KWALIFIKACJA MED3 + MED14 - STYCZEŃ 2020

PYTANIE NR 19.
W celu zmniejszenia obrzęku pacjentowi, bezpośrednio po stłuczeniu stawu skokowego ze zleconym przez lekarza zastosowaniem środka przeciwzapalnego zimnego i suchego o działaniu miejscowym opiekun powinien zastosować
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Zimno zastosowane bezpośrednio po urazie ogranicza miejscowy przepływ krwi i reakcję zapalną, co pomaga zmniejszyć ból i obrzęk.
"Zimny i suchy środek miejscowy" odpowiada użyciu lodu w worku (cold pack), a nie zabiegom rozgrzewającym (parafina) ani drażniącym (gorczyca).

Pełne wyjaśnienie:

Bezpośrednio po stłuczeniu stawu skokowego celem opiekuna jest ograniczenie narastania obrzęku i dolegliwości bólowych oraz bezpieczne wykonanie zleconego zabiegu miejscowego. W ostrej fazie urazu standardowo wykorzystuje się zimno, ponieważ prowadzi ono do obkurczenia naczyń, zmniejszenia przesączania osocza do tkanek i ograniczenia nasilenia reakcji zapalnej. To przekłada się na mniejszy obrzęk i ból.

Odpowiedź "worek z lodem" pasuje do opisu "zimny i suchy środek przeciwzapalny o działaniu miejscowym": jest to forma suchego chłodzenia (lód/żelowy wkład w osłonie), którą przykłada się na okolicę urazu na krótki czas, z kontrolą skóry i komfortu pacjenta.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?

  • "okład parafinowy" jest zabiegiem ciepłoleczniczym. Ciepło zwykle stosuje się w innym etapie (np. przy sztywności, przewlekłych dolegliwościach), a nie bezpośrednio po urazie, gdy może nasilać przekrwienie i obrzęk.
  • "kataplazm z gorczycy" działa rozgrzewająco i drażniąco na skórę, powodując przekrwienie. Taki efekt jest nieadekwatny do celu zmniejszenia obrzęku po świeżym urazie i może dodatkowo podrażniać skórę.
  • "okład zimny" jest sformułowaniem zbyt ogólnym; w praktyce często oznacza okład wilgotny (np. zimna, mokra tkanina), który nie spełnia warunku "suchy". W treści pytania kluczowe jest właśnie rozróżnienie na zimno suche i miejscowe, co najlepiej oddaje worek z lodem.

Wskazówka egzaminacyjna: zwracaj uwagę na przymiotniki w opisie zlecenia ("zimny", "suchy", "miejscowy", "bezpośrednio po urazie"). To one często rozstrzygają między podobnymi odpowiedziami i pozwalają odróżnić chłodzenie od zabiegów rozgrzewających.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Zimno zmniejsza ból i obrzęk, bo ogranicza miejscowe przekrwienie i przesączanie płynu do tkanek. W pierwszych godzinach po urazie pomaga to zahamować narastanie opuchlizny i ułatwia późniejsze chodzenie oraz dalszą opiekę.
Słowa "zimny i suchy" sugerują chłodzenie lodem lub wkładem żelowym w osłonie, a nie mokrą tkaniną. "Suchy" oznacza, że źródło zimna jest oddzielone od skóry opakowaniem/okryciem i nie jest to kompres nasączony wodą.
Parafina jest zabiegiem ciepłoleczniczym, czyli rozgrzewa i zwiększa ukrwienie. Bezpośrednio po urazie może to nasilić obrzęk i ból. W ostrej fazie zwykle wybiera się chłodzenie, a ciepło rozważa się dopiero później, zależnie od zaleceń.
Nie jest to typowy wybór w ostrej fazie urazu. Gorczyca działa drażniąco i rozgrzewająco, powodując przekrwienie skóry. Po świeżym stłuczeniu celem jest ograniczenie obrzęku, więc preferuje się zimno, a nie zabiegi wywołujące ocieplenie i zaczerwienienie.
Częsty błąd to wybór "czegokolwiek zimnego" bez rozróżnienia suche/wilgotne oraz pominięcie czasu "bezpośrednio po urazie". Inny błąd to kojarzenie "przeciwzapalny" z rozgrzewaniem (gorczyca, parafina), co zwykle nie pasuje do ostrej fazy stłuczenia.
Ostrożność jest potrzebna m.in. przy zaburzeniach czucia, problemach z krążeniem obwodowym lub gdy pacjent źle toleruje zimno. W praktyce opiekun powinien obserwować skórę, pytać o odczucia (pieczenie, drętwienie) i w razie niepokojących objawów przerwać zabieg oraz zgłosić to personelowi.
Źródła zimna nie przykłada się bezpośrednio do skóry. Lód powinien być w worku, a między nim a skórą powinna być warstwa ochronna (np. cienki ręcznik). Należy kontrolować skórę i komfort pacjenta oraz stosować zabieg krótko, zgodnie z zaleceniem.
"Miejscowe" znaczy, że oddziaływanie ma dotyczyć konkretnej okolicy urazu (tu: okolice stawu skokowego), a nie całego ciała. Opiekun skupia się na poprawnym ułożeniu okładu, stabilizacji kończyny i obserwacji reakcji tkanek dokładnie w tym miejscu.
W wielu zadaniach "okład zimny" jest określeniem ogólnym i bywa rozumiany jako wilgotny kompres. "Worek z lodem" to konkretna forma suchego chłodzenia. Jeśli w treści pojawiają się cechy "suchy" lub "środek zimny i suchy", zwykle chodzi o lód/wkład chłodzący.
Ucz się schematów postępowania w ostrej fazie urazu: cel (zmniejszyć ból i obrzęk), dobór metody (zimno), bezpieczeństwo (ochrona skóry, obserwacja). Ćwicz rozpoznawanie słów-kluczy w poleceniu i porównywanie ich z właściwościami zabiegów (zimno vs ciepło).
info

Statystycznie 64% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Źródła:

  • MedlinePlus (U.S. National Library of Medicine), "Sprains - aftercare" https://medlineplus.gov/ency/patientinstructions/000572.htm - accessed 2026-02-28
  • NHS (UK), "Sprains and strains" https://www.nhs.uk/conditions/sprains-and-strains/ - accessed 2026-02-28
  • Mayo Clinic, "Sprains" https://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/sprains/symptoms-causes/syc-20377938 - accessed 2026-02-28

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z zakresu podstaw pielęgnowania i pierwszej pomocy (temat: urazy, okłady, zimnolecznictwo)
  • Materiały edukacyjne placówek ochrony zdrowia dotyczące postępowania przy skręceniach/stłuczeniach
  • Procedury wewnętrzne podmiotu leczniczego dotyczące wykonywania okładów i obserwacji skóry

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego