Kwalifikacje w Zawodzie - Testy zawodowe online | Egzaminy Zawodowe

KWALIFIKACJA ELE11 - CZERWIEC 2021



PYTANIE NR 23.
W instrukcji obsługi pompy ciepła podano średni przepływ cieczy roboczej na poziomie 1,5 m3/h. Rotametr instalacji wyskalowany w dm3/sek powinien zatem wskazywać wartość
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Przepływ 1,5 m3/h przelicz na dm3/s.
1 m3 = 1000 dm3, więc 1,5 m3/h = 1500 dm3/h. Następnie 1 h = 3600 s: 1500/3600 = 0,4167 dm3/s, czyli po zaokrągleniu 0,42.

Pełne wyjaśnienie:

Zadanie polega na przeliczeniu średniego przepływu objętościowego z jednostki m3/h na dm3/s, czyli na jednostkę używaną na skali rotametru.

Krok 1: konwersja objętości
W układzie metrycznym 1 m3 to objętość sześcianu o boku 1 m. Ponieważ 1 m = 10 dm, to 1 m3 = (10 dm)3 = 1000 dm3. Zatem:
1,5 m3/h = 1,5 · 1000 dm3/h = 1500 dm3/h.

Krok 2: konwersja czasu
Jedna godzina ma 3600 sekund, więc aby przejść z "na godzinę" na "na sekundę", dzielimy przez 3600:
1500 dm3/h ÷ 3600 = 0,416666… dm3/s.

Krok 3: zaokrąglenie
Wartość 0,4167 dm3/s po zaokrągleniu do dwóch miejsc po przecinku daje 0,42 dm3/s, co odpowiada wskazaniu rotametru.

Dlaczego pozostałe wyniki nie pasują?

  • 0,95 sugeruje błąd w przeliczeniu czasu (np. użycie 1600 s zamiast 3600 s) albo błędne przeskalowanie objętości.
  • 1,54 jest zbyt bliskie wartości wyjściowej 1,5, co często wynika z pominięcia konwersji m3→dm3 i/lub h→s (liczenie "na skróty" bez jednostek).
  • 2,83 może wynikać z pomylenia działań (mnożenie zamiast dzielenia przez 3600) lub z błędnego przyjęcia relacji m3↔dm3.

Wskazówka egzaminacyjna: zapisuj jednostki w każdym kroku (dm3/h, potem dm3/s). To najprostszy sposób, by natychmiast zauważyć, czy należy mnożyć, czy dzielić przez 1000 oraz 3600.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Jak przeliczyć 1,5 m3/h na dm3/s krok po kroku?
Najpierw zamień objętość: 1 m3 = 1000 dm3, więc 1,5 m3/h = 1500 dm3/h. Potem zamień czas: 1 h = 3600 s, więc 1500/3600 = 0,4167 dm3/s. Po zaokrągleniu do 2 miejsc: 0,42 dm3/s.
Dlaczego w przeliczeniach przepływu trzeba uwzględniać czas (h na s)?
Bo przepływ to "objętość na jednostkę czasu". Sama zmiana m3 na dm3 nie wystarczy, jeśli skala przyrządu jest "na sekundę". Pominięcie konwersji h→s daje wynik nawet 3600 razy większy lub mniejszy i prowadzi do złego odczytu rotametru.
Co to jest rotametr i co dokładnie pokazuje?
Rotametr to przepływomierz pływakowy montowany w instalacji, który wskazuje natężenie przepływu objętościowego (np. dm3/s lub l/min). Odczyt zależy od medium i warunków pracy, ale na egzaminie zwykle liczy się poprawna interpretacja jednostek skali.
Jakie jednostki przepływu spotyka się w instalacjach pomp ciepła?
Najczęściej spotkasz m3/h, l/min, l/s (czyli dm3/s) albo czasem kg/s dla przepływu masowego. W dokumentacji urządzeń (instrukcje/DTR) przepływ bywa podany w m3/h, a na rotametrach często w l/min lub dm3/s.
Jak szybko sprawdzić w pamięci relację m3 i dm3?
Zapamiętaj: 1 m = 10 dm. Dla objętości podnosisz do trzeciej potęgi: (10)3 = 1000, więc 1 m3 = 1000 dm3. To jedna z najczęstszych konwersji w zadaniach o przepływie i pojemności.
Jakie są najczęstsze błędy przy konwersji m3/h na dm3/s?
Typowe pomyłki to: (1) przeliczenie tylko m3→dm3 bez zmiany h→s, (2) odwrócenie działania (mnożenie zamiast dzielenia przez 3600), (3) gubienie jednostek w zapisie oraz (4) zbyt wczesne zaokrąglanie liczb pośrednich.
Czy 0,42 dm3/s to to samo co 0,42 l/s?
Tak. 1 dm3 = 1 litr, więc dm3/s i l/s są równoważne. Dlatego wynik 0,42 dm3/s możesz interpretować również jako 0,42 l/s, o ile skala przyrządu i zadanie używają tych jednostek zamiennie.
Jak przeliczyć wynik 0,42 dm3/s na dm3/h?
Trzeba wykonać konwersję czasu w drugą stronę: mnożysz przez 3600, bo w godzinie jest 3600 sekund. Zatem 0,42 dm3/s ≈ 0,42 · 3600 = 1512 dm3/h, co odpowiada około 1,512 m3/h (po podzieleniu przez 1000).
Kiedy na egzaminie należy zaokrąglać wynik przepływu?
Zaokrąglaj na końcu, do dokładności sugerowanej przez odpowiedzi (np. 2 miejsca po przecinku). Jeśli zaokrąglisz zbyt wcześnie (np. po pierwszym kroku), możesz przesunąć wynik i wybrać złą odpowiedź. Dobrą praktyką jest trzymanie 3–4 miejsc w obliczeniach pośrednich.
Jak rozpoznać, czy w zadaniu trzeba dzielić przez 3600 czy mnożyć?
Sprawdź, czy przechodzisz z "na godzinę" na "na sekundę" czy odwrotnie. Z m3/h na m3/s dzielisz przez 3600 (bo sekunda jest krótsza, więc przepływ "na sekundę" ma mniejszą liczbę). Z "na sekundę" na "na godzinę" mnożysz.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 66% zdających egzamin. średnie

Specjaliści zwracają uwagę: "Przepływ 1,5 m3/h przelicz na dm3/s.1 m3 = 1000 dm3, więc 1,5 m3/h = 1500 dm3/h."

Źródła:

  • BIPM (Bureau International des Poids et Mesures), The International System of Units (SI) – SI Brochure (9th edition, 2019), rozdziały dot. przedrostków i jednostek pochodnych: https://www.bipm.org/en/publications/si-brochure (dostęp: 2026-03-01)
  • NIST (National Institute of Standards and Technology), SI Units – Prefixes (m.in. relacje m i dm): https://www.nist.gov/pml/owm/metric-si-prefixes (dostęp: 2026-03-01)
  • Encyklopedia PWN, hasło "godzina" (relacja 1 h = 3600 s): https://encyklopedia.pwn.pl/haslo/godzina;3908180.html (dostęp: 2026-03-01)

Materiały:

  • Podręczniki z podstaw metrologii i jednostek SI (rozdziały o jednostkach pochodnych i konwersjach)
  • Materiały dydaktyczne z hydrauliki instalacyjnej (przepływ, strumień objętości)
  • Instrukcje/ DTR urządzeń HVAC z przykładami parametrów przepływu
Zobacz też:

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego