KWALIFIKACJA PGF4 - STYCZEŃ 2016

PYTANIE NR 9.
W celu zredukowania odblasków z powierzchni błyszczących należy podczas fotografowania zastosować filtr
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Filtr polaryzacyjny ogranicza odblaski, bo tłumi część światła spolaryzowanego powstającego przy odbiciu od powierzchni błyszczących (np. szkła, wody, lakieru). Filtr szary (ND) tylko przyciemnia obraz, połówkowy wyrównuje jasność partii kadru, a UV służy głównie do pochłaniania UV/ochrony.

Pełne wyjaśnienie:

Odblaski na powierzchniach błyszczących (szkło, woda, lakier, tworzywa) powstają wskutek odbicia światła. Światło odbite od wielu powierzchni niemetalicznych jest w pewnym stopniu spolaryzowane, czyli drga w uprzywilejowanym kierunku. Właśnie na tę cechę działa filtr polaryzacyjny: po obróceniu filtra można częściowo "wygasić" składową odpowiedzialną za refleksy, dzięki czemu odblaski słabną, a detale pod powierzchnią (np. pod wodą lub za szybą) stają się lepiej widoczne.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi nie pasują?

  • "szary" (ND) – to filtr neutralnie szary, który zmniejsza ilość światła docierającego do matrycy. Pomaga wydłużyć czas naświetlania lub otworzyć przysłonę w jasnych warunkach, ale nie usuwa odblasków, bo nie selekcjonuje światła według polaryzacji.
  • "połówkowy" – to filtr z przejściem (gradientem), używany do wyrównania ekspozycji między jasnym i ciemnym fragmentem kadru (np. niebo–ziemia). Może przyciemnić część kadru z jasnym odbiciem, lecz nie rozwiązuje przyczyny refleksów i zwykle nie daje takiego efektu jak polaryzacja.
  • "UV" – historycznie stosowany do ograniczania promieniowania UV (zwłaszcza w fotografii analogowej i w górach), a współcześnie często jako filtr ochronny. Nie jest narzędziem do kontroli refleksów na błyszczących powierzchniach.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w treści pojawia się "odblask", "odbicie", "szyba", "woda", "lakier" – najczęściej chodzi o polaryzator. Pamiętaj też, że na powierzchniach metalicznych efekt bywa ograniczony, bo charakter odbicia jest inny.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Filtr polaryzacyjny to filtr nakręcany na obiektyw, który selektywnie tłumi światło spolaryzowane. Dzięki temu pomaga ograniczać odbicia od powierzchni niemetalicznych (np. woda, szkło) oraz może wzmacniać kontrast i nasycenie w plenerze.
Odblaski są częściowo spolaryzowane. Polaryzator działa jak "sito" dla kierunku drgań światła: po obróceniu filtra ustawiasz go tak, aby tłumił składową odpowiedzialną za refleks. Efekt ocenia się w wizjerze/na ekranie podczas obracania pierścienia.
Filtr UV ma inne zadanie: ogranicza promieniowanie ultrafioletowe (historycznie) lub pełni funkcję ochronną. Nie rozróżnia światła według polaryzacji, więc nie potrafi wygasić refleksów tak jak polaryzator. Może zmienić ekspozycję minimalnie, ale nie mechanizm odblasku.
Nie. Filtr ND jedynie równomiernie przyciemnia cały obraz, co pozwala wydłużyć czas naświetlania lub użyć większego otworu przysłony w jasnym świetle. Refleksy będą nadal obecne, tylko ciemniejsze razem z resztą kadru, bo ND nie wpływa na polaryzację.
Filtr połówkowy (gradientowy) stosuje się, gdy problemem jest duża różnica jasności między dwiema częściami kadru, np. jasne niebo i ciemny krajobraz. Nie jest to narzędzie do usuwania odblasków. W praktyce oba filtry rozwiązują różne problemy ekspozycyjne.
Po założeniu polaryzatora obracaj jego ruchomy pierścień i obserwuj zmiany w podglądzie: refleksy na szkle/wodzie powinny słabnąć, a kontrast może rosnąć. Ustawienie zależy od kąta względem źródła światła, więc warto korygować je po zmianie kadru.
Odbicie od metalu ma inny charakter niż od szkła czy wody i nie daje tak "czysto" spolaryzowanej składowej jak wiele powierzchni niemetalicznych. Dlatego polaryzator zwykle najsilniej redukuje refleksy na wodzie, szkle i lakierach, a na metalu efekt bywa ograniczony.
Polaryzator zmniejsza ilość światła docierającego do matrycy, więc może wymusić dłuższy czas lub wyższe ISO. W szerokich kątach może też powodować nierównomierne przyciemnienie nieba. Warto kontrolować histogram i podgląd, aby nie wprowadzić niepożądanych efektów.
Tak, często zwiększa postrzegany kontrast i nasycenie, zwłaszcza w plenerze. Dzieje się tak, bo redukuje światło rozproszone i część odbić. Efekt nie jest "zawsze dobry": w fotografii produktowej można chcieć zostawić kontrolowany refleks, by pokazać połysk materiału.
Najczęściej myli się przeznaczenie filtrów: ND z polaryzatorem (bo oba "zmniejszają światło"), UV z filtrem "poprawiającym jakość" oraz połówkowy z redukcją refleksów. Pomaga zapamiętać mechanizm: tylko polaryzator działa na polaryzację odbitego światła.
info

Około 64% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Specjaliści zwracają uwagę: "Filtr polaryzacyjny ogranicza odblaski, bo tłumi część światła spolaryzowanego powstającego przy odbiciu od powierzchni błyszczących (np. szkła, wody, lakieru)."

Źródła:

  • Cambridge in Colour: "Polarizing Filters" (opis działania i redukcji refleksów), https://www.cambridgeincolour.com/tutorials/polarizing-filters.htm - dostęp 2026-03-01
  • Nikon Learn & Explore (NikonUSA): "Polarizing Filters" (zastosowania: redukcja odbić/odblasków), https://www.nikonusa.com/learn-and-explore/a/tips-and-techniques/polarizing-filters - dostęp 2026-03-01
  • B+W Filters (Schneider Kreuznach): informacje edukacyjne o filtrach polaryzacyjnych i redukcji refleksów, https://schneiderkreuznach.com/en/photo-optics/b-w-filters - dostęp 2026-03-01

Materiały:

  • Podręczniki i kursy z podstaw optyki w fotografii (filtry i ich zastosowania)
  • Materiały producentów sprzętu foto o filtrach (sekcje edukacyjne)
  • Ćwiczenia praktyczne: wykonanie serii zdjęć z i bez filtra polaryzacyjnego przy tej samej ekspozycji

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego