KWALIFIKACJA HAN1 - STYCZEŃ 2017

PYTANIE NR 34.
W dniu 5.01 cena towaru wynosiła 1 000,00 zł. Sprzedawca 6.01 obniżył ją o 10%, a 8.01 podwyższył o 10%. Ile wynosiła cena towaru 8.01?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Obniżka o 10% oznacza pomnożenie ceny przez 0,9: 1000 zł × 0,9 = 900 zł. Następnie podwyżka o 10% liczona jest od nowej ceny, więc mnożymy przez 1,1: 900 zł × 1,1 = 990 zł. Dlatego 8.01 cena wynosi 990,00 zł.

Pełne wyjaśnienie:

W zadaniu występują dwie kolejne zmiany ceny wyrażone w procentach. Kluczowe jest to, że druga zmiana (podwyżka) jest liczona od ceny po pierwszej zmianie, a nie od ceny początkowej.

Krok 1: obniżka o 10%
Obniżyć cenę o 10% to zostawić 90% wartości, czyli zastosować współczynnik 0,9.
1000,00 zł × 0,9 = 900,00 zł

Krok 2: podwyżka o 10%
Podwyższyć cenę o 10% to dodać 10% do aktualnej kwoty, czyli zastosować współczynnik 1,1.
900,00 zł × 1,1 = 990,00 zł

Wniosek
Cena 8.01 wynosi 990,00 zł.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • 900,00 zł to wynik po samej obniżce o 10%, bez uwzględnienia późniejszej podwyżki.
  • 1 000,00 zł wynika z częstej pułapki myślowej: przekonania, że "-10% i +10%" się znosi. To nieprawda, bo +10% jest liczone od 900 zł, a nie od 1000 zł.
  • 1 100,00 zł to cena po podwyżce o 10% liczona błędnie od kwoty 1000 zł albo pominięcie obniżki.

Wskazówka egzaminacyjna
Przy zmianach procentowych najbezpieczniej stosować współczynniki: obniżka o p% → mnożenie przez (1 − p/100), podwyżka o p% → mnożenie przez (1 + p/100). Dla 10% są to odpowiednio 0,9 i 1,1.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Obniżka o 10% oznacza, że zostaje 90% ceny. Najprościej pomnóż cenę przez 0,9 (czyli 1 − 0,10). Przykład: 1000 zł × 0,9 = 900 zł. To jest cena po obniżce.
Podwyżka o 10% oznacza, że nowa cena to 110% ceny aktualnej. Mnożysz więc przez 1,1 (czyli 1 + 0,10). Przykład: 900 zł × 1,1 = 990 zł.
Bo druga zmiana jest liczona od innej podstawy. Po obniżce z 1000 zł do 900 zł, podwyżka 10% to 10% z 900 zł, czyli 90 zł. Wracasz do 990 zł, a nie do 1000 zł.
To liczba, przez którą mnożysz cenę, aby szybko policzyć zmianę procentową. Dla obniżki o p% używasz (1 − p/100), a dla podwyżki (1 + p/100). To ogranicza pomyłki w zadaniach egzaminacyjnych.
Najczęściej: liczenie obu zmian od ceny początkowej, założenie że "minus i plus ten sam procent" się znosi, oraz mylenie procentu z kwotą stałą. Pomaga zapis krok po kroku i użycie mnożników 0,9 oraz 1,1.
Stosuj mnożenie przez kolejne współczynniki. Najpierw obniżka: cena × (1 − p/100), potem podwyżka: wynik × (1 + p/100). W tym zadaniu: 1000 × 0,9 × 1,1 = 990.
Tak, bo po pierwszej operacji zmienia się podstawa naliczania procentu. Obniżka, a potem podwyżka da inny wynik niż podwyżka, a potem obniżka, jeśli procenty i wartości bazowe się różnią.
Możesz liczyć w głowie: 10% z 1000 to 100, więc po obniżce masz 900. Potem 10% z 900 to 90, więc po podwyżce masz 990. To szybka metoda, gdy procent jest "okrągły".
To podstawa kontroli cen po promocjach i aktualizacjach w systemie. Pozwala ocenić realny efekt zmian cen, wyjaśnić klientowi różnice oraz uniknąć błędów na etykietach i w kasie przy naliczaniu rabatów.
Ćwicz: obniżki, podwyżki, marżę i rabaty. Utrwal współczynniki (np. 10% → 0,9 i 1,1) i rób krótkie rachunki na typowych kwotach (100, 200, 1000). Na egzaminie zapisuj kroki, by nie pomylić podstawy.
info

Statystycznie 62% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Źródła:

  • Wikipedia (PL): Procent — https://pl.wikipedia.org/wiki/Procent (dostęp: 2026-02-27)
  • Wikipedia (PL): Zmiana procentowa — https://pl.wikipedia.org/wiki/Zmiana_procentowa (dostęp: 2026-02-27)
  • Khan Academy: Percent increase and decrease — https://www.khanacademy.org/math/arithmetic/arith-review-percentages (dostęp: 2026-02-27)

Materiały:

  • Materiały szkolne z matematyki: procenty i zmiany procentowe
  • Zadania praktyczne z kalkulacji cen w sprzedaży detalicznej (ćwiczenia rachunkowe)
  • Kursy/lekcje online o procentach i zmianach procentowych (np. moduły edukacyjne)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego