KWALIFIKACJA PGF6 - STYCZEŃ 2020

PYTANIE NR 31.
W drukowaniu offsetowym przyjmowanie farby w miejscach niedrukujących to
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Tonowanie w offsecie oznacza niepożądane przyjmowanie farby w miejscach niedrukujących (zabrudzenie tła). Zjawisko wiąże się zwykle z zaburzeniem równowagi farba–woda lub kondycją formy. "Trapping" dotyczy przenoszenia kolejnych warstw farby, a "tack" opisuje kleistość farby, nie wadę tła.

Pełne wyjaśnienie:

W drukowaniu offsetowym obszary niedrukujące (hydrofilowe) powinny przyjmować roztwór zwilżający i odpychać farbę. Jeśli jednak farba zaczyna osiadać także na tych polach, pojawia się wada nazywana tonowaniem (w praktyce widoczna jako zabrudzenie tła, szarzenie pól niedrukujących, spadek czystości bieli podłoża).

Dlaczego poprawna jest odpowiedź "tonowanie"? Ponieważ dokładnie opisuje zjawisko: przyjmowanie farby w miejscach niedrukujących. Jest to jedna z typowych wad offsetu związanych z warunkami druku, m.in. stabilnością roztworu nawilżającego, emulgowaniem farby, ustawieniami dozowania wody i farby, stanem formy oraz czystością układów.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne?

  • "trapping" odnosi się do zdolności przyjmowania kolejnej warstwy farby na już zadrukowaną warstwę (problem nakładania barw, szczególnie w druku wielobarwnym), a nie do brudzenia pól niedrukujących.
  • "tack" to termin opisujący kleistość (siłę rozrywania/ciągliwość) farby. Może wpływać na zachowanie farby i pewne defekty, ale sam w sobie nie jest nazwą zjawiska "farba na tle".
  • "blik" w języku poligrafii bywa kojarzony raczej z efektem optycznym/połyskiem lub potocznym opisem wrażenia na odbitce; nie jest precyzyjnym określeniem wady polegającej na przyjmowaniu farby przez pola niedrukujące.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w pytaniu pojawia się opis "farba na tle", "zabrudzone pola niedrukujące", "szarzenie tła" – najpierw sprawdź, czy w odpowiedziach występuje nazwa wady odpowiadająca temu opisowi (tu: "tonowanie"), zamiast wybierać termin obcojęzyczny na zasadzie skojarzenia.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Tonowanie to wada polegająca na osadzaniu się farby w miejscach niedrukujących, przez co tło odbitki robi się zabrudzone lub poszarzałe. Najczęściej wiąże się z zaburzeniem równowagi farba–woda, stanem formy lub ustawieniami nawilżania i farbowania.
Najczęściej dlatego, że obszary niedrukujące przestają skutecznie odpychać farbę: może to wynikać z niewłaściwego nawilżania, zbyt małej ilości roztworu zwilżającego, problemów z emulsją farby, zabrudzeń układu lub nieprawidłowej kondycji formy.
Tonowanie dotyczy tła i pól niedrukujących (brudzenie, szarzenie bieli). Problemy z pasowaniem objawiają się przesunięciem barw, obwódkami i niezgodnością na krawędziach elementów. To inne zjawiska: jedno dotyczy czystości tła, drugie rejestracji barw.
Tack opisuje kleistość farby (jej "ciąg" i siłę rozrywania filmu farbowego). Wpływa na przenoszenie farby i stabilność druku, ale nie jest nazwą wady tła. W zadaniach egzaminacyjnych tack rozpoznasz jako parametr farby, a nie defekt pól niedrukujących.
Trapping to zdolność przyjmowania kolejnej warstwy farby na warstwę wcześniej naniesioną (nakładanie kolorów). Dotyczy więc budowy apli i mieszanin barw w druku wielobarwnym. Nie opisuje zjawiska, gdy farba brudzi miejsca niedrukujące.
Najczęściej widać poszarzałe tło, utratę czystej bieli podłoża, zabrudzenia w polach niedrukujących oraz spadek kontrastu między elementami drukującymi a tłem. Objawy mogą narastać w trakcie nakładu, jeśli parametry procesu nie są stabilne.
Częsty błąd to wybór obcego terminu tylko dlatego, że "brzmi fachowo" (np. trapping lub tack). Drugi błąd to mylenie wady tła z parametrem farby. Warto skupić się na opisie zjawiska: "farba w miejscach niedrukujących" = wada tła.
W offsecie stabilna równowaga farba–woda pomaga utrzymać pola niedrukujące zwilżone i odporne na przyjmowanie farby. Gdy nawilżanie jest zbyt małe lub niestabilne, rośnie ryzyko zabrudzenia tła. Zbyt agresywne zmiany ustawień też mogą destabilizować proces.
Często pojawia się w rozruchu (gdy ustawienia dopiero są stabilizowane) albo w trakcie nakładu po zmianach warunków: temperatury, lepkości farby, składu roztworu zwilżającego lub po zabrudzeniach układu. Dlatego ważna jest systematyczna kontrola odbitki.
Ucz się w parach: objaw → nazwa wady (np. brudzenie tła → tonowanie). Dodatkowo rozdzielaj pojęcia na kategorie: wady jakościowe odbitki, parametry farby (lepkość/kleistość) i zjawiska w druku wielobarwnym (nakładanie warstw). To ogranicza pomyłki.
info

Około 59% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Specjaliści zwracają uwagę: "Tonowanie w offsecie oznacza niepożądane przyjmowanie farby w miejscach niedrukujących (zabrudzenie tła)."

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z technologii druku offsetowego (działy: wady druku, farby i roztwory zwilżające)
  • Materiały producentów farb i roztworów nawilżających opisujące typowe defekty (np. zabrudzenie tła/tonowanie) i korekty procesu
  • Notatki z zajęć praktycznych: zależność między dawkowaniem wody, emulsją farby i stabilnością druku

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego