KWALIFIKACJA MED1 - STYCZEŃ 2018

PYTANIE NR 37.
W jaki sposób należy sprawdzić tętno na tętnicy promieniowej?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Tętno na tętnicy promieniowej ocenia się przez delikatną palpację opuszkami dwóch palców (zwykle wskazującego i środkowego).
Zapewnia to stabilny kontakt i lepsze wyczucie fali tętna. Jednym palcem łatwiej o niepewny pomiar, a całą dłonią lub grzbietem ręki nie uzyska się precyzyjnego wyczucia.

Pełne wyjaśnienie:

Badanie tętna na tętnicy promieniowej wykonuje się opuszkami dwóch palców (najczęściej wskazującego i środkowego), przykładanymi po stronie kciuka na nadgarstku. Taka technika daje najlepszą kontrolę nacisku: jest on na tyle delikatny, by nie "zamknąć" światła tętnicy, a jednocześnie wystarczający, aby wyczuć falę tętna.

Odpowiedź "Dwoma palcami." jest właściwa, bo dwa punkty kontaktu zwiększają pewność wyczucia uderzeń i ułatwiają utrzymanie stałego ułożenia palców. W praktyce klinicznej unika się badania tętna kciukiem (ma on własne, wyraźne tętno), dlatego standardowo używa się dwóch innych palców.

Dlaczego pozostałe propozycje są nieprawidłowe:

  • "Jednym palcem." – pojedynczy punkt kontaktu częściej daje niepewne wrażenie (łatwiej "zgubić" falę tętna), szczególnie przy słabszym tętnie, ruchu pacjenta lub niedoświadczeniu badającego.
  • "Całą dłonią." – zbyt duża powierzchnia dotyku utrudnia precyzyjne zlokalizowanie tętnicy i wyczucie rytmicznych uderzeń; taka metoda nadaje się raczej do oceny temperatury skóry, a nie tętna.
  • "Częścią grzbietową ręki." – grzbiet dłoni bywa używany do orientacyjnej oceny temperatury, ale nie zapewnia czułości i precyzji potrzebnej do palpacji tętna.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli pytanie dotyczy tętna na tętnicy promieniowej i sposobu badania, najczęściej szukaj odpowiedzi o palpacji dwoma palcami (bez użycia kciuka) i delikatnym nacisku. To prosta reguła, która w praktyce zwiększa wiarygodność pomiaru.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Tętnica promieniowa przebiega po stronie kciuka na nadgarstku. Ułóż opuszki dwóch palców na wewnętrznej stronie nadgarstka, tuż poniżej zgięcia, i delikatnie dociśnij. Przesuwaj palce minimalnie, aż wyczujesz regularne uderzenia.
Dwa palce dają stabilniejszy kontakt i ułatwiają wyczucie fali tętna, zwłaszcza gdy jest słabsze lub nieregularne. Pozwalają też lepiej kontrolować nacisk, aby nie ucisnąć tętnicy zbyt mocno i nie zaniżyć odczytu.
Nie jest to zalecane, ponieważ kciuk ma własne, często wyraźnie wyczuwalne tętno. Może to prowadzić do pomyłki i zafałszowania wyniku. Bezpieczniej użyć palca wskazującego i środkowego (ewentualnie środkowego i serdecznego).
Nacisk powinien być delikatny i stopniowany. Zbyt słaby nacisk może nie ujawnić fali tętna, a zbyt silny może częściowo zamknąć naczynie i "zgubić" uderzenia. Najlepiej zwiększać nacisk minimalnie do momentu wyczucia tętna.
Najpierw popraw ułożenie palców i zmniejsz/zwiększ nacisk, przesuwając je o kilka milimetrów. Jeśli nadal brak tętna, sprawdź inne miejsce (np. tętnicę szyjną u dorosłych) i oceń stan pacjenta. W razie objawów zagrożenia życia postępuj zgodnie z procedurą pierwszej pomocy.
Gdy pacjent zgłasza złe samopoczucie, zawroty głowy, duszność, ból w klatce piersiowej, nagłe osłabienie lub po omdleniu. Ocena tętna pomaga wstępnie ocenić stan krążenia i podjąć decyzję o dalszych działaniach (np. obserwacji, wezwaniu pomocy).
Typowe błędy to używanie kciuka, zbyt mocny ucisk (tętno "zanika"), przykładanie całej dłoni zamiast opuszków palców oraz zbyt krótki czas oceny przy nieregularnym rytmie. W praktyce pomaga spokojne ułożenie ręki pacjenta i stopniowanie nacisku.
To wygodne i częste miejsce oceny u osoby przytomnej, ale nie zawsze najlepsze. Przy bardzo słabym krążeniu obwodowym tętno na nadgarstku może być niewyczuwalne. Wtedy stosuje się ocenę w innych lokalizacjach zgodnie z zasadami pierwszej pomocy i stanem pacjenta.
Tętno słabe bywa wyczuwalne nieregularnie lub z małą amplitudą i wymaga spokojnej palpacji oraz korekty nacisku. Tętno niewyczuwalne utrzymuje się mimo prawidłowego ułożenia palców i czasu oceny. Wątpliwości zawsze łącz z oceną objawów pacjenta i pilnością sytuacji.
Utrwal podstawy: gdzie leży tętnica promieniowa, jak układa się dwa palce, dlaczego nie używa się kciuka oraz jak kontroluje się nacisk. Przećwicz technikę na kilku osobach, bo różnice anatomiczne są normalne. Na egzaminie szukaj odpowiedzi zgodnych z praktyką kliniczną.
info

Około 82% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnio łatwe

Specjaliści zwracają uwagę: "Tętno na tętnicy promieniowej ocenia się przez delikatną palpację opuszkami dwóch palców (zwykle wskazującego i środkowego).Zapewnia to stabilny kontakt i lepsze wyczucie fali tętna."

Źródła:

  • Mayo Clinic – Pulse: How to check your pulse, https://www.mayoclinic.org/healthy-lifestyle/fitness/multimedia/pulse/sls-20076870 (dostęp: 2026-03-02)
  • NHS (UK) – How to check your pulse, https://www.nhs.uk/conditions/heart-attack/how-to-check-your-pulse/ (dostęp: 2026-03-02)
  • Cleveland Clinic – How to check your pulse, https://my.clevelandclinic.org/health/diagnostics/22502-pulse (dostęp: 2026-03-02)

Materiały:

  • Aktualne podręczniki pierwszej pomocy dla personelu medycznego
  • Materiały szkoleniowe z BLS/pierwszej pomocy dla gabinetów stomatologicznych
  • Instrukcje stanowiskowe i procedury postępowania w stanach nagłych w gabinecie

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego