KWALIFIKACJA TWO4 - CZERWIEC 2021

PYTANIE NR 35.
W celu zabezpieczenia jazu przed szkodliwym działaniem filtracji stosuje się
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Zabezpieczenie jazu przed szkodliwą filtracją w podłożu realizuje się przez wykonanie przesłony przeciwfiltracyjnej, która wydłuża drogę filtracji i ogranicza przepływ wody w gruncie.
Ścianki szczelne stalowe pełnią właśnie tę funkcję. Pozostałe elementy nie są typowym zabezpieczeniem przeciwfiltracyjnym pod jazem.

Pełne wyjaśnienie:

Filtracja w rejonie jazu oznacza przepływ wody przez podłoże gruntowe pod budowlą piętrzącą. Jeżeli jest zbyt intensywna, może prowadzić do niebezpiecznych zjawisk, takich jak wynoszenie drobnych cząstek gruntu (sufozja), powstawanie przesiąków, rozluźnienie podłoża, a w skrajnych przypadkach do przebicia hydraulicznego. Dlatego w praktyce stosuje się rozwiązania, które zmniejszają natężenie przepływu i/lub wydłużają drogę filtracji.

Odpowiedź "ścianki szczelne stalowe" jest właściwa, ponieważ ścianka szczelna działa jako przesłona przeciwfiltracyjna (bariera w gruncie). Wbijana lub wpłukiwana w podłoże, ogranicza przenikanie wody pod budowlą i poprawia warunki stateczności podłoża w strefie oddziaływania piętrzenia.

Dlaczego pozostałe propozycje są niepoprawne:

  • "szczeliny dylatacyjne" służą przede wszystkim do kompensacji odkształceń i pracy konstrukcji (np. temperatury, skurczu). Same w sobie nie są rozwiązaniem przeciwfiltracyjnym w gruncie pod jazem; to inny problem i inny obszar działania.
  • "opaski brzegowe" kojarzą się z elementami wykończeniowymi lub ochronnymi w strefie brzegowej, ale nie stanowią typowej przesłony ograniczającej przepływ wody w podłożu pod budowlą piętrzącą.
  • "narzut kamienny w płotkach" jest rozwiązaniem z zakresu ochrony przed rozmyciem i erozją (np. zabezpieczenie skarp lub dna), a nie klasycznym środkiem ograniczającym filtrację w podłożu pod jazem.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w pytaniu pojawia się hasło "filtracja" i zagrożenia w gruncie, szukaj odpowiedzi związanych z przesłonami, uszczelnieniami lub elementami ingerującymi w drogę przepływu w podłożu, a nie z ochroną przeciwerozyjną czy dylatacjami konstrukcji.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Filtracja pod jazem to przepływ wody przez grunt pod budowlą piętrzącą. Może powodować przesiąki, wynoszenie drobnych frakcji gruntu (sufozję), osłabienie podłoża i utratę stateczności. Dlatego projektuje się rozwiązania ograniczające przepływ i zmniejszające ryzyko awarii.
Ścianka szczelna tworzy w gruncie przesłonę, która utrudnia przenikanie wody i wydłuża drogę filtracji. Dzięki temu spada natężenie przepływu, a w podłożu maleje ryzyko zjawisk niebezpiecznych. W praktyce ścianki wykonuje się m.in. z grodzic stalowych.
Szczeliny dylatacyjne służą głównie do przejmowania odkształceń konstrukcji (temperatura, skurcz, praca obiektu). Nie rozwiązują problemu przepływu wody w gruncie pod jazem, bo nie tworzą przesłony przeciwfiltracyjnej w podłożu. To inny mechanizm i inny obszar oddziaływania.
Zwykle nie. Narzut kamienny jest typowym zabezpieczeniem przeciwerozyjnym (np. przed rozmyciem skarp lub dna), a nie przesłoną ograniczającą filtrację pod budowlą. Może być elementem ochrony hydraulicznej w korycie, ale problem filtracji w podłożu rozwiązuje się innymi środkami, np. przesłonami.
Do niepokojących objawów zalicza się intensywne przesiąki, pojawianie się mętnej wody (może wskazywać na wynoszenie gruntu), lokalne zapadliska, podmycia i zmiany w ukształtowaniu terenu przy odwodnej stronie budowli. W praktyce wymagają one oceny i często działań naprawczych.
Stosuje się je m.in. jako przesłony przeciwfiltracyjne przy budowlach piętrzących (np. jazy), w umocnieniach i obudowach wykopów, a także w rozwiązaniach tymczasowych na czas robót. Dobór zależy od warunków gruntowo-wodnych, głębokości przesłony i technologii wykonania.
Zabezpieczenia przeciwfiltracyjne dotyczą przepływu wody w gruncie (przesłony, uszczelnienia, elementy zmieniające drogę filtracji). Przeciwerozyjne dotyczą oddziaływania przepływu na powierzchni (narzuty, umocnienia, okładziny). Jeśli w pytaniu jest "filtracja", szukaj rozwiązań "w gruncie".
Często mylą "uszczelnienie konstrukcji" z "uszczelnieniem podłoża" i wybierają elementy dylatacyjne albo wykończeniowe. Innym błędem jest utożsamianie narzutu kamiennego (ochrona przed rozmyciem) z ochroną przed filtracją w podłożu. Pomaga zapamiętanie: filtracja = przepływ w gruncie.
Przesłona przeciwfiltracyjna to rozwiązanie konstrukcyjne wykonywane w podłożu (np. ścianka szczelna), którego celem jest ograniczenie przepływu wody przez grunt lub wydłużenie drogi filtracji. Zmniejsza to zagrożenia filtracyjne i poprawia bezpieczeństwo pracy budowli piętrzącej.
Warto powtórzyć: rodzaje budowli piętrzących, typowe zagrożenia (filtracja, rozmycie), oraz przypisać im właściwe zabezpieczenia. Ucz się parami: filtracja↔przesłona, erozja↔narzut/umocnienie, odkształcenia↔dylatacja. Trening na przykładach z budów ułatwia szybkie rozpoznanie funkcji elementów.
info

Około 48% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Specjaliści zwracają uwagę: "Pozostałe elementy nie są typowym zabezpieczeniem przeciwfiltracyjnym pod jazem."

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z budownictwa wodnego dotyczące jazów i budowli piętrzących
  • Podstawy mechaniki gruntów: filtracja i przepływ wody w ośrodku porowatym
  • Instrukcje/opracowania techniczne dotyczące przesłon przeciwfiltracyjnych (ścianki szczelne, przesłony)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego