KWALIFIKACJA EKA1 - CZERWIEC 2014

PYTANIE NR 17.
W cytowanym przepisie Kodeksu postępowania administracyjnego jest wyrażona zasada
Ilustracja przedstawia fragment tekstu z Kodeksu postępowania administracyjnego, który odnosi się do zasady przekonywania
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Zasada przekonywania polega na tym, że organ powinien wyjaśniać stronie motywy rozstrzygnięcia i dążyć do tego, by strona zaakceptowała je jako słuszne. Nie jest to tożsame z ustalaniem "prawdy obiektywnej", z samą "praworządnością" ani z zapewnieniem stronie udziału w czynnościach postępowania.

Pełne wyjaśnienie:

Zasady ogólne postępowania administracyjnego są "drogowskazem" dla organu prowadzącego sprawę. Jedną z nich jest zasada przekonywania, która w praktyce oznacza obowiązek takiego prowadzenia sprawy i komunikowania rozstrzygnięcia, aby strona rozumiała przesłanki działania organu i mogła je uznać za racjonalne oraz zgodne z interesem publicznym i słusznym interesem strony.

Odpowiedź "przekonywania stron" pasuje do przepisów, w których akcentuje się:

  • wyjaśnianie przyczyn i podstaw stanowiska organu,
  • uzasadnianie rozstrzygnięć w sposób zrozumiały dla strony,
  • oddziaływanie argumentacją i informacją, a nie samym autorytetem władzy.

Pozostałe odpowiedzi opisują inne, odrębne zasady:

  • "prawdy obiektywnej" dotyczy dążenia do ustalenia stanu faktycznego zgodnego z rzeczywistością i wyjaśnienia sprawy na podstawie dowodów. Sama idea "przekonywania" nie jest jeszcze regułą dowodową ani nakazem ustalania faktów.
  • "praworządności" oznacza działanie organów na podstawie i w granicach prawa oraz zgodnie z obowiązującymi przepisami. To zasada nadrzędna, ale nie sprowadza się do sposobu uzasadniania i komunikowania rozstrzygnięcia stronie.
  • "czynnego udziału stron w postępowaniu" skupia się na uprawnieniach strony do udziału w czynnościach, wypowiadania się co do materiału dowodowego i ochronie jej prawa do bycia wysłuchaną. To inny mechanizm ochronny niż przekonywanie.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w cytacie przepisu pojawia się sens "wyjaśniać", "przekonywać", "dążyć do dobrowolnej akceptacji stanowiska organu" lub nacisk na zrozumiałe uzasadnienie, najczęściej chodzi o zasadę przekonywania, a nie o zasady dotyczące dowodów czy formalnych gwarancji udziału strony.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Zasada przekonywania oznacza, że organ powinien tak wyjaśniać stronie motywy działania i rozstrzygnięcia, aby strona rozumiała przesłanki decyzji i mogła uznać ją za racjonalną i słuszną. W praktyce chodzi o jasne uzasadnienia, rzeczową argumentację i informowanie, a nie wyłącznie formalne powołanie się na przepisy.
Wskazówką są sformułowania sugerujące obowiązek wyjaśniania powodów rozstrzygnięcia, dążenie do zrozumienia stanowiska organu przez stronę oraz budowanie akceptacji przez argumenty. Jeśli przepis akcentuje komunikację i uzasadnianie, a nie dowody lub udział procesowy, zwykle chodzi o przekonywanie.
Praworządność dotyczy tego, czy organ działa na podstawie i w granicach prawa. Zasada przekonywania dotyczy tego, jak organ komunikuje i uzasadnia swoje stanowisko wobec strony. Można działać legalnie, ale nadal naruszać standard przekonywania, np. przez niezrozumiałe uzasadnienie.
Najczęstszy błąd polega na "łapaniu" słów o wyjaśnianiu i utożsamianiu ich z ustalaniem faktów. Zasada prawdy obiektywnej jest związana z postępowaniem dowodowym i ustaleniem stanu faktycznego. Zasada przekonywania dotyczy argumentacji i uzasadnienia wobec strony po stronie organu.
W praktyce oznacza to m.in. przygotowanie jasnych pism, czytelnych uzasadnień decyzji, wyjaśnienie stronie podstawy i logiki rozstrzygnięcia, wskazanie istotnych faktów oraz pouczenie o środkach zaskarżenia w zrozumiały sposób. Celem jest zmniejszenie konfliktu i liczby odwołań wynikających z niezrozumienia.
Szczególnie ważna jest przy rozstrzygnięciach niekorzystnych dla strony oraz w sprawach, w których strona może mieć inne oczekiwania niż organ. Wtedy sposób wyjaśnienia motywów, odniesienie się do argumentów strony i logiczne uzasadnienie często decydują o tym, czy strona uzna rozstrzygnięcie za sprawiedliwe.
Nie. Czynny udział dotyczy gwarancji procesowych strony (możliwość wypowiedzenia się, wgląd w akta, udział w czynnościach). Przekonywanie dotyczy sposobu prowadzenia komunikacji i uzasadniania stanowiska organu. Obie zasady mogą działać równolegle: strona ma udział, a organ powinien ją przekonywać argumentami.
Najczęściej pojawiają się sformułowania typu: "organ powinien wyjaśniać", "dążyć do przekonania", "wskazywać przesłanki", "uzasadniać w sposób zrozumiały". Jeśli pytanie akcentuje motywy rozstrzygnięcia i zrozumienie przez stronę, to zwykle jest to zasada przekonywania.
Najlepiej uczyć się "par: nazwa zasady – sens praktyczny". Zamiast zapamiętywać wyłącznie nazwy, ćwicz rozpoznawanie zasad po krótkich opisach: dowody i fakty (prawda obiektywna), legalność (praworządność), udział strony (czynny udział), uzasadnianie i argumentacja (przekonywanie).
Ponieważ wszystkie te zasady brzmią "słusznie" i są kojarzone z poprawnym działaniem urzędu. W stresie egzaminu działa skrót myślowy: wybiera się najbardziej znane hasło. Pomaga skupienie się na tym, czy przepis mówi o komunikacji i uzasadnieniu, czy o dowodach albo o działaniu zgodnym z prawem.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 37% zdających egzamin. bardzo trudne

Według specjalistów z branży: "Zasada przekonywania polega na tym, że organ powinien wyjaśniać stronie motywy rozstrzygnięcia i dążyć do tego, by strona zaakceptowała je jako słuszne."

Źródła:

  • Szczegółowe informacje wymagają dostępu do aktualnego tekstu Kodeksu postępowania administracyjnego oraz materiału źródłowego zawierającego "cytowany przepis" (np. cytat w ilustracji).

Materiały:

  • Komentarze i opracowania dydaktyczne do zasad ogólnych postępowania administracyjnego
  • Zbiory pytań testowych z KPA (dział: zasady ogólne)
  • Materiały szkolne z kwalifikacji dotyczącej obsługi klienta w administracji (komunikacja, uzasadnienia, pouczenia)

Aktualizacja pytania: 03.04.2026



Aktualizacja pytania: 03.04.2026
📡 Brak połączenia internetowego