Rotametr to przepływomierz o zmiennym przekroju (typowo: stożkowa rurka i pływak). W czasie przepływu medium pływak ustala się na takiej wysokości, aby zrównoważyć działające na niego siły: ciężar (grawitacja) oraz siły wynikające z przepływu (wypór i opór). Warunkiem prawidłowej pracy jest zachowanie geometrii, dla której pływak może swobodnie ustalać się w osi przyrządu, co w praktyce oznacza montaż pionowy.
Odpowiedź "W pozycji pionowej." jest poprawna, ponieważ przy montażu pionowym grawitacja działa wzdłuż osi ruchu pływaka. Dzięki temu pływak nie klinuje się o ścianki, a wskazanie jest powtarzalne i zgodne z kalibracją skali (która jest wykonywana dla określonej orientacji).
Odpowiedzi z kątami (np. 45° lub 75°) są błędne, bo przechylenie zmienia składową siły ciężkości wzdłuż osi rotametru oraz zwiększa ryzyko tarcia/ocierania pływaka o stożkową rurkę. To prowadzi do niestabilnych lub zaniżonych/zawyżonych wskazań, a w skrajnym przypadku do zacięcia pływaka.
Odpowiedź "W pozycji poziomej." jest błędna z tego samego powodu: pływak nie ma wtedy właściwych warunków do osiowego unoszenia się i stabilizacji, więc odczyt przepływu nie odpowiada rzeczywistemu przepływowi.
Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w odpowiedziach pojawia się "pionowo" przy rotametrach z pływakiem, zwykle jest to wybór właściwy, bo zasada działania opiera się na grawitacyjnej stabilizacji pływaka.
