Długość cienia zależy od geometrii oświetlenia: im mniejszy kąt wzniesienia Słońca nad horyzontem, tym dłuższy rzut obiektu na podłoże. W praktyce oznacza to, że tuż po wschodzie i tuż przed zachodem cienie ludzi, drzew czy budynków stają się bardzo wydłużone, często wielokrotnie dłuższe od wysokości obiektu.
Drugi warunek w pytaniu to "najbardziej wyraźny" cień. Wyrazistość rozumiemy fotograficznie jako wysoki kontrast i ostre krawędzie. Takie cienie powstają przy oświetleniu kierunkowym, czyli gdy źródło światła jest względnie "punktowe" i nieosłonięte. W plenerze jest to bezpośrednie światło słoneczne w bezchmurny dzień. Chmury działają jak dyfuzor: rozpraszają światło, powiększają pozorne źródło i powodują, że cień zanika lub ma miękkie, mało czytelne krawędzie.
Dlatego połączenie obu wymagań (maksymalna długość i maksymalna wyrazistość) spełnia sytuacja: słoneczny dzień tuż po wschodzie lub tuż przed zachodem Słońca.
Dlaczego pozostałe propozycje nie pasują?
- "W pochmurny dzień w południe" – w południe cień jest najkrótszy, a zachmurzenie dodatkowo zmniejsza jego kontrast.
- "W słoneczny dzień w południe" – cień bywa wyraźny, ale jest krótki, bo Słońce jest wysoko.
- "W pochmurny dzień wieczorem" – Słońce może być nisko (długość rośnie), ale przy zachmurzeniu cień nie będzie "najbardziej wyraźny".
Wskazówka egzaminacyjna: gdy w pytaniu łączą się dwa warunki, sprawdzaj, czy wybrana odpowiedź spełnia oba naraz, a nie tylko jeden (np. długość bez wyrazistości).
