KWALIFIKACJA OGR4 - CZERWIEC 2020

PYTANIE NR 37.
W celu zachowania naturalnego rysunku słojów i koloru drewna, z którego wykonane jest siedzisko ławki, podczas wykonywania prac renowacyjnych należy je pomalować
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Lakier bezbarwny tworzy przezroczystą powłokę ochronną, dzięki czemu pozostawia widoczny naturalny rysunek słojów i barwę drewna. Bejca zmienia odcień (barwi), a farby lateksowe i olejne są z reguły powłokami kryjącymi, które zasłaniają usłojenie.

Pełne wyjaśnienie:

Celem zadania jest zachowanie naturalnego rysunku słojów i koloru drewna podczas renowacji siedziska ławki. Taki efekt uzyskuje się przez zastosowanie powłoki przezroczystej, która nie kryje struktury drewna, a jednocześnie zabezpiecza powierzchnię przed czynnikami użytkowania.

Odpowiedź "lakierem bezbarwnym" jest właściwa, ponieważ lakier bezbarwny (dobrany do przeznaczenia drewna) tworzy transparentną warstwę ochronną. Dzięki temu usłojenie pozostaje widoczne, a kolor nie jest "zamaskowany" kryjącą warstwą pigmentu. W praktyce renowacyjnej w małej architekturze jest to typowy wybór wtedy, gdy ważne są walory estetyczne drewna, a nie zmiana jego wyglądu na jednolity.

Dlaczego pozostałe propozycje nie spełniają wymogu z pytania?

  • "bejcą wodną" – bejca służy głównie do barwienia drewna. Nawet jeśli nie tworzy grubej, kryjącej warstwy, to zmienia odcień, więc nie gwarantuje zachowania naturalnego koloru. Może być elementem systemu (bejca + lakier), ale sama wprost narusza wymaganie "zachowania koloru".
  • "farbą lateksową" – to farba przeznaczona przede wszystkim do podłoży takich jak tynki i płyty, zwykle daje efekt kryjący. Krycie powoduje zasłonięcie rysunku słojów, czyli skutek przeciwny do oczekiwanego.
  • "farbą olejną" – w praktyce daje powłokę kryjącą (lub półkryjącą), która ujednolica wygląd i ogranicza widoczność słojów. Dodatkowo bywa wybierana ze względu na trwałość, ale w tym pytaniu kluczowe jest zachowanie naturalnego wyglądu, więc nie jest to trafny dobór.

Wskazówka egzaminacyjna: w pytaniach o drewno zawsze najpierw rozstrzygnij, czy wymagany jest efekt transparentny (słoje mają być widoczne) czy kryjący (jednolity kolor). To zwykle od razu kieruje wybór na lakier/lazurę albo na farbę kryjącą.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Lakier bezbarwny to przezroczysta powłoka wykończeniowa, która zabezpiecza drewno, a jednocześnie nie zasłania jego usłojenia. Stosuje się go, gdy zależy na zachowaniu naturalnego wyglądu (słoje, barwa) przy jednoczesnym zwiększeniu odporności powierzchni na użytkowanie.
Farba lateksowa zwykle tworzy powłokę kryjącą, czyli przykrywa rysunek słojów i ujednolica kolor. W efekcie drewno przestaje wyglądać naturalnie. Takie farby częściej dobiera się do ścian i sufitów, a nie do uzyskania transparentnego wykończenia drewna.
Bejca służy głównie do barwienia drewna (zmienia odcień, ale nie musi tworzyć ochronnej warstwy). Lakier tworzy warstwę ochronną na powierzchni. Jeśli celem jest zachowanie naturalnego koloru, bejca jest ryzykowna, bo z definicji wpływa na barwę.
Farba olejna może dawać trwałą powłokę, ale zazwyczaj jest kryjąca i ogranicza widoczność usłojenia. Jeśli wymaganiem jest zachowanie naturalnego rysunku słojów i koloru drewna, lepszym kierunkiem są powłoki przezroczyste, np. lakier bezbarwny.
Szukaj sformułowań typu: "zachowanie słojów", "naturalny kolor", "widoczna struktura drewna". To sygnały, że oczekiwany jest efekt transparentny, a więc rozwiązania kryjące (farby) będą nieodpowiednie. Wtedy typowym wyborem jest lakier bezbarwny lub inna powłoka przezroczysta.
Bejcę stosuje się, gdy inwestor chce zmienić odcień drewna (np. przyciemnić lub ujednolicić kolor), ale nadal pozostawić widoczne usłojenie. W praktyce bywa etapem systemu wykończeniowego. Gdy wymagane jest zachowanie naturalnej barwy, bejca nie spełnia tego warunku.
Najczęstsze pomyłki to wybór farby kryjącej mimo wymogu zachowania słojów oraz mylenie bejcy z lakierem (traktowanie ich jako zamienników). Uczniowie czasem ignorują słowo "kolor" i skupiają się tylko na "ochronie", przez co wybierają powłoki, które zmieniają wygląd drewna.
"Kryjąca" oznacza, że powłoka zasłania podłoże: rysunek słojów i naturalne zróżnicowanie barwy stają się niewidoczne lub bardzo słabo widoczne. Uzyskuje się jednolity kolor. To jest pożądane, gdy chce się zmienić wygląd elementu, ale nie wtedy, gdy trzeba zachować naturalny rysunek drewna.
Typowo przygotowanie obejmuje oczyszczenie z zabrudzeń i starych, łuszczących się powłok oraz wyrównanie powierzchni. Kluczowe jest też usunięcie pyłu przed nałożeniem powłoki, bo wpływa na przyczepność i wygląd. Na egzaminie najważniejsze jest jednak rozpoznanie, że efekt ma być transparentny.
Nie zawsze w 100%: niektóre powłoki mogą lekko podbijać barwę lub dawać efekt połysku/półmatu, co zmienia odbiór koloru. Jednak w porównaniu z bejcą i farbami kryjącymi lakier bezbarwny najpełniej spełnia wymaganie zachowania widocznych słojów i naturalnego charakteru drewna.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 60% zdających egzamin. średnie

Według specjalistów z branży: "Lakier bezbarwny tworzy przezroczystą powłokę ochronną, dzięki czemu pozostawia widoczny naturalny rysunek słojów i barwę drewna."

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z technologii robót w małej architekturze (zagadnienia: drewno i jego zabezpieczanie)
  • Karty techniczne i instrukcje stosowania wyrobów do ochrony i dekoracji drewna (lakier, lazura, bejca)
  • Podstawy materiałoznawstwa budowlanego w zakresie powłok lakierniczych i ochrony drewna

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego