KWALIFIKACJA AUD2 - CZERWIEC 2018

PYTANIE NR 32.
W celu wywołania materiału negatywowego o uczuleniu panchromatycznym należy koreks załadować
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Materiał panchromatyczny jest uczulony na szeroki zakres widma światła widzialnego (w tym barwy żółte, pomarańczowe i czerwone), więc każde oświetlenie barwne może go zaświetlić podczas ładowania do koreksu. Dlatego tę czynność wykonuje się w całkowitej ciemności, aby nie zniszczyć obrazu utajonego.

Pełne wyjaśnienie:

Materiał negatywowy o uczuleniu panchromatycznym reaguje na niemal całe widmo światła widzialnego. W praktyce oznacza to, że nawet światło o barwie kojarzonej z pracą w ciemni (żółte, pomarańczowe, a tym bardziej "oliwkowe") może spowodować zaświetlenie filmu. Zaświetlenie objawia się wzrostem gęstości (zaczernienia) po wywołaniu, spadkiem kontrastu i utratą szczegółów, a w skrajnym przypadku całkowitym zniszczeniem klatki.

Dlatego przy przygotowaniu procesu wywoływania filmu panchromatycznego kluczowa zasada brzmi: ładowanie filmu do koreksu/zbiornika wywoływczego wykonuje się w całkowitej ciemności. "Całkowita ciemność" oznacza brak światła widzialnego (również "słabego", "przygaszonego" czy "barwnego"). W praktyce pomaga to osiągnąć np. ciemnia bez przecieków światła lub zmieniarka (worek ciemniowy).

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne? Światło "żółte", "oliwkowe" i "pomarańczowe" bywa mylone ze światłem bezpiecznym. Takie oświetlenie bywa dopuszczalne dla wybranych materiałów o innej czułości spektralnej (np. niektórych materiałów ortochromatycznych lub w określonych warunkach pracy z papierami), ale nie jest uniwersalnie bezpieczne dla filmu panchromatycznego. Właśnie szeroka czułość panchromatyczna powoduje, że barwne oświetlenie robocze nie zapewnia ochrony.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w treści pojawia się słowo panchromatyczny, najbezpieczniejszą regułą jest "ciemność przy czynnościach wymagających otwarcia opakowania/wyjęcia filmu". Najpierw przygotuj narzędzia (koreks, szpulki, nożyczki/otwieracz), a dopiero potem gaś światło i ładuj materiał.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Panchromatyczny materiał światłoczuły jest uczulony na szeroki zakres widma światła widzialnego. W praktyce "widzi" większość barw, więc światło barwne (np. żółte lub pomarańczowe) nadal może go naświetlić. To wpływa na zasady pracy w ciemni i konieczność ładowania w ciemności.
Bo reaguje on na światło w wielu barwach, a więc nie ma prostego "bezpiecznego" koloru oświetlenia, który gwarantuje brak zaświetlenia. Nawet krótkie wystawienie na słabe światło może podnieść ogólną gęstość negatywu i pogorszyć kontrast. Najpewniejsza ochrona to całkowity brak światła.
Nie jest to reguła. Film panchromatyczny może być wrażliwy także na światło czerwone/pomarańczowe, więc takie oświetlenie może spowodować zaświetlenie. "Światło bezpieczne" dotyczy zwykle konkretnych materiałów i warunków, a dla filmu panchromatycznego standardem jest ładowanie w całkowitej ciemności.
Typowe objawy to równomierne "przydymienie" (podwyższona gęstość tła), spadek kontrastu i utrata szczegółów w światłach, a czasem smugi lub pojaśnienia zależne od kierunku padania światła. W skrajnych przypadkach klatki mogą wyjść prawie całe czarne po wywołaniu.
Ułóż wszystkie potrzebne elementy w stałych miejscach: koreks/zbiornik, szpulki, nożyczki/otwieracz, kasetę z filmem i pokrywę. Sprawdź "na sucho" ruchy dłoni, aby później w ciemności działać automatycznie. Dzięki temu minimalizujesz czas ładowania i ryzyko błędów.
Koreks (zbiornik wywoływczy) to pojemnik, do którego na szpulę nawija się film, a następnie można wlewać i wylewać chemikalia bez dostępu światła. Pozwala to prowadzić wywoływanie już przy świetle dziennym po prawidłowym, ciemnym załadowaniu filmu i zamknięciu zbiornika.
Światło bezpieczne stosuje się wtedy, gdy producent materiału dopuszcza je dla danego typu emulsji i procesu (np. dla wybranych papierów lub materiałów o innej czułości spektralnej). Zawsze trzeba sprawdzić zalecenia w karcie technicznej. Dla filmu panchromatycznego przy ładowaniu przyjmuje się pracę w ciemności.
Najczęstsze to: nieszczelności drzwi/okna, świecące diody urządzeń, telefon lub zegarek z podświetleniem, zbyt szybkie "zajrzenie" do pomieszczenia oraz próba pracy przy barwnym świetle z przekonaniem, że jest bezpieczne. Pomaga kontrola ciemni po kilku minutach adaptacji wzroku.
Tak, o ile jest sprawna i używana prawidłowo. Zmieniarka tworzy zamkniętą, nieprzepuszczającą światła przestrzeń do wyjęcia filmu z kasety i załadowania na szpulę. Nadal trzeba unikać intensywnego światła padającego bezpośrednio na materiał oraz dbać o czystość, by nie porysować filmu.
Najpewniejsza metoda to sprawdzenie oznaczeń i karty technicznej producenta. Różnice dotyczą czułości spektralnej i zasad pracy w ciemni: materiały ortochromatyczne bywają mniej wrażliwe na część widma (np. czerwień), ale to nie znaczy, że każde barwne światło jest bezpieczne. Zawsze liczą się zalecenia producenta.
info

Statystycznie 57% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że dlatego tę czynność wykonuje się w całkowitej ciemności, aby nie zniszczyć obrazu utajonego.

Źródła:

  • ILFORD Photo – FP4 Plus (datasheet/technical information), sekcja dotycząca obsługi w ciemni i warunków ładowania filmu (wymóg całkowitej ciemności), https://www.ilfordphoto.com/ (odpowiednia karta produktu) - dostęp 2026-03-01
  • Kodak Alaris – publikacje/arkusze danych filmów czarno-białych panchromatycznych (technical data / darkroom handling), informacja o konieczności ładowania w całkowitej ciemności, https://imaging.kodakalaris.com/ - dostęp 2026-03-01
  • Foma Bohemia – karty techniczne filmów panchromatycznych (np. Fomapan), zalecenia dot. obróbki i pracy w ciemni (ładowanie bez światła), https://www.foma.cz/ - dostęp 2026-03-01

Materiały:

  • Karty techniczne (datasheet) filmów czarno-białych panchromatycznych producentów
  • Podręczniki do ciemni fotografii czarno-białej (proces negatywowy)
  • Instrukcje obsługi koreksów i zbiorników wywoływczych (procedura ładowania filmu)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego