KWALIFIKACJA ROL9 - CZERWIEC 2023

PYTANIE NR 16.
W gospodarstwie o powierzchni 75 ha prowadzona jest hodowla zwierząt wymienionych w tabeli. Jaką powierzchnię płyty gnojowej należy zaprojektować dla wymienionego stada na okres 6 m-cy, aby była zgodna z Dyrektywą Azotanową (OSN)?
Ilustracja przedstawia tabelę zawierającą dane normatywne dla hodowli zwierząt.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Powierzchnię płyty gnojowej dla OSN (6 miesięcy) liczy się jako sumę: DJP × wskaźnik m²/DJP dla każdej grupy zwierząt.
Bydło, trzoda i konie: 3,5 m²/DJP, drób: 1,6 m²/DJP. Po obliczeniu pól cząstkowych i dodaniu wyników otrzymuje się łącznie 293,1 m².

Pełne wyjaśnienie:

Wymagana powierzchnia płyty gnojowej w warunkach OSN dla okresu 6 miesięcy jest wyznaczana na podstawie wskaźników podanych w programie azotanowym. Kluczowe jest to, że obliczenia wykonuje się w odniesieniu do DJP (Dużych Jednostek Przeliczeniowych), a nie do liczby sztuk zwierząt.

Krok 1. Dobierz wskaźnik dla grupy zwierząt
W zadaniu obowiązują wskaźniki:

  • bydło, trzoda chlewna, konie: 3,5 m²/DJP,
  • drób: 1,6 m²/DJP.

Krok 2. Policz powierzchnię dla każdej grupy

  • Bydło: 61 DJP × 3,5 = 213,5 m²
  • Trzoda: 5 DJP × 3,5 = 17,5 m²
  • Konie: 15 DJP × 3,5 = 52,5 m²
  • Drób: 6 DJP × 1,6 = 9,6 m²

Krok 3. Zsumuj wyniki
213,5 + 17,5 + 52,5 + 9,6 = 293,1 m². Taka powierzchnia zapewnia wymaganą pojemność magazynową dla okresu 6 miesięcy na OSN.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?

  • 182,70 m² – typowy skutek zastosowania zbyt małego wariantu (np. pominięcie części grup zwierząt albo użycie wskaźników dla innego okresu/obszaru).
  • 177,75 m² – najczęściej wynika z błędnego wskaźnika lub błędu rachunkowego (np. potraktowania drobiu jak pozostałych gatunków lub odwrotnie).
  • 470,85 m² – wskazuje na przeszacowanie, np. podwojenie części składników albo pomylenie jednostek i niewłaściwe przemnożenia.

