KWALIFIKACJA SPO1 - PAŹDZIERNIK 2016

PYTANIE NR 12.
W czasie spaceru podopieczna chorująca na padaczkę nagle straciła przytomność, wystąpiły drgawki toniczno-kloniczne. Asystent udzielając podopiecznej pierwszej pomocy, powinien w pierwszej kolejności
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Podczas napadu toniczno‑klonicznego priorytetem jest ochrona przed urazem: odsunąć niebezpieczne przedmioty i zabezpieczyć głowę (np. czymś miękkim). Nie wkłada się nic do ust i nie powstrzymuje drgawek. Po ustaniu napadu ocenia się oddech i w razie potrzeby układa w pozycji bezpiecznej.

Pełne wyjaśnienie:

W napadzie toniczno‑klonicznym osoba traci przytomność i ma uogólnione drgawki, przez co największym, natychmiastowym zagrożeniem są urazy głowy i kończyn (uderzenie o podłoże, krawężnik, meble, elementy wyposażenia). Dlatego w pierwszej kolejności asystent powinien:

  • usunąć z otoczenia twarde i ostre przedmioty, o które poszkodowana może się uderzać,
  • zabezpieczyć głowę przed urazami (np. podłożyć coś miękkiego pod głowę),
  • zapewnić przestrzeń i dyskrecję, a także nie krępować ruchów na siłę.

To uzasadnia wybór odpowiedzi: "odsunąć niebezpieczne przedmioty… oraz zabezpieczyć głowę przed urazami".

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?

  • Opcje zawierające "wsunąć miękki przedmiot między zęby" są błędne, ponieważ wkładanie czegokolwiek do ust w trakcie drgawek grozi pogryzieniem, uszkodzeniem zębów, urazem jamy ustnej oraz ryzykiem zadławienia. To częsty mit związany z obawą przed "połknięciem języka".
  • Opcje z "ułożyć na lewym boku" mogą wprowadzać w błąd, bo w trakcie silnych drgawek zwykle nie da się bezpiecznie ułożyć osoby na boku. Pozycję bezpieczną rozważa się przede wszystkim po zakończeniu drgawek, gdy oddech jest prawidłowy i trzeba chronić drożność dróg oddechowych.

Dobre praktyki egzaminacyjne: zapamiętaj zasadę "chroń przed urazem, nie wkładaj nic do ust, obserwuj czas". Wezwij pomoc, gdy napad się przedłuża, powtarza, doszło do urazu lub są problemy z oddychaniem po napadzie.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Najpierw zabezpiecz przed urazem: odsuń niebezpieczne przedmioty, podłóż coś miękkiego pod głowę i zapewnij przestrzeń. Nie przytrzymuj na siłę. Obserwuj czas trwania napadu, bo to ważna informacja dla służb medycznych.
Wkładanie przedmiotów do ust grozi pogryzieniem, złamaniem zębów, uszkodzeniem jamy ustnej oraz zadławieniem. W napadzie nie da się kontrolować ruchów szczęki, a "zabezpieczenie języka" to popularny mit, który zwiększa ryzyko urazu.
Najczęstsze błędy to: wkładanie czegoś do ust, próby unieruchamiania drgawek, podawanie wody lub leków w trakcie napadu oraz zbyt wczesne przenoszenie osoby. Prawidłowo skupiasz się na ochronie głowy i bezpieczeństwie otoczenia.
Pozycję bezpieczną (na boku) stosuje się po ustaniu drgawek, gdy osoba jest nieprzytomna, ale oddycha prawidłowo. Celem jest utrzymanie drożności dróg oddechowych i zmniejszenie ryzyka zachłyśnięcia śliną lub wymiocinami.
W praktyce często trwa krótko, ale kluczowe jest, by mierzyć czas od początku drgawek i zanotować: czas trwania, liczbę napadów, ewentualny uraz, kolor skóry i oddech po napadzie. Te informacje pomagają w ocenie pilności pomocy.
Nie zawsze, ale wezwij 112/999, gdy napad się przedłuża, napady powtarzają się bez odzyskania świadomości, to pierwszy napad w życiu, doszło do urazu, osoba jest w ciąży lub ma problemy z oddychaniem po napadzie.
Po napadzie osoba może być senna i zdezorientowana. Zapewnij spokój, krótko wyjaśnij co się stało, chroń prywatność i zostań przy niej do pełnego kontaktu. Sprawdź urazy i oceń oddech. Nie podawaj jedzenia ani picia, dopóki nie jest w pełni przytomna.
Najbardziej ryzykowne są: jezdnia, krawężniki, schody, woda, twarde krawędzie ławek i murków. Jeśli to możliwe, odsuń osobę od zagrożenia bez szarpania, a gdy nie możesz jej bezpiecznie przenieść, zabezpiecz głowę i odgrodź miejsce.
Zadbaj o własne bezpieczeństwo: kontroluj otoczenie, nie wkładaj rąk do ust poszkodowanej, nie próbuj na siłę zatrzymywać drgawek. Klęknij stabilnie, by nie zostać uderzonym, i poproś świadków o pomoc w odsunięciu przedmiotów oraz wezwaniu służb.
Ucz się schematu: bezpieczeństwo–ochrona głowy–czas–oddech–pozycja bezpieczna–wezwanie pomocy. Przećwicz scenariusze (dom, spacer, komunikacja publiczna) i zapamiętaj, że wkładanie przedmiotów do ust jest błędem. Pomaga też obejrzenie filmów instruktażowych z wiarygodnych źródeł.
info

Statystycznie 42% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że podczas napadu toniczno‑klonicznego priorytetem jest ochrona przed urazem: odsunąć niebezpieczne przedmioty i zabezpieczyć głowę (np. czymś miękkim).

Źródła:

  • European Resuscitation Council Guidelines 2021: First aid, section on seizures - https://cprguidelines.eu/guidelines-2021/ (dostęp 2026-02-18)
  • NICE Clinical Guideline CG137: Epilepsies in children, young people and adults (First aid/safety advice) - https://www.nice.org.uk/guidance/cg137 (dostęp 2026-02-18)
  • NHS: Epilepsy - What to do if someone has a seizure - https://www.nhs.uk/conditions/epilepsy/ (dostęp 2026-02-18)

Materiały:

  • Wytyczne Europejskiej Rady Resuscytacji (ERC) dotyczące pierwszej pomocy
  • Materiały edukacyjne organizacji zajmujących się epilepsją (zasady pierwszej pomocy)
  • Szkolenia z pierwszej pomocy dla opiekunów i asystentów (scenariusze napadów drgawkowych)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego