KWALIFIKACJA ELE2 - CZERWIEC 2014

PYTANIE NR 34.
W celu wykrycia uszkodzenia w obwodzie grzejnika trójfazowego, którego schemat przedstawiono na rysunku, wykonano pomiary napięcia na jego zaciskach. Na podstawie wyników pomiarów zawartych w tabeli, określ rodzaj uszkodzenia występującego w obwodzie grzejnika.
Ilustracja przedstawia schemat grzejnika trójfazowego wraz z tabelą wyników pomiarów napięcia na jego zaciskach.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Wniosek "Przerwa w dwóch przewodach zasilających grzejnik" wynika z charakterystycznego układu odczytów napięć na zaciskach: część punktów pomiarowych nie wykazuje spodziewanych różnic potencjałów, co odpowiada otwarciu dwóch torów zasilania. Zwarcia zwykle powodują inne objawy (zadziałanie zabezpieczeń, nietypowe spadki).

Pełne wyjaśnienie:

W diagnostyce odbiornika trójfazowego kluczowe jest powiązanie miejsca pomiaru (które zaciski porównujemy) z tym, jak powinny wyglądać napięcia w stanie sprawnym. Gdy grzejnik jest prawidłowo zasilany, między odpowiednimi parami zacisków pojawiają się przewidywalne różnice potencjałów wynikające z obecności wszystkich faz (oraz ewentualnie przewodu neutralnego, jeśli jest używany w danym układzie połączeń).

Odpowiedź "Przerwa w dwóch przewodach zasilających grzejnik" pasuje do sytuacji, w której zasilanie dociera tylko jednym torem, a dwa pozostałe są "otwarte". W praktyce oznacza to, że na części zacisków nie uzyskamy oczekiwanych napięć (bo nie ma ciągłości doprowadzenia energii), natomiast pomiar w obszarze związanym z zachowanym torem może wskazywać wartości zgodne z obecnością tej jednej fazy.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne w takim zadaniu?

  • "Zwarcie między przewodem zasilającym w fazie L1 i neutralnym" zwykle prowadzi do szybkiego zadziałania zabezpieczeń (bezpiecznik/wyłącznik) albo do wyraźnie nienormalnych wskazań i braku stabilnych napięć roboczych. Taki przypadek nie daje typowego obrazu "braku napięcia tylko na dwóch torach" bez innych skutków.
  • "Zwarcie między zwojami w każdym elemencie grzejnym" to bardzo specyficzna i mało prawdopodobna usterka jednoczesna dla wszystkich elementów. Dodatkowo zwarcia międzyzwojowe częściej ujawniają się zmianą rezystancji, poboru prądu i przegrzewaniem, a nie prostym wzorcem napięć wskazującym na przerwane zasilanie.
  • "Przerwa w elementach grzejnych grzejnika" oznacza uszkodzenie samego odbiornika (spiral/sekcji grzejnych). Wtedy napięcie zasilania może być nadal obecne na zaciskach zasilających, natomiast brak jest przepływu prądu przez element. Tego typu usterkę zwykle potwierdza się także pomiarem ciągłości/rezystancji elementów, nie samym układem napięć sugerującym brak doprowadzenia dwóch faz.

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze najpierw ustal, czy tabela dotyczy pomiarów międzyfazowych czy faza–N, a dopiero potem mapuj wyniki na możliwe usterki. To minimalizuje ryzyko pomyłki wynikającej z błędnego "punktu odniesienia" pomiaru.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Najczęściej rozpoznaje się ją po tym, że na części zacisków nie występują oczekiwane różnice potencjałów, mimo że w innych punktach pomiar jest poprawny. Dodatkowo potwierdza się to pomiarem ciągłości przewodów (po odłączeniu zasilania) oraz kontrolą zacisków i połączeń.
Napięcie jest "śladem" obecności zasilania. W obwodzie trójfazowym różne uszkodzenia (przerwa, zwarcie, uszkodzenie elementu) dają różne wzorce napięć: przerwa zwykle powoduje brak napięcia w określonych torach, a zwarcie częściej prowadzi do zadziałania zabezpieczeń lub nienormalnych wskazań.
To stan, w którym przewód fazowy i neutralny są połączone małą rezystancją. W praktyce często skutkuje to zadziałaniem bezpiecznika/wyłącznika, spadkiem napięcia w obwodzie lub niestabilnymi wynikami. Jest to usterka groźna i zwykle nie daje "spokojnej" tabeli napięć jak przy przerwie.
Najbardziej pomocny jest pomiar rezystancji/ciągłości elementów grzejnych (po odłączeniu zasilania i zabezpieczeniu miejsca pracy). Jeśli zasilanie jest poprawne, a element ma przerwę, miernik pokaże bardzo dużą rezystancję/brak ciągłości. Przy przerwie w przewodach problem będzie "przed" odbiornikiem.
Gdy uszkodzony jest sam element grzejny (przerwa w spirali/sekcji), gdy styki włączające mają duży opór, albo gdy urządzenie jest źle skonfigurowane (np. przerwany obwód sterowania). Wtedy napięcie może się pojawiać, ale prąd nie płynie prawidłowo, więc nie ma wydzielania ciepła.
Najczęstsze błędy to: pomieszanie pomiarów międzyfazowych z faza–N, nieuwzględnienie schematu połączeń grzałki (gwiazda/trójkąt), wyciąganie wniosku z jednego pomiaru zamiast z całego zestawu oraz traktowanie zwarcia jako "domyślnej" odpowiedzi, bo brzmi bardziej spektakularnie.
Tak, może wynikać np. z poluzowania dwóch zacisków, przepalenia dwóch wkładek topikowych, uszkodzenia stycznika na dwóch torach lub przerwania żył w przewodzie. W praktyce często spotyka się takie usterki w miejscach połączeń: rozdzielnice, listwy zaciskowe, przepusty, złącza.
Należy użyć sprawnego miernika z odpowiednią kategorią pomiarową, dobrać zakres, zastosować sprawne przewody pomiarowe i zachować zasady BHP: praca jedną ręką, stabilna pozycja, brak przypadkowych zwarć sondami. Jeśli to możliwe, pomiar powinien wykonywać osoba z właściwymi uprawnieniami elektrycznymi.
Przerwa zwykle daje brak ciągłości (bardzo duża rezystancja), a zwarcie międzyzwojowe często obniża rezystancję i zwiększa pobór prądu oraz nagrzewanie. Same pomiary napięcia mogą nie wystarczyć; pomocne są pomiary prądu, rezystancji oraz obserwacja pracy urządzenia i zabezpieczeń.
Ćwicz łączenie schematu z tabelą: zaznacz, które punkty są połączone elektrycznie, określ gdzie powinno być napięcie w stanie sprawnym, a potem sprawdź, co zmieni przerwa lub zwarcie. Dobrą metodą jest wykonywanie własnych "map pomiarowych" dla kilku typowych usterek.
info

Około 69% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że zwarcia zwykle powodują inne objawy (zadziałanie zabezpieczeń, nietypowe spadki).

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z podstaw elektrotechniki: sieć trójfazowa, pomiary napięcia i ciągłości
  • Instrukcje obsługi (DTR) urządzeń z grzałkami trójfazowymi – sekcje diagnostyki i typowych usterek
  • Ćwiczenia laboratoryjne: symulacje przerwy i zwarcia oraz interpretacja wskazań miernika

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego