KWALIFIKACJA CHM2 - CZERWIEC 2017

PYTANIE NR 25.
W jaki sposób należy wykonać analizę sitową?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Analiza sitowa polega na oznaczeniu składu ziarnowego przez rozdzielenie próbki na frakcje na zestawie sit o określonych oczkach. Kluczowa jest kolejność: zważenie próbki, przesiewanie zgodnie z metodyką, zważenie mas frakcji na poszczególnych sitach oraz obliczenie ich udziałów w masie próbki.

Pełne wyjaśnienie:

Analiza sitowa to podstawowa metoda oceny składu ziarnowego materiałów sypkich (proszków, granulatów). Jej celem jest określenie, jaka część masy próbki należy do poszczególnych przedziałów wielkości ziaren (frakcji). Żeby wynik był porównywalny i powtarzalny, przesiewanie wykonuje się na zestawie sit dobranych według odpowiedniej metodyki (normy lub procedury zakładowej) oraz z zachowaniem warunków badania.

Prawidłowa logika postępowania obejmuje:

  • zważenie pobranej próbki (masa wyjściowa),
  • przesiewanie przez zestaw sit o kolejnych wymiarach oczek, aby rozdzielić materiał na frakcje,
  • zważenie materiału zatrzymanego na każdym sicie (oraz ewentualnie frakcji przechodzącej przez ostatnie sito),
  • obliczenie udziałów poszczególnych frakcji w masie próbki (najczęściej jako udziały procentowe).

Dlatego poprawna odpowiedź podkreśla zarówno użycie zestawu sit, jak i fakt, że wynikiem jest rozkład udziałów frakcji w próbce. Sama informacja o "stosunku wagowym" dwóch części (np. frakcji właściwej i podziarna) jest zwykle zbyt uboga, bo nie opisuje pełnego rozkładu uziarnienia.

Dlaczego pozostałe propozycje są nieprawidłowe lub mniej właściwe?

  • Wariant z jednym sitem i wyliczeniem tylko stosunku dwóch frakcji upraszcza badanie i nie daje pełnej informacji o rozkładzie frakcji na kilku sitach.
  • Wariant z ucieraniem w moździerzu wprowadza dodatkowe rozdrabnianie materiału, czyli zmienia badaną cechę (uziarnienie) i może zafałszować wynik, jeśli nie jest przewidziane metodyką.
  • Wariant z przesiewaniem wstępnym tylko na największym sicie nie opisuje jasno standardowego podejścia opartego na ważeniu wszystkich frakcji; brzmi jak niepełna lub specyficzna procedura.

W praktyce przemysłu chemicznego analiza sitowa wspiera kontrolę jakości surowców i półproduktów oraz stabilność procesu (np. pylenie, segregacja, mieszalność). Na egzaminie warto pamiętać: ważenie próbki → przesiewanie zestawem sit → ważenie frakcji → obliczenie udziałów.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Analiza sitowa to metoda wyznaczania składu ziarnowego materiału sypkiego. Polega na rozdzieleniu próbki na frakcje na kolejnych sitach, a następnie na zważeniu frakcji i obliczeniu ich udziałów. W przemyśle chemicznym pomaga kontrolować jakość proszków i granulatów.
Typowy schemat to: 1) zważenie próbki, 2) przesiewanie przez zestaw sit zgodnie z metodyką, 3) zważenie masy zatrzymanej na każdym sicie (i ewentualnie podsitowej), 4) obliczenie udziałów frakcji w masie próbki i zestawienie wyniku.
Zestaw sit pozwala rozdzielić materiał na kilka przedziałów wielkości ziaren, czyli otrzymać pełny rozkład uziarnienia. Jedno sito daje tylko podział "przeszło/nie przeszło", co zwykle nie wystarcza do oceny jakości materiału w procesie technologicznym.
Udział frakcji wyznacza się z mas: dzielisz masę materiału zatrzymanego na danym sicie przez masę próbki wyjściowej i podajesz wynik jako ułamek lub procent. Ważne jest, aby masa wszystkich frakcji po przesiewaniu bilansowała się z masą początkową (z tolerancją).
Tak. Masa próbki wyjściowej jest punktem odniesienia do obliczenia udziałów frakcji. Po przesiewaniu waży się każdą frakcję osobno. Dodatkowo kontrola bilansu masy pomaga wykryć straty materiału (np. pylenie, przyklejenia do aparatury).
Jest błędem wtedy, gdy metodyka badania nie przewiduje rozdrabniania. Ucieranie zmienia uziarnienie, więc wynik przestaje opisywać materiał w stanie rzeczywistym. Dopuszczalne przygotowanie próbki zależy od procedury dla danego materiału (np. tylko rozbicie grudek bez kruszenia ziaren).
Typowe błędy to: pomijanie ważenia frakcji pośrednich, stosowanie niewłaściwego zestawu sit, zbyt krótki czas przesiewania, straty materiału podczas przesypywania oraz mylenie wyniku (udziały frakcji) ze zwykłym stosunkiem mas dwóch części próbki.
Udziały frakcji opisują, jak "rozłożona" jest masa materiału na zakresy wielkości ziaren. To ułatwia porównanie partii surowca i ocenę zgodności ze specyfikacją. Samo stwierdzenie, że coś jest "grube" lub "drobne", nie jest mierzalne ani jednoznaczne.
Tak, bo uziarnienie wpływa na pracę wielu urządzeń: przesiewaczy, młynów, mieszalników, podajników, instalacji odpylania i transportu pneumatycznego. Zbyt dużo drobnych frakcji może zwiększać pylenie, a zbyt dużo grubych może pogarszać mieszanie lub powodować segregację.
Naucz się krótkiego schematu: zważyć próbkę → przesiać zestawem sit → zważyć frakcje → obliczyć udziały. Zwracaj uwagę na słowa kluczowe "zestaw sit" i "udział w próbce". W zadaniach testowych odróżniaj pełną analizę od uproszczonego przesiewu na jednym sicie.
info

Statystycznie 53% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Według specjalistów z branży: "Analiza sitowa polega na oznaczeniu składu ziarnowego przez rozdzielenie próbki na frakcje na zestawie sit o określonych oczkach."

Źródła:

  • ISO 2591-1:1988, Test sieving — Part 1: Methods using test sieves of woven wire cloth and perforated metal plate
  • ISO 3310-1:2016, Test sieves — Technical requirements and testing — Part 1: Test sieves of metal wire cloth
  • https://pl.wikipedia.org/wiki/Analiza_sitowa - dostęp: 2026-02-18

Materiały:

  • Instrukcje laboratoryjne i procedury zakładowe dotyczące oznaczania składu ziarnowego
  • Materiały szkoleniowe z metrologii i badań właściwości materiałów sypkich
  • Podręczniki z technologii chemicznej i inżynierii procesowej (rozdziały o materiałach ziarnistych)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego