KWALIFIKACJA EKA4 - STYCZEŃ 2025

PYTANIE NR 1.
W Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej są ogłaszane
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Dziennik Ustaw służy do ogłaszania aktów prawa powszechnie obowiązującego. Należą do nich także rozporządzenia z mocą ustawy, które w obecnym stanie prawnym może wydać wyłącznie Prezydent RP (na wniosek Rady Ministrów) w szczególnych warunkach stanu wojennego. Pozostałe wskazane akty nie są typowo ogłaszane w Dz.U.

Pełne wyjaśnienie:

Dziennik Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej jest urzędowym publikatorzem, w którym ogłasza się przede wszystkim akty prawa powszechnie obowiązującego. Ogłoszenie w odpowiednim dzienniku urzędowym jest kluczowe, bo dopiero po publikacji (i po upływie vacatio legis, jeśli jest przewidziane) normy mogą skutecznie wiązać adresatów.

Poprawna odpowiedź: "rozporządzenia z mocą ustawy wydane przez Prezydenta RP". Jest to szczególny, wyjątkowy instrument przewidziany w Konstytucji: Prezydent RP może wydać rozporządzenie z mocą ustawy na wniosek Rady Ministrów wyłącznie w czasie stanu wojennego i tylko wtedy, gdy Sejm nie może się zebrać. Taki akt ma rangę równą ustawie, dlatego należy do źródeł prawa powszechnie obowiązującego i podlega ogłoszeniu w Dz.U.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?

  • "uchwały Zgromadzenia Narodowego" – uchwały tego organu nie stanowią typowego katalogu aktów powszechnie obowiązujących ogłaszanych w Dz.U. w takim sensie jak ustawy czy rozporządzenia. W zadaniach egzaminacyjnych traktuje się je raczej jako akty o specyficznym charakterze ustrojowym, a nie standardowe akty publikowane w Dz.U.
  • "akty prawa miejscowego wydane przez wojewodę" – akty prawa miejscowego są co do zasady ogłaszane w wojewódzkich dziennikach urzędowych. Dziennik Ustaw nie jest podstawowym miejscem publikacji dla typowych aktów miejscowych, dlatego ta odpowiedź wprowadza w błąd.
  • "zarządzenia Prezesa Rady Ministrów" – zarządzenia są z reguły aktami o charakterze wewnętrznym (wiążą jednostki podległe), a nie powszechnie obowiązującym źródłem prawa. Z tego powodu nie pasują do pytania o ogłaszanie w Dz.U.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w odpowiedziach pojawia się sformułowanie "z mocą ustawy", trzeba skojarzyć je z wyjątkową procedurą konstytucyjną i z publikacją w Dz.U., a nie z typowymi rozporządzeniami wykonawczymi wydawanymi na podstawie ustaw.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Dziennik Ustaw to urzędowy publikator, w którym ogłasza się najważniejsze akty prawa powszechnie obowiązującego (np. ustawy i rozporządzenia). Publikacja jest warunkiem, aby przepisy mogły zacząć obowiązywać i być stosowane w praktyce.
W praktyce najczęściej ogłasza się tam ustawy oraz rozporządzenia wykonawcze wydawane na podstawie ustaw. W Dz.U. publikuje się także inne akty wskazane w przepisach o ogłaszaniu aktów normatywnych, ale rzadziej występują w obrocie.
Rozporządzenie z mocą ustawy to wyjątkowy akt prawny o randze równej ustawie. Jest przewidziany dla sytuacji nadzwyczajnych i ma zastosowanie tylko w ściśle określonych warunkach. Nie należy go mylić ze zwykłym rozporządzeniem wykonawczym.
Zgodnie z obowiązującymi zasadami rozporządzenia z mocą ustawy wydaje Prezydent RP, ale tylko na wniosek Rady Ministrów i tylko w szczególnych warunkach stanu wojennego, gdy Sejm nie może się zebrać.
Jest to możliwe wyłącznie w czasie stanu wojennego i tylko wtedy, gdy Sejm nie może zebrać się na posiedzenie. To rozwiązanie awaryjne, mające zapewnić ciągłość stanowienia prawa w sytuacji nadzwyczajnej.
Ponieważ jest to akt prawa powszechnie obowiązującego o skutkach jak ustawa. Aby mógł wiązać obywateli i instytucje, musi zostać oficjalnie opublikowany w urzędowym publikatorze. Bez ogłoszenia nie powinien być stosowany.
Co do zasady nie. Zarządzenia są zwykle aktami o charakterze wewnętrznym (obowiązują jednostki podległe), a nie powszechnie obowiązującymi przepisami dla wszystkich. Dlatego typowo nie są ogłaszane w Dz.U. w tym samym trybie co ustawy.
Akty prawa miejscowego ogłasza się zazwyczaj w wojewódzkich dziennikach urzędowych, a nie w Dzienniku Ustaw. Na egzaminie warto zapamiętać rozróżnienie: Dz.U. dotyczy głównie aktów ogólnokrajowych, a dzienniki wojewódzkie – lokalnych.
Kluczowe są: ranga i podstawa. Rozporządzenie wykonawcze jest niższe od ustawy i wydaje się je na podstawie upoważnienia ustawowego. Rozporządzenie z mocą ustawy ma rangę ustawy i jest możliwe tylko w szczególnych warunkach konstytucyjnych.
Najczęściej myli się publikatory (Dz.U. vs dzienniki wojewódzkie) oraz miesza akty powszechnie obowiązujące z aktami wewnętrznymi (np. zarządzeniami). Częsty jest też automatyczny wybór "Rady Ministrów" jako organu od rozporządzeń, bez uwzględnienia wyjątków.
info

Statystycznie 54% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Według specjalistów z branży: "Dziennik Ustaw służy do ogłaszania aktów prawa powszechnie obowiązującego."

Źródła:

  • Rządowe Centrum Legislacji: informacja o Dzienniku Ustaw i zasadach ogłaszania aktów (strony informacyjne RCL) - https://www.rcl.gov.pl/ - dostęp 2026-03-13

Materiały:

  • Tekst Konstytucji RP (rozdziały o źródłach prawa i organach państwa)
  • Ustawa o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych
  • Materiały edukacyjne o systemie źródeł prawa (podręczniki do WOS/podstaw prawa)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego