KWALIFIKACJA OGR3 + OGR4 - CZERWIEC 2012

PYTANIE NR 50.
W czasie pomiarów terenowych pracownik doznał urazu nogi. Pracownik narzeka na ból w nodze. Jest podejrzenie skręcenia stawu skokowego. Jakiej pomocy przedlekarskiej należy udzielić pracownikowi?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Przy podejrzeniu skręcenia stawu skokowego priorytetem jest zabezpieczenie kończyny: ograniczenie ruchu i obciążania, czyli unieruchomienie nogi.
Poinformowanie przełożonego nie zastępuje pomocy, jałowy opatrunek jest potrzebny głównie przy ranie, a podawanie leków przeciwbólowych w pierwszej pomocy zwykle nie jest zalecane.

Pełne wyjaśnienie:

W opisanej sytuacji (ból nogi i podejrzenie skręcenia stawu skokowego) najważniejsze w pomocy przedlekarskiej jest zabezpieczenie urazu, aby nie doprowadzić do jego pogłębienia. Dlatego właściwym działaniem jest unieruchomienie nogi (np. stabilizacja stawu i ograniczenie poruszania się), a następnie zorganizowanie dalszej pomocy medycznej w razie potrzeby.

Dlaczego to jest kluczowe? Skręcenie oznacza uraz tkanek okołostawowych. Ruch i dalsze obciążanie kończyny mogą zwiększać ból, obrzęk i uszkodzenia. Unieruchomienie zmniejsza ryzyko dodatkowego urazu oraz ułatwia bezpieczny transport poszkodowanego.

Pozostałe odpowiedzi są mniej właściwe w roli "pierwszej" pomocy:

  • "Zawiadomić o zdarzeniu przełożonego." – to element procedur organizacyjnych po zdarzeniu, ale nie rozwiązuje pilnego problemu zdrowotnego. Najpierw pomaga się poszkodowanemu.
  • "Założyć na staw skokowy jałowy opatrunek." – jałowy opatrunek stosuje się głównie przy ranach i krwawieniu. Przy samym skręceniu bez rany nie jest to działanie priorytetowe; ważniejsza jest stabilizacja stawu.
  • "Podać poszkodowanemu lek przeciwbólowy." – w standardowej pierwszej pomocy w pracy unika się podawania leków (ryzyko alergii, przeciwwskazań, maskowania objawów). Bezpieczniejsze jest unieruchomienie i skierowanie po ocenę medyczną.

W praktyce prac terenowych (pomiary, inwentaryzacje) warto pamiętać: zabezpiecz uraz, ogranicz ruch, wezwij/organizuj pomoc. Dopiero potem wykonuj czynności formalne związane ze zgłoszeniem zdarzenia.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Najpierw zabezpiecz kończynę: ogranicz ruch i obciążanie oraz unieruchom nogę w możliwie wygodnej pozycji. To zmniejsza ryzyko pogłębienia urazu. Następnie oceń, czy potrzebna jest pomoc medyczna i zorganizuj bezpieczny transport.
Bo pierwsza pomoc dotyczy działań pilnych dla zdrowia poszkodowanego. Zgłoszenie przełożonemu to czynność organizacyjna, która nie zmniejsza bólu ani nie stabilizuje urazu. Najpierw ogranicza się ryzyko dalszych uszkodzeń, dopiero potem dopełnia formalności.
Jałowy opatrunek jest potrzebny głównie wtedy, gdy jest rana, krwawienie lub otarcie. Przy samym skręceniu bez uszkodzenia skóry priorytetem jest stabilizacja stawu i ograniczenie ruchu. Opatrunek nie zastępuje unieruchomienia.
W realiach pierwszej pomocy w pracy zwykle unika się podawania leków, bo ratownik może nie znać alergii, chorób i interakcji. Bezpieczniej jest unieruchomić kończynę, uspokoić poszkodowanego i w razie potrzeby wezwać pomoc medyczną.
Objawy mogą się nakładać: ból, obrzęk, trudność w chodzeniu. Podejrzenie złamania wzmacnia duża deformacja, silny ból przy minimalnym ruchu, brak możliwości obciążenia lub nietypowe ułożenie kończyny. Gdy nie masz pewności, traktuj uraz jak poważniejszy i unieruchom.
Unieruchomienie polega na ograniczeniu ruchu stawu: możesz użyć bandaża elastycznego, chusty trójkątnej lub improwizowanych usztywnień (np. sztywny element po obu stronach). Ważne, by nie zaciskać zbyt mocno i nie zmuszać stawu do bolesnego ustawienia.
Gdy ból jest bardzo silny, szybko narasta obrzęk, poszkodowany nie może stanąć na nodze, podejrzewasz złamanie, występuje deformacja lub drętwienie/stygniecie stopy. Także wtedy, gdy transport własny jest ryzykowny lub warunki terenowe utrudniają ewakuację.
Najczęstsze błędy to: pozwalanie poszkodowanemu chodzić "żeby rozruszać", brak stabilizacji stawu, zbyt ciasne bandażowanie oraz skupienie się na formalnościach zamiast na zabezpieczeniu urazu. Błędem bywa też podawanie leków bez pewności co do przeciwwskazań.
Przydatne są m.in. apteczka (bandaże, opatrunki, chusta), rękawiczki jednorazowe, telefon z naładowaną baterią, woda, odzież i obuwie terenowe oraz elementy poprawiające widoczność. Wyposażenie powinno odpowiadać ryzykom: teren, pogoda, dystans od pomocy.
Ucz się schematem: bezpieczeństwo miejsca, ocena stanu poszkodowanego, zabezpieczenie urazu (unieruchomienie), decyzja o wezwaniu pomocy. Ćwicz rozróżnianie: krwotok vs uraz bez rany, skręcenie vs podejrzenie złamania, oraz zapamiętaj, że podawanie leków zwykle nie należy do pierwszej pomocy.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 75% zdających egzamin. średnio łatwe

Źródła:

  • European Resuscitation Council (ERC) Guidelines 2021 – First Aid, sekcja dotycząca urazów (musculoskeletal injuries), 2021
  • Podręcznik pierwszej pomocy Polskiego Czerwonego Krzyża (PCK) – rozdział: urazy kończyn i unieruchomienie (dokładna strona zależna od wydania)

Materiały:

  • Aktualne wytyczne pierwszej pomocy (materiały ERC lub równoważne)
  • Podręcznik pierwszej pomocy (PCK lub materiały szkoleniowe BHP)
  • Instrukcje BHP dla prac terenowych oraz szkolenia z pierwszej pomocy w zakładzie pracy

Aktualizacja pytania: 31.03.2026

Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego