W układzie TN-C funkcje przewodu ochronnego i neutralnego są połączone w jednym przewodzie PEN. Dla typowej sieci 3-fazowej 230/400 V odbiorniki jednofazowe są zasilane między fazą a przewodem PEN (pełniącym rolę przewodu "neutralnego").
Gdy dojdzie do przerwania ciągłości przewodu PEN, punkt odniesienia (neutralny) dla odbiorników jednofazowych przestaje być "sztywno" związany z punktem neutralnym transformatora. W praktyce oznacza to przesunięcie punktu neutralnego (tzw. pływający neutral) zależne od tego, jak nierównomiernie są obciążone poszczególne fazy. Skutkiem może być powstanie na części odbiorników napięcia znacznie wyższego od znamionowego 230 V, nawet zbliżonego do napięcia międzyfazowego ok. 400 V, a więc wyższego niż 300 V. To typowy, bardzo niebezpieczny objaw przerwania PEN: jedne urządzenia mogą mieć zaniżone napięcie, a inne – zawyżone.
Dlaczego pozostałe odpowiedzi nie pasują do opisu?
- "zwarciem międzyfazowym" – takie zwarcie powoduje bardzo duży prąd zwarciowy i zwykle szybkie zadziałanie zabezpieczeń nadprądowych; nie jest to typowy mechanizm trwałego pojawienia się podwyższonego napięcia fazowego na odbiornikach.
- "zwarciem fazy z przewodem PEN" – to również stan zwarciowy (faza do PEN), który w poprawnie działającej instalacji powinien wywołać zadziałanie zabezpieczeń. Nie jest to zjawisko "przesuwające neutral" w sposób prowadzący do systematycznego wzrostu napięcia na innych odbiornikach.
- "przerwą w jednej z faz" – przerwa fazy powoduje brak zasilania części odbiorników lub spadki napięcia/zanik, ale sama w sobie nie wyjaśnia pojawienia się napięcia wyższego niż 300 V na odbiornikach 230 V. Mechanizm groźnego wzrostu napięcia jest charakterystyczny właśnie dla utraty przewodu neutralnego/PEN przy niesymetrii obciążeń.
W praktyce eksploatacyjnej taki objaw jest sygnałem do pilnego sprawdzenia ciągłości PEN, połączeń w złączach/rozdzielnicach oraz ewentualnego przejścia na układ TN-C-S (rozdział PEN na PE i N w odpowiednim punkcie) zgodnie z zasadami ochrony i dobrymi praktykami.
