KWALIFIKACJA BUD1 + BUD8 + BUD12 + BUD14 + BUD15 - STYCZEŃ 2010

PYTANIE NR 50.
W czasie wykonywania prac tynkarskich w budynku robotnik stracił przytomność z nieznanych przyczyn. Osoba udzielająca poszkodowanemu pierwszej pomocy zaobserwowała brak oddechu połączony z brakiem pracy serca. W tej sytuacji powinna poszkodowanego
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Brak oddechu i brak pracy serca u osoby nieprzytomnej oznacza nagłe zatrzymanie krążenia. W takiej sytuacji poszkodowany powinien leżeć na wznak na twardym podłożu, a świadek zdarzenia ma obowiązek niezwłocznie wezwać pomoc i rozpocząć RKO (uciśnięcia klatki piersiowej, ewentualnie oddechy).

Pełne wyjaśnienie:

Opis sytuacji wskazuje na stan bezpośredniego zagrożenia życia: poszkodowany jest nieprzytomny, nie oddycha i nie ma oznak pracy serca. Taki zestaw objawów traktuje się jako nagłe zatrzymanie krążenia (NZK). W NZK nie wolno ograniczać się do obserwacji ani czekać na lekarza, ponieważ bez krążenia krew nie dostarcza tlenu do mózgu, a nieodwracalne uszkodzenia mogą pojawić się po kilku minutach.

Właściwe postępowanie zgodne z algorytmem podstawowych zabiegów resuscytacyjnych (BLS) obejmuje w praktyce:

  • zapewnienie bezpieczeństwa miejsca zdarzenia (na budowie szczególnie ważne: prąd, upadek przedmiotów, chemikalia),
  • sprawdzenie reakcji poszkodowanego i ocena oddechu,
  • wezwanie pomocy (112) i jak najszybsze rozpoczęcie resuscytacji,
  • ułożenie poszkodowanego na wznak na możliwie twardym podłożu, aby uciski klatki piersiowej były skuteczne,
  • prowadzenie RKO w schemacie 30 uciśnięć i 2 oddechy (jeśli ratownik potrafi i chce wykonywać oddechy), z minimalizowaniem przerw w uciskach.

    Dlatego odpowiedź "ułożyć na wznak i natychmiast rozpocząć resuscytację krążeniowo-oddechową" jest poprawna: łączy prawidłowe ułożenie do ucisków z natychmiastowym działaniem.

    Pozostałe propozycje są błędne z typowych powodów:

    • "ułożyć w pozycji na wznak i obserwować" – sama obserwacja nie przywróci krążenia; w NZK liczy się natychmiastowe rozpoczęcie ucisków.
    • "ułożyć w pozycji bezpiecznej na boku" – pozycja bezpieczna jest przeznaczona dla osoby nieprzytomnej, ale oddychającej prawidłowo; przy braku oddechu opóźnia rozpoczęcie RKO.
    • "pozostawić bez zmiany pozycji do czasu przybycia lekarza" – to zaniechanie kluczowych działań; każda minuta zwłoki znacząco zmniejsza szanse przeżycia.

    Wskazówka egzaminacyjna: w pytaniach o pierwszą pomoc najpierw rozstrzygnij, czy poszkodowany oddycha prawidłowo. Jeśli nie oddycha (lub oddech jest agonalny), właściwą odpowiedzią prawie zawsze będzie szybkie rozpoczęcie RKO i wezwanie pomocy.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Najczęściej oznacza to nagłe zatrzymanie krążenia (NZK). To stan bezpośredniego zagrożenia życia, w którym trzeba natychmiast wezwać pomoc i rozpocząć resuscytację krążeniowo-oddechową. Sama obserwacja lub czekanie na lekarza opóźnia ratunek.
Do RKO poszkodowany powinien leżeć na wznak na możliwie twardym podłożu. Tylko wtedy uciski klatki piersiowej są skuteczne. Ułożenie na boku (pozycja bezpieczna) stosuje się, gdy poszkodowany oddycha prawidłowo.
Pozycja bezpieczna służy głównie ochronie dróg oddechowych u osoby nieprzytomnej, ale oddychającej. Gdy brak oddechu, priorytetem jest przywrócenie krążenia przez uciski klatki piersiowej. Ułożenie na boku opóźnia start RKO i zmniejsza szanse przeżycia.
W skrócie: bezpieczeństwo (usuń zagrożenia), sprawdź reakcję, oceń oddech, wezwij 112 i od razu rozpocznij RKO. Jeśli dostępne jest AED, użyj go zgodnie z poleceniami urządzenia, minimalizując przerwy w uciskach.
Stosuje się ją, gdy poszkodowany jest nieprzytomny, ale oddycha prawidłowo. Ułatwia utrzymanie drożności dróg oddechowych i zmniejsza ryzyko zachłyśnięcia. Jeżeli nie ma prawidłowego oddechu, nie wybiera się pozycji bezpiecznej, tylko rozpoczyna RKO.
W typowych zaleceniach BLS uciska się mostek na głębokość około 5–6 cm z częstością 100–120 uciśnięć na minutę, pozwalając klatce piersiowej wrócić po każdym uciśnięciu. Najważniejsze jest rozpoczęcie ucisków szybko i robienie jak najmniej przerw.
Jeśli ratownik potrafi i jest gotowy je wykonać, standardowo łączy się uciski z oddechami (np. 30:2). Gdy nie umiesz lub obawiasz się oddechów, lepiej prowadzić RKO samymi uciskami niż nie robić nic. Priorytetem są ciągłe uciski.
Bo w NZK liczy się czas: bez krążenia mózg szybko ulega niedotlenieniu. Każda minuta zwłoki zmniejsza szansę przeżycia. Świadek zdarzenia ma kluczową rolę: natychmiast wezwać pomoc i rozpocząć RKO, podtrzymując minimalny przepływ krwi.
W realiach budowy może to być m.in. porażenie prądem, uraz po upadku, silne przeciążenie organizmu, ekspozycja na substancje chemiczne lub nagły incydent zdrowotny. Niezależnie od przyczyny, gdy brak oddechu, postępowanie jest pilne: RKO i wezwanie 112.
Najczęstszy błąd to automatyczne wybranie pozycji bezpiecznej tylko dlatego, że poszkodowany jest nieprzytomny, bez analizy oddechu. Drugi błąd to "czekanie na lekarza" lub "obserwacja" zamiast rozpoczęcia RKO. Na egzaminie kluczowe jest słowo: brak oddechu.
info

Około 65% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że brak oddechu i brak pracy serca u osoby nieprzytomnej oznacza nagłe zatrzymanie krążenia.

Źródła:

  • European Resuscitation Council Guidelines 2021: Basic Life Support (BLS) – oficjalne wytyczne ERC 2021
  • Polska Rada Resuscytacji – materiały edukacyjne i standardy postępowania w NZK (BLS/RKO) oparte o ERC 2021

Materiały:

  • Materiały szkoleniowe z pierwszej pomocy (BLS) opracowane na podstawie wytycznych ERC 2021
  • Strona edukacyjna Polskiej Rady Resuscytacji – sekcja BLS/RKO dla świadków zdarzenia
  • Kurs pierwszej pomocy z ćwiczeniami praktycznymi na fantomie (uciski 100–120/min, głębokość 5–6 cm)

Aktualizacja pytania: 03.04.2026

Aktualizacja pytania: 03.04.2026
📡 Brak połączenia internetowego