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze sprawdź, czy:
1) używasz właściwego wariantu (OSN i 6 miesięcy),
2) drób ma odrębny wskaźnik,
3) na końcu wykonujesz sumowanie wszystkich grup.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
DJP (Duża Jednostka Przeliczeniowa) to umowna jednostka ułatwiająca porównanie różnych gatunków zwierząt. Dzięki DJP można stosować jednolite wskaźniki (np. m²/DJP) do obliczania wymaganej powierzchni płyty gnojowej i unikać liczenia "na sztuki" bez przeliczeń.
Liczy się ją jako sumę dla wszystkich grup zwierząt: powierzchnia = DJP × wskaźnik m²/DJP. Dla każdej grupy wykonaj mnożenie osobno, a potem dodaj wyniki. Na OSN dla 6 miesięcy stosuje się wskaźniki przewidziane w programie azotanowym.
W programie azotanowym przewidziano różne wskaźniki, bo różni się ilość i sposób powstawania nawozów naturalnych w zależności od gatunku i technologii utrzymania. Dlatego drób ma odrębny (niższy) wskaźnik m²/DJP niż np. bydło, trzoda czy konie.
Najczęstsze pomyłki to: zastosowanie wskaźników dla innego wariantu (np. poza OSN lub inny okres), użycie jednego wskaźnika dla wszystkich gatunków (pominięcie osobnego dla drobiu), oraz brak zsumowania wyników dla wszystkich grup zwierząt po wykonaniu mnożeń.
Zwykle nie, jeśli pytanie dotyczy wyłącznie doboru płyty gnojowej według obsady zwierząt w DJP i wskaźników m²/DJP. Hektary mogą być podane jako tło, ale do samego obliczenia powierzchni płyty kluczowe są wartości DJP oraz odpowiednie wskaźniki dla OSN i okresu magazynowania.
Wariant OSN 6 miesięcy stosuje się, gdy gospodarstwo podlega wymaganiom dla obszarów szczególnie narażonych i trzeba zapewnić odpowiedni zapas pojemności na pół roku. Inne okresy (np. krótsze) mogą dotyczyć odmiennych warunków poza OSN lub innych wymagań, dlatego zawsze sprawdzaj, jaki wariant wskazuje treść zadania.
Dobrym testem jest oszacowanie: największy składnik zwykle pochodzi od bydła/dużej obsady, więc wynik powinien być tylko nieco większy od tej części po dodaniu pozostałych grup. Jeśli suma jest dużo mniejsza od samego wkładu bydła albo nienaturalnie duża (jakby "podwojona"), prawdopodobnie użyto złego wskaźnika lub popełniono błąd rachunkowy.
OSN to obszary szczególnie narażone na zanieczyszczenie wód azotanami ze źródeł rolniczych. Na OSN obowiązują bardziej rygorystyczne zasady postępowania z nawozami naturalnymi, w tym wymagania dotyczące infrastruktury do ich magazynowania (np. płyty gnojowe) wyrażone wskaźnikami dla określonego okresu.
Płyta gnojowa ma zapewnić łączną możliwość magazynowania nawozów naturalnych w gospodarstwie. Każda grupa zwierząt wnosi swoją "część" zapotrzebowania (DJP × wskaźnik). Dopiero suma tych części daje wymaganą powierzchnię całkowitą, więc pominięcie choć jednej grupy zaniża wynik.
Ćwicz zadania, w których: (1) rozpoznajesz wariant (OSN i liczba miesięcy), (2) dobierasz właściwe wskaźniki dla gatunków, (3) liczysz mnożenia i sumę. Warto też nauczyć się typowych pułapek (drób z innym wskaźnikiem) i zawsze zapisywać wyniki cząstkowe, by łatwo kontrolować rachunki.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 29% zdających egzamin. bardzo trudne

Eksperci podkreślają: "Powierzchnię płyty gnojowej dla OSN (6 miesięcy) liczy się jako sumę: DJP × wskaźnik m²/DJP dla każdej grupy zwierząt.Bydło, trzoda i konie: 3,5 m²/DJP, drób: 1,6 m²/DJP."

Źródła:

  • Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 31 stycznia 2023 r. w sprawie Programu działań mających na celu zmniejszenie zanieczyszczenia wód azotanami pochodzącymi ze źródeł rolniczych, Dz.U. 2023 poz. 244, Załącznik nr 5
  • EUR-Lex: Council Directive 91/676/EEC of 12 December 1991 concerning the protection of waters against pollution caused by nitrates from agricultural sources – https://eur-lex.europa.eu/legal-content/EN/TXT/?uri=CELEX:31991L0676 (accessed 2026-02-18)

Materiały:

  • Tekst Programu azotanowego (Dz.U. 2023 poz. 244) – szczególnie Załącznik nr 5
  • Materiały dydaktyczne z technologii produkcji zwierzęcej: DJP i przeliczniki obsady
  • Zadania rachunkowe z projektowania magazynowania nawozów naturalnych (płyty, zbiorniki) dla różnych gatunków

Aktualizacja pytania: 03.04.2026



Aktualizacja pytania: 03.04.2026
📡 Brak połączenia internetowego