KWALIFIKACJA ROL10 - WRZESIEŃ 2014

PYTANIE NR 7.
W celu zwalczenia głowni źdźbłowej, zgorzeli siewek i pleśni śniegowej zbóż należy
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Głownia źdźbłowa, zgorzel siewek i część infekcji pleśni śniegowej mogą być związane z materiałem siewnym lub wczesnymi fazami rozwoju roślin.
Dlatego kluczowe jest działanie profilaktyczne przed siewem: zaprawienie ziarna, które chroni kiełkujące ziarniaki i młode siewki. Opryski w późniejszych fazach mogą nie zabezpieczyć wschodów.

Pełne wyjaśnienie:

Wymienione problemy zdrowotne zbóż dotyczą w dużej części najwcześniejszych etapów rozwoju roślin lub są związane ze źródłem infekcji obecnym na ziarnie i w jego otoczeniu (gleba, resztki pożniwne). Z tego powodu podstawową i najbardziej "celowaną" metodą ograniczania ryzyka jest zaprawienie ziarna przed siewem, czyli zastosowanie środka ochrony roślin na materiale siewnym. Zaprawa działa profilaktycznie: chroni ziarniak w trakcie kiełkowania oraz młodą siewkę w okresie największej wrażliwości.

Dlaczego pozostałe propozycje nie są właściwe w tym zestawie?

  • Oprysk po ukazaniu się liścia flagowego to termin typowy dla niektórych chorób liści/kłosa, a nie dla problemów, które zaczynają się już na etapie kiełkowania i wschodów. W tej fazie roślina jest już rozwinięta, więc nie "nadrobimy" strat wynikających z porażenia siewek.
  • Oprysk w fazie strzelania w źdźbło również jest zabiegiem nalistnym wykonywanym w trakcie wegetacji. Może być elementem ochrony przed patogenami atakującymi liście czy podstawę źdźbła, ale nie zastąpi ochrony materiału siewnego przed chorobami startowymi.
  • Orka siewna wykonana wcześniej jest zabiegiem agrotechnicznym, który może wpływać na warunki fitosanitarne, lecz sama w sobie nie jest ukierunkowaną metodą zwalczania chorób przenoszonych z ziarnem ani nie zapewnia bezpośredniej ochrony kiełkujących ziarniaków.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w pytaniu pojawiają się choroby kojarzone z okresem wschodów, siewek lub patogenami odnasiennymi, w pierwszej kolejności rozważ odpowiedzi dotyczące zaprawiania materiału siewnego i profilaktyki przed siewem, a dopiero potem zabiegi nalistne w późniejszych fazach.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Zaprawianie to pokrycie ziarna środkiem ochrony roślin (najczęściej fungicydowym) przed siewem, aby ograniczyć patogeny obecne na ziarnie i chronić kiełkujące rośliny. To działanie profilaktyczne ukierunkowane na etap wschodów, gdy siewki są najbardziej wrażliwe.
Zabieg w liściu flagowym wykonuje się, gdy roślina jest już rozwinięta, więc nie chroni momentu kiełkowania ani wschodów. Jeśli patogen poraża ziarniak lub siewkę, skutki (przerzedzenia, osłabienie) pojawiają się wcześniej i późniejszy oprysk nie cofnie strat w obsadzie.
Najczęściej są to choroby, których źródłem może być zainfekowane ziarno lub patogeny aktywne w czasie kiełkowania, np. różne zgorzele siewek oraz niektóre głownie. W takich przypadkach kluczowe jest ograniczenie infekcji na starcie, czyli przed siewem.
Zaprawianie wykonuje się bezpośrednio przed siewem lub w krótkim czasie przed nim, zgodnie z technologią gospodarstwa i wymaganiami stosowanego środka. Celem jest, aby ziarno trafiło do gleby już zabezpieczone, zanim dojdzie do infekcji podczas kiełkowania.
Nie. Zabiegi uprawowe mogą ograniczać część źródeł infekcji w resztkach pożniwnych i wpływać na warunki w glebie, ale nie eliminują patogenów obecnych na ziarnie. Dlatego przy chorobach odnasiennych podstawą jest zdrowy materiał siewny i jego zaprawienie.
Najczęściej obserwuje się słabe, nierówne wschody, zamieranie kiełków, brunatnienie lub przewężenie u podstawy siewki oraz wypadanie roślin w rzędach. Objawy pojawiają się wcześnie, dlatego działanie "po fakcie" opryskiem nalistnym bywa spóźnione.
Bo wpływają na obsadę i wyrównanie łanu od samego początku. Mniej roślin na metrze kwadratowym i większe zróżnicowanie rozwoju utrudniają prowadzenie plantacji oraz obniżają potencjał plonowania. Profilaktyka na materiale siewnym pomaga ograniczyć te straty.
Częstym błędem jest automatyczne wybieranie terminów oprysków "wiosennych" bez analizy, kiedy dochodzi do infekcji. Uczniowie mylą ochronę nalistną z ochroną startową, a także zakładają, że każdy problem rozwiązuje się opryskiem w czasie wegetacji.
Najczęściej zaprawy kojarzy się z ochroną fungicydową, ale w praktyce istnieją też rozwiązania ukierunkowane na inne zagrożenia (zależnie od dopuszczeń i etykiet). W kontekście tego typu pytań egzaminacyjnych kluczowe jest skojarzenie zaprawy z ochroną przed patogenami na starcie.
Ucz się łączyć chorobę z etapem, w którym powstaje problem: wschody/siewki → profilaktyka i zaprawianie; liście w sezonie → zabiegi nalistne; kłos → ochrona w okresie kłoszenia/kwitnienia. Pomaga też rozpoznawanie, czy patogen bywa przenoszony z ziarnem.
info

Statystycznie 47% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Według specjalistów z branży: "Opryski w późniejszych fazach mogą nie zabezpieczyć wschodów."

Materiały:

  • Podręcznik/kompendium z ochrony roślin rolniczych (dział: choroby zbóż i zaprawianie nasion)
  • Materiały szkoleniowe z integrowanej ochrony roślin dla rolników (moduł: zaprawy nasienne)
  • Aktualne metodyki ochrony zbóż opracowywane przez jednostki doradcze (w zakresie terminów i strategii zabiegów)

Aktualizacja pytania: 03.04.2026



Aktualizacja pytania: 03.04.2026
📡 Brak połączenia internetowego