KWALIFIKACJA TWO3 - CZERWIEC 2015

PYTANIE NR 38.
W instrukcji czyszczenia kadłuba zdefiniowano cztery klasy czystości powierzchni po obróbce strumieniowo-ściernej z których jedną opisano następująco:
"Bardziej gruntowna obróbka strumieniowo-ścierna. Na oglądanej bez powiększenia powierzchni nie może być oleju, smaru, pyłu, zgorzeliny walcowniczej, rdzy, powłoki malarskiej czy obcych zanieczyszczeń w postaci plamek w kształcie kropek lub pasków" Opis ten dotyczy klasy
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Opis "bardziej gruntowna obróbka" oraz wymaganie braku oleju, smaru, pyłu, rdzy, zgorzeliny i starych powłok przy oglądzie gołym okiem odpowiada stopniowi bardzo dokładnego oczyszczenia.
W klasyfikacji Sa jest to poziom pośredni między Sa 2 (dokładne) a Sa 3 (do czystego metalu), czyli Sa 2,5.

Pełne wyjaśnienie:

Klasy Sa opisują stopień przygotowania powierzchni stali po obróbce strumieniowo-ściernej (np. piaskowaniu lub śrutowaniu) przed dalszym zabezpieczeniem, najczęściej malowaniem. W praktyce stoczniowej właściwy dobór klasy Sa jest krytyczny, bo wpływa na przyczepność powłok i trwałość ochrony antykorozyjnej kadłuba.

W opisie z zadania kluczowe są dwie informacje: (1) "bardziej gruntowna obróbka" oraz (2) wymóg, aby na powierzchni oglądanej bez powiększenia nie było oleju, smaru, pyłu, zgorzeliny walcowniczej, rdzy, powłoki malarskiej ani obcych zanieczyszczeń, a ewentualne pozostałości nie występowały jako widoczne plamki (kropki lub paski). Taki opis odpowiada stopniowi Sa 2,5, czyli bardzo dokładnemu oczyszczeniu strumieniowo-ściernemu.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi nie pasują?

  • "Sa 1,0" to oczyszczenie lekkie (najniższy poziom w zestawie). Pozostawia znacznie więcej śladów zanieczyszczeń i nie spełnia wymogu "braku" rdzy, zgorzeliny czy starych powłok przy ocenie wizualnej.
  • "Sa 2,0" oznacza oczyszczenie dokładne, ale mniej rygorystyczne niż "Sa 2,5". W zadaniu akcent pada na wyraźnie bardziej gruntowny efekt oraz brak widocznych pozostałości w formie plamek, co przesuwa wymagania wyżej niż typowe "Sa 2".
  • "Sa 3,0" to oczyszczenie do czystego metalu (najwyższy poziom). Gdyby chodziło o ten stopień, opis zwykle wskazywałby na całkowitą jednorodność metalicznej powierzchni i maksymalną restrykcyjność. W zadaniu rozpoznawalny jest poziom "pomiędzy" Sa 2 a Sa 3, charakterystyczny właśnie dla Sa 2,5.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w opisie pojawia się sformułowanie typu "bardzo gruntowna/very thorough" i nacisk na brak widocznych zanieczyszczeń przy oglądzie gołym okiem, najczęściej chodzi o Sa 2,5. Gdy opis brzmi jak "czysty metal" – wtedy rozważaj Sa 3.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Sa 2,5 oznacza bardzo dokładne oczyszczenie strumieniowo-ścierne. Powierzchnia oceniana gołym okiem powinna być wolna od oleju, smaru, pyłu, rdzy, zgorzeliny i starych powłok, a ewentualne ślady mają mieć charakter minimalny i nie dominować obrazu powierzchni.
Różnica jest w "rygorze" oceny wizualnej: przy Sa 2 dopuszcza się więcej drobnych pozostałości, natomiast Sa 2,5 wymaga wyraźnie czystszej, bardziej jednolitej powierzchni. W praktyce kontroler porównuje wygląd z opisem stopnia i (jeśli dostępne) wzorcami referencyjnymi.
Sa 3 to najwyższy stopień: oczyszczenie do czystego metalu, zwykle kojarzone z maksymalną jednorodnością i minimalną tolerancją na ślady zanieczyszczeń. Opisy "pośrednie", wskazujące na bardzo wysoką czystość, ale nie akcentujące "czystego metalu", typowo odpowiadają Sa 2,5.
Najczęściej usuwa się rdzę, zgorzelinę walcowniczą, stare powłoki malarskie, pył oraz zanieczyszczenia obce. Tłuszcze i oleje mogą wymagać także odtłuszczania (np. mycia) przed obróbką, bo same ścierniwo i sprężone powietrze nie zawsze rozwiązują problem filmu olejowego.
Sa 2,5 stosuje się zwykle wtedy, gdy system malarski ma wysokie wymagania co do przyczepności i trwałości (np. strefy silnie narażone na korozję i ścieranie) albo gdy wymaga tego dokumentacja technologiczna. Wyższa klasa przygotowania ogranicza ryzyko przedwczesnych uszkodzeń powłoki.
Klasa Sa opisuje efekt czystości powierzchni po obróbce strumieniowo-ściernej, a nie sam rodzaj ścierniwa. Zarówno piaskowanie, jak i śrutowanie mogą dać podobny stopień Sa, o ile parametry procesu (ciśnienie, dysza, ścierniwo, czas) zapewnią wymagany poziom oczyszczenia.
Częsty mechanizm błędu to wybór skrajnej odpowiedzi na podstawie słowa "gruntowna". W praktyce trzeba czytać cały opis: jeśli nie ma jednoznacznego nacisku na "czysty metal" i pełną jednorodność, zwykle chodzi o poziom pośredni. Pomaga też porównanie z opisami sąsiednich klas.
Ocena "bez powiększenia" oznacza kontrolę wzrokową z typowej odległości roboczej, przy dobrym oświetleniu. W praktyce ważne są: kąt padania światła, brak pyłu wtórnego po czyszczeniu oraz porównanie wyglądu do wymagań technologicznych. Egzamin sprawdza głównie rozumienie opisów klas.
Oleje i smary działają jak warstwa separująca: obniżają zwilżanie podłoża, pogarszają przyczepność farby i mogą powodować kraterowanie oraz pęcherze. Nawet przy wysokiej klasie Sa problem filmu olejowego może zostać, dlatego w praktyce stosuje się także odtłuszczanie i kontrolę czystości.
Najlepiej nauczyć się skali Sa jako stopni "od lekkiego do czystego metalu" i ćwiczyć rozpoznawanie słów-kluczy w opisach (lekka, dokładna, bardzo dokładna, do czystego metalu). Warto też łączyć klasę z konsekwencją praktyczną: im wyższa klasa, tym większa trwałość powłoki, ale i większy koszt pracy.
info

Około 31% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. bardzo trudne

Źródła:

  • PN-EN ISO 8501-1, "Przygotowanie podłoży stalowych przed nakładaniem farb i podobnych produktów — Wizualna ocena czystości powierzchni" (klasy Sa).
  • ISO 8501-1, "Preparation of steel substrates before application of paints and related products — Visual assessment of surface cleanliness" (blast-cleaning grades Sa).

Materiały:

  • Materiały szkoleniowe dot. przygotowania powierzchni stalowych w budowie i remoncie jednostek pływających
  • Karty technologiczne i instrukcje stoczniowe czyszczenia i malowania kadłubów
  • Albumy/poradniki porównawcze stopni przygotowania powierzchni (zdjęcia referencyjne)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego