik nałóżkowy jest przeznaczony do posiłków i odkładania przedmiotów, a nie do obciążeń jak poręcz. Opieranie się na nim może być niestabilne i zwiększać ryzyko urazu lub przewrócenia stolika, co obniża bezpieczeństwo pacjenta.
Łatwoślizg to pomoc zmniejszająca tarcie, używana głównie do przesuwania pacjenta w łóżku (np. w górę lub na bok) oraz do ułatwiania zmiany pozycji w płaszczyźnie poziomej. Nie jest typową pomocą do aktywnego siadania pacjenta.
Podpórka pod stopy może poprawić ustawienie kończyn dolnych i komfort, ale sama nie zapewnia uchwytu potrzebnego do uniesienia tułowia do siadu. W siadaniu kluczowe są stabilne punkty podparcia dla rąk (np. drabinka) i asekuracja.
Najczęściej potrzebna jest wystarczająca siła i koordynacja w kończynach górnych, orientacja oraz zdolność współpracy. Jeśli pacjent ma znaczne osłabienie, ból lub zaburzenia świadomości, należy rozważyć inne metody i zawsze zapewnić asekurację.
Częstym błędem jest wybór sprzętu "pod ręką" zamiast dopasowanego do ruchu (np. stolika zamiast drabinki). Inny błąd to mylenie pomocy do przesuwania (łatwoślizg) z pomocą do unoszenia tułowia. Zawsze warto nazwać cel: "siadanie" vs "przesuwanie".
Asekuracja polega na czuwaniu nad stabilnością pacjenta, kontroli tempa ruchu i reagowaniu na objawy nietolerancji (zawroty głowy, bladość, duszność). Należy też zadbać o bezpieczne otoczenie: stabilne łóżko, odpowiednia wysokość i brak przeszkód.
Gdy pacjent nie ma siły w rękach, ma duży ból, jest splątany, ma świeże ograniczenia pooperacyjne lub wysokie ryzyko upadku, sama drabinka może nie wystarczyć. Wtedy potrzebne są inne techniki mobilizacji, dodatkowe uchwyty lub większa pomoc opiekuna.
Ucz się przez łączenie sprzętu z celem ruchu: do siadania (drabinka/uchwyty), do przesuwania (łatwoślizg), do użytkowania (stolik). Pomaga też tworzenie krótkich scenek klinicznych i pytanie: "jaki ruch ma wykonać pacjent i czym ma się bezpiecznie podeprzeć?".
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 61% zdających egzamin. średnie

Eksperci podkreślają: "Drabinka przyłóżkowa umożliwia choremu uchwycenie kolejnych szczebli i aktywne podciągnięcie tułowia do siadu, czyli wspiera samodzielne siadanie."

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne szkoły/CKZ dotyczące sprzętu pomocniczego i aktywizacji pacjenta w łóżku
  • Instrukcje producentów dotyczące użytkowania drabinki przyłóżkowej i zasad bezpieczeństwa
  • Podręczniki z zakresu opieki długoterminowej i podstaw rehabilitacji przyłóżkowej (część: zmiany pozycji, aktywizacja, profilaktyka upadków)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego