KWALIFIKACJA MEC8 - PAŹDZIERNIK 2013

W toczeniu między kłami (w kłach tokarki) przedmiot obrabiany jest oparty na dwóch punktach: z jednej strony na kle wrzeciona (lub w tulei/kłe w głowicy), z drugiej na kle konika. Takie podparcie zapewnia współosiowość i stabilne prowadzenie detalu, ale kły pełnią przede wszystkim funkcję podparcia osiowego, a nie przeniesienia napędu.

Żeby detal mógł się obracać, musi zostać doprowadzony do niego moment obrotowy z wrzeciona. W praktyce realizuje się to przez zestaw: tarcza zabierakowa (zamocowana na wrzecionie) oraz zabierak (zamocowany na przedmiocie, najczęściej na końcu wałka). Zabierak opiera się o występ/bolce tarczy i w ten sposób wymusza obrót przedmiotu wraz z wrzecionem.

Dlatego poprawna odpowiedź to: tarcza zabierakowa i zabierak.

• "zabierak i podtrzymka stała" – podtrzymka stała służy do podparcia długich, wiotkich detali podczas obróbki, ogranicza ugięcie i drgania. Nie zastępuje tarczy zabierakowej, czyli elementu, który fizycznie przekazuje napęd z wrzeciona na zabierak.
• "trzpień i podtrzymka ruchoma" – podtrzymka ruchoma (wleczona) również jest elementem podparcia, zwykle współpracuje z suportem. "Trzpień" nie jest typowym, jednoznacznym osprzętem wymaganym do napędu przy toczeniu w kłach (w przeciwieństwie do tarczy zabierakowej i zabieraka).
• "tarcza zabierakowa i trzpień stały" – tarcza zabierakowa jest właściwa, ale "trzpień stały" nie pełni roli zabieraka mocowanego na detalu, więc nie zapewnia poprawnego przeniesienia momentu obrotowego na przedmiot.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w pytaniu pojawia się fraza "w kłach", zawsze sprawdź w myślach dwa zagadnienia: (1) podparcie (kły/podtrzymka) oraz (2) napęd (zabierak + tarcza zabierakowa). To pozwala szybko odsiać odpowiedzi zawierające wyłącznie elementy podpierające.