KWALIFIKACJA EKA7 - CZERWIEC 2014

PYTANIE NR 23.
W danym miesiącu sprawozdawczym w przedsiębiorstwie wyprodukowano 3 000 szt. wyrobów gotowych oraz 1 000 szt. wyrobów niezakończonych o stopniu wykończenia 50%. Koszt wytworzenia produkcji wyniósł 70 000 zł. Jednostkowy koszt wytworzenia wyrobu gotowego to
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Najpierw wyznacza się jednostki ekwiwalentne.
Wyroby gotowe: 3 000 szt. (100%). Produkcja niezakończona: 1 000 szt. × 50% = 500 j.e. Razem: 3 500 j.e.
Koszt jednostkowy = 70 000 zł / 3 500 = 20,00 zł.

Pełne wyjaśnienie:

W zadaniu występują dwie grupy efektów produkcji w miesiącu: wyroby gotowe (ukończone w 100%) oraz wyroby niezakończone (produkcja w toku), których stopień wykończenia wynosi 50%. Aby prawidłowo policzyć koszt jednostkowy, nie można traktować wyrobów niezakończonych tak samo jak gotowych, bo "zawierają" tylko część nakładów.

Stosuje się więc jednostki ekwiwalentne (przeliczeniowe):

  • Wyroby gotowe: 3 000 szt. × 100% = 3 000 jednostek ekwiwalentnych.
  • Wyroby niezakończone: 1 000 szt. × 50% = 500 jednostek ekwiwalentnych.

Łączna liczba jednostek ekwiwalentnych wynosi zatem: 3 000 + 500 = 3 500.

Następnie dzielimy łączny koszt wytworzenia poniesiony w okresie przez łączną liczbę jednostek ekwiwalentnych:

70 000 zł / 3 500 = 20,00 zł.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • 19,26 zł – taki wynik może powstać przy przypadkowym użyciu niewłaściwej liczby jednostek (np. innego przelicznika dla produkcji w toku) albo przy błędzie w dzieleniu.
  • 21,22 zł – często wynika z niepoprawnego przeliczenia produkcji niezakończonej (np. potraktowania 50% jako 0,4 lub 0,6) albo z pominięcia części jednostek w mianowniku.
  • 30,00 zł – to typowy skutek dzielenia kosztu tylko przez 3 000 szt. wyrobów gotowych (ignorowanie produkcji w toku), co zawyża koszt jednostkowy.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w treści pojawia się stopień wykończenia produkcji w toku, niemal zawsze trzeba przejść na jednostki ekwiwalentne, a dopiero potem liczyć koszt jednostkowy.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Jednostki ekwiwalentne (przeliczeniowe) pokazują, ile "pełnych" sztuk odpowiada produkcji niezakończonej. Liczy się je jako: liczba sztuk w toku × stopień wykończenia. Dzięki temu koszty okresu dzieli się na porównywalną liczbę "pełnych" jednostek.
Najpierw przelicz produkcję w toku na jednostki ekwiwalentne: sztuki w toku × % wykończenia. Potem dodaj je do wyrobów gotowych (100%). Na końcu podziel łączny koszt wytworzenia przez łączną liczbę jednostek ekwiwalentnych.
Bo część kosztów okresu dotyczy także produkcji niezakończonej. Gdy pominiesz produkcję w toku, cały koszt "przerzucisz" na wyroby gotowe i zawyżysz koszt jednostkowy. Jednostki ekwiwalentne rozdzielają koszt na gotowe i częściowo gotowe sztuki.
Stosujesz prosty przelicznik: 1 000 × 50% = 500 jednostek ekwiwalentnych. To znaczy, że ta produkcja w toku odpowiada nakładom jak dla 500 w pełni ukończonych sztuk (w ujęciu ilościowym), co pomaga policzyć koszt jednostkowy.
Mianownikiem jest łączna liczba jednostek ekwiwalentnych: wyroby gotowe (100%) plus przeliczone wyroby w toku. W tym układzie to: 3 000 + (1 000 × 50%). Dopiero tę sumę wykorzystuje się do podziału kosztu 70 000 zł.
W praktyce stopień wykończenia może być liczony osobno dla różnych składników kosztu (np. materiały vs przerób). W prostych zadaniach egzaminacyjnych często podaje się jeden procent dla całości, aby policzyć jedną wartość jednostek ekwiwalentnych. Zawsze czytaj uważnie treść.
Najczęstsze błędy to: doliczenie 50% kosztu zamiast przeliczenia ilości (mylenie "procentu" z "dopłatą"), pominięcie produkcji w toku w mianowniku oraz dzielenie przez 4 000 sztuk bez uwzględnienia wykończenia. Pomaga zapis: sztuki × % = j.e.
Koszt wytworzenia to łączne koszty poniesione na wytworzenie efektów produkcji w danym okresie (np. materiały bezpośrednie, robocizna bezpośrednia i odpowiednia część kosztów pośrednich). W zadaniu jest podany jako jedna suma do podziału na jednostki ekwiwalentne.
Stosuje się ją wtedy, gdy w okresie są jednocześnie wyroby ukończone i nieukończone (produkcja w toku) o znanym stopniu zaawansowania. Jest to typowe w produkcji masowej lub procesowej, gdzie na koniec miesiąca część partii jest dopiero w trakcie wytwarzania.
Ćwicz schemat: (1) rozpoznaj wyroby gotowe i w toku, (2) policz jednostki ekwiwalentne, (3) podziel koszty przez j.e., (4) sprawdź, czy wynik ma sens (czy nie jest zawyżony przez pominięcie toku). Pomaga też trenowanie obliczeń procentowych.
info

Statystycznie 43% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Specjaliści zwracają uwagę: "Najpierw wyznacza się jednostki ekwiwalentne.Wyroby gotowe: 3 000 szt."

Materiały:

  • Podręczniki do rachunku kosztów i rachunkowości zarządczej (rozdziały: produkcja w toku, jednostki ekwiwalentne)
  • Zbiory zadań egzaminacyjnych dla technika rachunkowości z działu kalkulacji kosztów wytworzenia
  • Notatki z definicjami: koszt wytworzenia, produkcja zakończona, produkcja niezakończona, jednostki przeliczeniowe

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego