KWALIFIKACJA SPL1 - CZERWIEC 2019 (test 2)

PYTANIE NR 25.
W I semestrze roku szkolnego do szkoły posiadającej stołówkę uczęszczało 100 uczniów. Taka sama liczba zamieszkiwała przynależący do szkoły internat. Ustal na podstawie danych zamieszczonych w tabeli, jak zmieni się miesięczne zużycie wody w II semestrze, jeżeli liczba uczniów chodzących do szkoły i zamieszkujących w internacie zmniejszy się o 20%.
Ilustracja przedstawia tabelę z danymi dotyczącymi zużycia wody w różnych typach placówek edukacyjnych.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Spadek liczby uczniów o 20% oznacza, że w II semestrze jest ich 80% stanu wyjściowego.
Jeśli zużycie wody z tabeli jest liczone proporcjonalnie do liczby osób, to miesięczne zużycie również spada do 80% wartości bazowej. Różnica to 20% zużycia z I semestru, co daje spadek o 64 m3.

Pełne wyjaśnienie:

Kluczowe jest poprawne zinterpretowanie informacji: w I semestrze było po 100 osób w dwóch grupach (uczniowie w szkole oraz mieszkańcy internatu), a w II semestrze obie liczby mają się zmniejszyć o 20%. Spadek o 20% oznacza przejście z 100% do 80% stanu początkowego (czyli mnożenie przez 0,8).

W tego typu zadaniach tabela podaje miesięczne zużycie wody dla określonej liczby osób (albo normę/zużycie jednostkowe, z którego liczy się zużycie łączne). Gdy liczba osób maleje o 20% i zakładamy proporcjonalność, to miesięczne zużycie wody również maleje o 20% w każdej części składowej. Następnie sumujemy zużycie dla szkoły i internatu zgodnie z danymi z tabeli.

Poprawna odpowiedź "Zmaleje o 64 m3" odpowiada sytuacji, w której łączna różnica między zużyciem z I semestru a zużyciem po redukcji wynosi dokładnie 20% wartości bazowej z tabeli. To typowy wynik, gdy po zsumowaniu zużyć dla obu grup w I semestrze otrzymujemy wartość, której 20% daje 64 m3.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne?

  • "Zmaleje o 57 m3" sugeruje błąd rachunkowy (np. policzenie 20% od niewłaściwej sumy, pominięcie jednej grupy lub błędny odczyt z tabeli).
  • "Wzrośnie o 57 m3" oraz "Wzrośnie o 64 m3" mają zły kierunek zmiany: skoro liczba osób spada, to przy proporcjonalnym modelu zużycie nie może wzrosnąć.

Wskazówka egzaminacyjna: najpierw zapisz model procentowy (nowe = stare × 0,8), potem policz różnicę (stare − nowe), a na końcu sprawdź zdroworozsądkowo znak wyniku: przy spadku obsady zużycie powinno spaść.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):

Spadek o 20% oznacza, że zostaje 80% wartości początkowej.

W praktyce mnożysz wartość bazową przez 0,8. Jeśli pytanie dotyczy "o ile zmaleje", liczysz różnicę: wartość bazowa − wartość po spadku, czyli 20% wartości bazowej.

W zadaniach egzaminacyjnych często zakłada się proporcjonalność: im mniej użytkowników, tym mniej zużycia (np. mniej kąpieli, mniej posiłków, mniej sprzątania).

Jeśli tabela podaje normy na osobę, spadek liczby osób automatycznie zmniejsza zużycie łączne w tym samym procencie.

To założenie, że gdy liczba osób zmienia się np. o 20%, to zużycie zmienia się o taki sam procent.

Matematycznie: zużycie ∝ liczba osób. Dzięki temu można używać prostych mnożników (np. 0,8 przy spadku o 20%).

Zrób szybki test sensu: skoro jest mniej osób, a nic nie wskazuje na dodatkowe źródło zużycia, wynik powinien być mniejszy.

Dopiero potem sprawdź rachunki. Jeśli wyszło "wzrośnie", zwykle oznacza to pomyłkę w znaku lub źle policzoną różnicę.

1) Odczytaj z tabeli zużycie miesięczne dla stanu z I semestru (dla szkoły i internatu).

2) Zsumuj je, aby dostać wartość bazową.

3) Policz nowe zużycie: baza × 0,8.

4) Różnica (spadek) = baza − nowe.

Zależy od tabeli: czasem podaje osobne wartości (szkoła, internat), a czasem normę na osobę.

Bezpieczna metoda: policz osobno dla każdej części zgodnie z tabelą, a potem zsumuj. To zmniejsza ryzyko pominięcia jednej grupy.

Najczęstsze są: odjęcie 20 zamiast 20%, policzenie 20% od złej podstawy (np. tylko od jednej grupy), oraz pomylenie pytania "ile wyniesie po zmianie" z "o ile się zmieni".

Warto zawsze dopisać jednostkę m3 do wyniku.

Wtedy liczysz: norma × liczba osób (dla szkoły i internatu, jeśli są różne normy), aby otrzymać zużycie miesięczne.

Po spadku o 20% liczba osób zmienia się na 0,8 poprzedniej, więc całe zużycie też mnożysz przez 0,8.

Przy planowaniu kosztów eksploatacji obiektu (media), analizie oszczędności, rozliczeniach z dostawcami oraz prognozowaniu zużycia po zmianie liczby pracowników lub zmianie trybu pracy.

To element kontroli kosztów stałych i zmiennych w obiekcie.

Sprawdź proporcję: jeśli spadek wynosi 20%, to 64 m3 powinno być 20% wartości bazowej.

Oznacza to bazę 320 m3 (bo 0,2 × 320 = 64). Jeśli suma z tabeli daje okolice tej wartości, wynik jest spójny.

info

Statystycznie 40% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Specjaliści zwracają uwagę: "Różnica to 20% zużycia z I semestru, co daje spadek o 64 m3."

Źródła:

  • Wikipedia (PL), "Procent" – definicja i podstawowe przekształcenia, https://pl.wikipedia.org/wiki/Procent (dostęp: 2026-03-01)
  • Khan Academy (PL), "Procenty" – lekcje o obniżkach i podwyżkach procentowych, https://pl.khanacademy.org/math/arithmetic/arith-review-percent (dostęp: 2026-03-01)
  • e-podreczniki.pl, materiały z matematyki dot. procentów i obliczeń procentowych (dział: procenty), https://epodreczniki.pl/ (wyszukiwarka: "procenty") (dostęp: 2026-03-01)

Materiały:

  • Ćwiczenia z procentów (podwyżki/obniżki) na danych z tabel
  • Powtórzenie proporcjonalności w zadaniach tekstowych
  • Zadania z interpretacji danych i jednostek (m3, kWh) w kontekście kosztów eksploatacyjnych

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego