Metoda degresywna (w ujęciu podatkowym) polega na tym, że w pierwszych latach amortyzacji stosuje się podwyższoną stawkę (stawka z wykazu pomnożona przez współczynnik), a odpis oblicza się od zmniejszającej się podstawy, czyli wartości po odjęciu dotychczasowego umorzenia.
Krok 1: ustalenie stawki do metody degresywnej
Roczna stawka z wykazu to 10%, a współczynnik wynosi 2,0, więc stawka używana w metodzie degresywnej wynosi: 10% × 2,0 = 20%.
Krok 2: odpisy w latach poprzednich
Wartość początkowa urządzenia: 40 000 zł. Dla obliczenia odpisu za 2022 r. kluczowe jest ustalenie, jaka jest podstawa na początek 2022 r., czyli ile wynosi wartość po uwzględnieniu dotychczasowych odpisów.
Przy założeniu rocznych odpisów (jak w typowym zadaniu egzaminacyjnym):
- Odpis za 2021 r.: 40 000 × 20% = 8 000 zł.
- Podstawa na 2022 r.: 40 000 − 8 000 = 32 000 zł.
Krok 3: odpis za 2022 r.
Odpis za 2022 r. liczony jest od podstawy 32 000 zł ze stawką 20%:
32 000 × 20% = 6 400 zł.
Dlaczego pozostałe wyniki są błędne? Kwota 4 000 zł wynikałaby z zastosowania samej stawki 10% do 40 000 zł (czyli mylenia metody degresywnej z liniową). Kwota 8 000 zł to odpis obliczony od wartości początkowej przy stawce 20% (poprawny dla wcześniejszego roku, ale nie dla 2022 r., bo podstawa maleje). Kwota 3 600 zł sugeruje błędną podstawę lub błędny procent (np. pomyłkę rachunkową albo nieprawidłowe pomniejszenie podstawy).
Wskazówka egzaminacyjna: najpierw policz stawkę efektywną (stawka × współczynnik), potem pilnuj, aby podstawa w kolejnym roku była pomniejszona o umorzenie narastająco.
