KWALIFIKACJA OGR3 + OGR4 - CZERWIEC 2011

PYTANIE NR 21.
W celu zabezpieczenia systemu korzeniowego drzewa, częściowo odsłoniętego na skutek prowadzonych długotrwałych wykopów, należy zastosować
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Ekranowanie (ekran korzeniowy) stosuje się, gdy wykop pozostaje otwarty dłuższy czas. Taka konstrukcja ogranicza przesychanie i przemarzanie odsłoniętych korzeni oraz pozwala utrzymać wilgotne warunki w strefie korzeniowej. Podlewanie lub doraźne osłony nie zastępują ekranu przy pracach długotrwałych.

Pełne wyjaśnienie:

Przy długotrwałych wykopach odsłonięte korzenie są narażone na utratę wilgoci (zwłaszcza w cieplejszych okresach) oraz na uszkodzenia od niskiej temperatury. Dlatego potrzebne jest rozwiązanie, które działa stale przez cały czas utrzymywania otwartego wykopu.

Poprawna jest odpowiedź "ekranowanie", ponieważ ekran korzeniowy jest zabezpieczeniem przeznaczonym właśnie do sytuacji, gdy prace ziemne trwają tygodnie lub miesiące. W praktyce ma on formę przegrody/konstrukcji montowanej w wykopie, która osłania system korzeniowy i umożliwia utrzymanie korzystnych warunków wilgotnościowych w pobliżu korzeni.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne?

  • "obfite podlewanie" pomaga przy krótkotrwałym odsłonięciu korzeni (doraźne ograniczenie przesychania), ale przy długim czasie nie zapewnia stałej ochrony przed wahaniami warunków i nie zastępuje fizycznej bariery ograniczającej wysychanie.
  • "obłożenie deskami" jest nieprecyzyjne i nie odpowiada idei ekranu korzeniowego: samo "obłożenie" nie tworzy właściwej, stabilnej przegrody ani kontrolowanej strefy ochronnej, przez co nie gwarantuje skuteczności w długim okresie.
  • "obudowanie kamieniami" może dodatkowo utrudniać gospodarkę wodno-powietrzną gleby przy korzeniach i nie jest standardową metodą ochrony odsłoniętych korzeni podczas robót ziemnych.

Wskazówka egzaminacyjna: kluczowym kryterium doboru metody jest czas trwania wykopu. Krótko (godziny/dni) zwykle oznacza osłony i nawilżanie, a długo (tygodnie/miesiące) – rozwiązania konstrukcyjne, takie jak ekranowanie.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Ekranowanie to wykonanie ekranu korzeniowego, czyli trwałej przegrody w wykopie, która osłania odsłonięte korzenie przed przesychaniem i przemarzaniem. Stosuje się je wtedy, gdy wykop ma pozostać otwarty dłuższy czas, a korzenie są częściowo odsłonięte lub przycięte.
Ekran korzeniowy stosuje się przy wykopach długotrwałych, gdy prace ziemne trwają tygodnie lub miesiące i korzenie pozostają narażone na warunki atmosferyczne. Przy krótkotrwałych wykopach częściej wystarczają osłony z mat oraz utrzymywanie wilgotności.
Odsłonięte korzenie szybko tracą wilgoć, a ich drobne części (korzenie włośnikowe) są szczególnie wrażliwe. Latem problemem jest przesychanie, a zimą przemarzanie. Skutkiem może być osłabienie drzewa, gorsze pobieranie wody i składników, a w skrajnych przypadkach zamieranie.
Nie w pełni. Podlewanie pomaga doraźnie ograniczyć przesychanie, ale przy długotrwałym wykopie potrzebna jest też stała osłona ograniczająca wpływ warunków zewnętrznych. Dlatego przy długim czasie robót stosuje się rozwiązania konstrukcyjne, np. ekranowanie.
Okrycie matami (np. juta, słoma, geowłóknina) to zwykle zabezpieczenie tymczasowe, dobre na krótki czas. Ekranowanie oznacza wykonanie konstrukcji w wykopie (ekranu), która działa dłużej i zapewnia bardziej stabilne warunki przy korzeniach, gdy wykop pozostaje otwarty długo.
Częste błędy to: pozostawienie korzeni bez osłony nawet na kilka godzin w upale, stosowanie metod "na oko" bez analizy czasu trwania wykopu oraz mylenie ekranowania z przypadkowym zasłanianiem (np. deskami lub kamieniami). Kluczowe jest dopasowanie metody do warunków i czasu robót.
Oznacza to obowiązek takiego planowania i prowadzenia robót, aby ograniczać uszkodzenia korzeni i pogorszenie warunków siedliskowych drzewa. W praktyce obejmuje dobór technologii, zabezpieczenie odsłoniętych korzeni, minimalizację cięć korzeni oraz kontrolę wilgotności w strefie korzeniowej.
W praktyce przy krótkotrwałych odsłonięciach stosuje się materiały osłonowe, które ograniczają wysychanie, np. maty z juty, słomy lub geowłókniny oraz utrzymywanie ich w stanie wilgotnym. Dobór zależy od warunków pogodowych i czasu pozostawienia wykopu otwartego.
Kamienie nie tworzą kontrolowanej osłony utrzymującej odpowiednią wilgotność i mogą pogarszać wymianę powietrza przy korzeniach. To rozwiązanie przypadkowe, niesystemowe i niezgodne z typowymi zasadami ochrony drzew na budowie. Skuteczniejsze są osłony materiałowe lub ekran korzeniowy.
Ucz się przez schemat decyzyjny: czas wykopu (krótki vs długi), ryzyko (przesychanie/przemarzanie) i cel (utrzymanie wilgotności i ograniczenie uszkodzeń). Ćwicz rozpoznawanie nazw metod (maty, nawilżanie, ekranowanie) i kiedy są właściwe.
info

Statystycznie 61% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Specjaliści zwracają uwagę: "Ekranowanie (ekran korzeniowy) stosuje się, gdy wykop pozostaje otwarty dłuższy czas."

Materiały:

  • Wytyczne/standardy ochrony drzew stosowane przez samorządy (lokalne standardy dla inwestycji)
  • Podręczniki z dendrologii i fizjologii drzew (stres wodny, uszkodzenia korzeni)
  • Materiały szkoleniowe z ochrony drzew w procesie budowlanym (DOBÓR metod do czasu trwania wykopu)

Aktualizacja pytania: 03.04.2026



Aktualizacja pytania: 03.04.2026
📡 Brak połączenia internetowego