KWALIFIKACJA CHM3 - STYCZEŃ 2022

PYTANIE NR 29.
W celu wydania świadectwa kontroli jakości odczynnika chemicznego - jodku potasu cz.d.a. przeprowadzono jego analizę. Wymagania oraz wyniki badań zapisano w tabeli:
Z analizy danych zawartych w tabeli wynika, że jodek potasu cz.d.a.
Ilustracja przedstawia tabelę z wynikami analizy chemicznej jodku potasu cz.d.a.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Świadectwo jakości można wydać tylko wtedy, gdy wszystkie wyniki badań z tabeli mieszczą się w podanych wymaganiach specyfikacji.
Jeżeli żaden parametr (np. pH, jodany, żelazo, metale ciężkie) nie przekracza limitu ani nie wypada poza zakres, partia jodku potasu cz.d.a. spełnia wymagania.

Pełne wyjaśnienie:

W kontroli jakości odczynników chemicznych (takich jak jodek potasu cz.d.a.) decyzja o wydaniu świadectwa jakości opiera się na prostym, ale rygorystycznym kryterium: zgodne muszą być wszystkie parametry ujęte w specyfikacji. W praktyce oznacza to porównanie każdej pozycji z tabeli: wartości granicznej (wymagania) z uzyskanym wynikiem badania.

Odpowiedź "spełnia wymagania i można wydać świadectwo jakości." jest poprawna wtedy, gdy analiza tabeli nie wykazuje żadnej niezgodności. Nie wystarczy, że większość parametrów jest w normie — już jedno przekroczenie limitu (np. dla żelaza, metali ciężkich lub zawartości jodanów) powinno skutkować brakiem możliwości potwierdzenia jakości w zakresie zadeklarowanej klasy.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne? Ponieważ każda z nich zakłada konkretną niezgodność:

  • Stwierdzenie o niespełnieniu wymagań dla zawartości żelaza byłoby uzasadnione tylko wtedy, gdy wynik w tabeli przekraczał dopuszczalny limit lub nie mieścił się w zakresie. Jeśli wynik jest w granicach, nie można takiej tezy przyjąć.
  • Stwierdzenie o niespełnieniu wymagań dla pH i zawartości jodanów wymagałoby, aby oba te parametry były poza specyfikacją. Gdy tabela pokazuje zgodność, ta odpowiedź jest sprzeczna z danymi.
  • Stwierdzenie o niespełnieniu wymagań dla metali ciężkich również wymaga przekroczenia limitu. Jeśli wynik jest nie większy niż dopuszczalny (albo mieści się w zakresie), nie ma podstaw do odrzucenia partii.

Wskazówka egzaminacyjna: czytaj uważnie znaki nierówności (≤, ≥) i sformułowania "nie więcej niż", a także sprawdzaj każdy wiersz tabeli. Najczęstszy błąd to pominięcie jednej pozycji lub odwrócenie kierunku porównania.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Świadectwo jakości to dokument potwierdzający, że dana partia odczynnika spełnia wymagania określone w specyfikacji (np. czystość, pH roztworu, limity zanieczyszczeń). Wydaje się je na podstawie wyników badań i porównania ich z kryteriami akceptacji.
Najpierw ustal, czy wymaganie jest limitem maksymalnym ("nie więcej niż"), minimalnym ("nie mniej niż") czy zakresem ("od–do"). Potem porównaj wynik z kryterium dla każdego wiersza tabeli. Zgodność musi dotyczyć wszystkich parametrów, nie tylko wybranych.
Specyfikacja jakościowa jest zbiorem warunków, które muszą być spełnione łącznie. Przekroczenie limitu choć jednego zanieczyszczenia lub odchylenie pH oznacza, że produkt nie odpowiada deklarowanej klasie i może dawać błędy w analizach lub w procesie technologicznym.
"cz.d.a." oznacza klasę czystości odczynnika przeznaczoną do analiz. W praktyce wymaga ona ograniczenia zanieczyszczeń do poziomów określonych w specyfikacji producenta lub normach wewnętrznych. Na egzaminie ważna jest zasada: liczy się zgodność wyników z wymaganiami.
Typowo kontroluje się m.in. pH roztworu, zawartość zanieczyszczeń metalicznych (np. żelazo, metale ciężkie), a czasem produkty uboczne reakcji lub utleniania. Dokładny zestaw parametrów zależy od specyfikacji danej substancji i jej zastosowań.
Traktuj "≤" jako limit maksymalny (wynik nie może być większy), a "≥" jako minimalny (wynik nie może być mniejszy). Dobrą metodą jest zapisanie obok: "max" lub "min" i dopiero wtedy porównanie. Uważaj też na zakresy "od–do".
Zależy od zapisu wymagania. Jeśli w specyfikacji jest "nie więcej niż" (czyli dopuszcza równość), to wynik równy limitowi jest zgodny. Jeśli wymaganie jest zakresem, wynik na granicy zakresu również jest zgodny. Decyduje sposób sformułowania kryterium w tabeli.
To częste, krytyczne zanieczyszczenia w odczynnikach: mogą katalizować niepożądane reakcje, zmieniać barwę, wpływać na wyniki analiz i stabilność produktu. W praktyce przemysłowej ich kontrola jest standardowym elementem oceny jakości surowców i odczynników.
Najczęściej: pominięcie jednego wiersza, odczytanie złego limitu (np. dla innego parametru), pomylenie kierunku nierówności oraz myślenie "większość jest OK, więc całość OK". Pomaga systematyczne sprawdzanie każdego parametru po kolei.
Ćwicz na przykładach tabel: najpierw rozpoznawaj typ wymagań (max/min/zakres), potem rób checklistę parametrów i na końcu wydawaj decyzję: zgodny/niezgodny. Warto też powtórzyć podstawowe pojęcia: specyfikacja, niezgodność, kryterium akceptacji i dokumentacja jakościowa.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 47% zdających egzamin. trudne

Materiały:

  • Materiały szkolne z kontroli jakości w przemyśle chemicznym (specyfikacje, kryteria akceptacji)
  • Podstawy chemii analitycznej: interpretacja wyników i niepewność pomiaru
  • Instrukcje zakładowe: postępowanie z niezgodnościami i wydawanie świadectw jakości

Aktualizacja pytania: 03.04.2026



Aktualizacja pytania: 03.04.2026
📡 Brak połączenia internetowego