U chorego po udarze mózgu w kończynie górnej często występuje niedowład i tendencja do spastycznego ustawiania ręki (np. zaciśnięta pięść, kciuk "schowany" w dłoni). Dlatego w opiece pielęgnacyjno-opiekuńczej stosuje się ułożenie funkcjonalne, które ma utrzymać dłoń w możliwie korzystnej pozycji spoczynkowej.
Odpowiedź "Lekko zgięte, kciuk wyprostowany i przeciwstawiony palcom." jest właściwa, ponieważ:
- lekko zgięte palce odpowiadają pozycji "gotowości do chwytu" i są zwykle lepiej tolerowane niż pełny wyprost przy wzmożonym napięciu mięśniowym,
- wyprost i przeciwstawienie kciuka przeciwdziała jego przywiedzeniu i "chowaniu się" do wnętrza dłoni, co jest typowym problemem u pacjentów ze spastycznością,
- takie ułożenie ułatwia higienę dłoni i pielęgnację skóry (mniej ucisku i mniej miejsc narażonych na odparzenia),
- zmniejsza ryzyko rozwoju przykurczów i bolesnych deformacji, a także wspiera cele rehabilitacji (w tym pracę nad funkcją chwytu).
Pozostałe odpowiedzi są niekorzystne z typowych powodów pielęgnacyjnych:
- "Lekko zgięte, kciuk lekko zgięty i przeciwstawiony palcom." – zgięcie kciuka sprzyja utrwalaniu ustawień spastycznych i ogranicza "otwarcie" dłoni; w praktyce może to pogłębiać tendencję do chowania kciuka.
- "Wyprostowane, kciuk wyprostowany i przeciwstawiony palcom." – pełny wyprost palców bywa trudny do utrzymania i może prowokować wzmożone napięcie; u części pacjentów będzie to ustawienie mniej funkcjonalne i mniej komfortowe.
- "Wyprostowane, kciuk wyprostowany i lekko przywiedziony do palców." – przywiedzenie kciuka jest niekorzystne, bo ogranicza ustawienie przeciwstawne i może sprzyjać deformacji oraz utrudniać późniejsze czynności manualne.
Wskazówka egzaminacyjna: w pytaniach o ułożenie dłoni po udarze zwracaj uwagę na kciuk. Najczęściej pożądane jest jego ustawienie w kierunku odwiedzenia/przeciwstawienia (a nie przywiedzenia i zgięcia), a palce zwykle nie powinny być "na siłę" całkowicie wyprostowane.
