Inklinometry mechaniczne wrzutowe służą w wiertnictwie do oceny geometrii otworu, czyli tego, jak bardzo oś otworu odchyliła się od pionu oraz w którą stronę nastąpiło odchylenie. W praktyce narzędzie jest opuszczane na zadaną głębokość, a mechanizm pomiarowy wykorzystujący grawitację wykonuje zapis na krążku pomiarowym.
Na poziomie pojęć trzeba rozdzielić dwie wielkości:
- Kąt skrzywienia – miara odchylenia osi otworu od pionu (zwykle w stopniach). Odpowiada na pytanie: "o ile otwór jest nachylony?".
- Azymut skrzywienia – kierunek tego odchylenia względem kierunku odniesienia (np. północy). Odpowiada na pytanie: "w którą stronę ucieka otwór?".
W mechanicznych przyrządach krążkowych wynik nie jest podawany cyfrowo, tylko w postaci znaków/śladów. To, czy na krążku powstaje jeden znak, dwa znaki dla jednego parametru, czy też osobne znaki dla różnych parametrów, zależy od konkretnej konstrukcji i sposobu kodowania wyniku przez mechanizm (np. potrzeba dwóch punktów odniesienia do wyznaczenia położenia wskazówki/elementu zapisującego).
Odpowiedź "wykonywane są dwa znaki określające kąt skrzywienia otworu wiertniczego" jest spójna z ideą, że dany typ mechanizmu może pozostawiać dwa ślady potrzebne do jednoznacznego odczytu jednego parametru (kąta), np. z użyciem wzornika lub skali odczytowej.
Pozostałe odpowiedzi reprezentują typowe nieporozumienia:
- "wykonywany jest jeden znak określający kąt skrzywienia…" – to uproszczenie, które ignoruje możliwość, że do interpretacji kąta w tym typie przyrządu potrzebne są dwa znaki.
- "wykonywany jest jeden znak określający azymut…" – wskazuje na pomylenie parametru; azymut i kąt to różne wielkości i nie należy zakładać, że zapis dotyczy akurat azymutu.
- "wykonywane są dwa znaki, z których jeden określa kąt…, a drugi azymut…" – brzmi intuicyjnie (dwa znaki = dwa parametry), ale nie wynika automatycznie z faktu istnienia dwóch śladów; dwa znaki mogą dotyczyć jednego parametru zależnie od konstrukcji zapisu.
Wskazówka egzaminacyjna: zawsze identyfikuj, czy pytanie dotyczy kąta (odchylenia od pionu) czy azymutu (kierunku). Wielu zdających przegrywa przez "automatyczne" utożsamienie obu pojęć jako jednej informacji o skrzywieniu.
