KWALIFIKACJA AUD2 - WRZESIEŃ 2014

PYTANIE NR 25.
W jakiej skali uzyskamy odbitkę pozytywową z filmu negatywowego przy kopiowaniu stykowym?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
W kopiowaniu stykowym negatyw przylega bezpośrednio do papieru fotograficznego (bez obiektywu i rzutowania obrazu), więc rozmiar obrazu na odbitce jest taki sam jak rozmiar klatki/negatywu. Otrzymujemy zatem skalę odwzorowania 1:1.

Pełne wyjaśnienie:

Kopiowanie stykowe (contact print) polega na umieszczeniu filmu negatywowego w bezpośrednim kontakcie z materiałem światłoczułym (najczęściej papierem fotograficznym) i naświetleniu zestawu światłem. Kluczowe jest to, że w tej metodzie nie ma układu optycznego rzutującego obraz (jak w powiększalniku), który mógłby zmieniać rozmiar odwzorowania.

Skoro negatyw i papier są w kontakcie, to obraz "przechodzi" na papier dokładnie w tym samym wymiarze, w jakim znajduje się na negatywie. Oznacza to skalę 1:1 — odbitka pozytywowa ma taki sam rozmiar jak obraz na negatywie (np. klatka 24×36 mm da obraz 24×36 mm na papierze, a negatyw 6×6 cm da 6×6 cm).

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • Odpowiedź "1:0" jest nielogiczna praktycznie: skala z "zerem" sugerowałaby brak wymiaru odbitki, co nie opisuje rzeczywistego procesu kopiowania.
  • Odpowiedź "1:2" oznaczałaby zmianę skali (pomniejszenie lub powiększenie zależnie od interpretacji zapisu), czyli sytuację typową dla powiększania z użyciem obiektywu i regulacji odległości, a nie dla kontaktu.
  • Odpowiedź "2:1" oznaczałaby powiększenie dwukrotne, które uzyskuje się w powiększalniku przez rzutowanie obrazu na papier, a nie przez stykanie negatywu z papierem.

W praktyce kopiowanie stykowe jest użyteczne do wykonywania arkuszy kontaktowych (stykówek) do selekcji ujęć i wstępnej oceny materiału (ostrości, ekspozycji, kadru) przed czasochłonnym wykonywaniem powiększeń.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Kopiowanie stykowe to wykonanie odbitki przez ułożenie negatywu bezpośrednio na papierze fotograficznym i naświetlenie. Ponieważ nie używa się obiektywu do rzutowania obrazu, nie ma powiększenia ani pomniejszenia — obraz na papierze ma wymiary jak na negatywie.
Skala 1:1 wynika z kontaktu negatywu z papierem: każdy punkt obrazu na negatywie naświetla odpowiadający mu punkt na papierze w tym samym miejscu i rozmiarze. Zmiana skali wymagałaby projekcji przez obiektyw (jak w powiększalniku).
Skala 1:1 oznacza, że rozmiar obrazu na odbitce jest identyczny z rozmiarem obrazu na negatywie. Przykładowo, klatka 24×36 mm da na papierze obraz 24×36 mm (o ile wykonujesz typową odbitkę kontaktową, a nie powiększenie).
Stykówka (odbitek kontaktowy) jest w skali 1:1 i służy głównie do podglądu oraz selekcji zdjęć. Odbitka z powiększalnika powstaje przez projekcję obrazu z negatywu przez obiektyw, więc umożliwia zmianę skali, kadrowanie i bardziej precyzyjną kontrolę kontrastu.
Najczęściej wtedy, gdy chcesz szybko ocenić cały film lub arkusz negatywów: sprawdzić ostrość, ekspozycję i wybrać najlepsze kadry do późniejszego powiększania. To także wygodny sposób archiwizacji i tworzenia "indeksu" ujęć.
W typowym rozumieniu tak: negatyw i papier są w kontakcie, więc odwzorowanie jest 1:1. Zmiana rozmiaru pojawia się dopiero wtedy, gdy używasz projekcji optycznej (powiększalnik) albo skanujesz i drukujesz cyfrowo w dowolnej skali.
Najczęstszy błąd to przeniesienie skojarzeń z powiększaniem: wiele osób zakłada, że "odbitka" oznacza "większe zdjęcie". Drugi błąd to nieuważne czytanie zapisu skali (np. mylenie 1:2 z 2:1) bez powiązania z metodą wykonania.
Szukaj sformułowań: "kopiowanie stykowe", "contact print", "stykówka", "arkusz kontaktowy", "negatyw w kontakcie z papierem". To sygnał, że nie ma powiększalnika, a więc skala będzie 1:1, o ile nie dodano dodatkowych warunków.
Podstawowo: negatyw, papier fotograficzny, źródło światła do naświetlania (np. głowica powiększalnika użyta jako lampa), ramka/stykówka lub szyba do docisku oraz chemia do wywołania papieru. Kluczowy jest docisk zapewniający dobry kontakt.
Warto przećwiczyć definicje (negatyw, pozytyw, odbitka), znać różnice: kopiowanie stykowe vs powiększanie, oraz umieć powiązać metodę z efektem (skala, ostrość, zastosowanie). Dobrą praktyką jest wykonanie prostej stykówki jako ćwiczenia.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 65% zdających egzamin. średnie

Specjaliści zwracają uwagę: "W kopiowaniu stykowym negatyw przylega bezpośrednio do papieru fotograficznego (bez obiektywu i rzutowania obrazu), więc rozmiar obrazu na odbitce jest taki sam jak rozmiar klatki/negatywu."

Źródła:

  • Wikipedia (EN), "Contact print" — opis metody i zasady 1:1, https://en.wikipedia.org/wiki/Contact_print (dostęp: 2026-03-01)
  • Ilford Photo, "Making a Contact Sheet" (poradnik wykonywania stykówki / contact sheet), https://www.ilfordphoto.com/making-a-contact-sheet/ (dostęp: 2026-03-01)
  • Wikipedia (PL), "Ciemnia fotograficzna" — kontekst wykonywania odbitek kontaktowych i pracy w ciemni, https://pl.wikipedia.org/wiki/Ciemnia_fotograficzna (dostęp: 2026-03-01)

Materiały:

  • Podręczniki i rozdziały o ciemni fotograficznej (kopiowanie stykowe, powiększanie, materiały światłoczułe)
  • Instrukcje producentów papierów fotograficznych dotyczące wykonywania odbitek kontaktowych
  • Materiały edukacyjne o fotografii analogowej: workflow negatyw–stykówka–powiększenie

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego