KWALIFIKACJA CES4 - STYCZEŃ 2019

PYTANIE NR 40.
W jakiej temperaturze należy wypalać wyroby szklane trwale malowane farbami brokatowymi?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Wypalanie wyrobów szklanych trwale malowanych farbami brokatowymi wykonuje się w temperaturach typowych dla utrwalania dekoracji na powierzchni szkła, a nie dla topienia masy szklanej. Zakres 480–540°C odpowiada procesowi utrwalenia warstwy dekoracyjnej; pozostałe opcje są zbyt niskie lub zdecydowanie za wysokie.

Pełne wyjaśnienie:

W pytaniu chodzi o wypalanie dekoracji (utrwalanie farby na gotowym wyrobie szklanym), a nie o wytapianie szkła. Farby brokatowe stosowane do trwałego zdobienia wymagają procesu cieplnego, który zapewnia przyczepność i odporność warstwy dekoracyjnej podczas eksploatacji wyrobu.

Dlaczego 480–540°C?
Jest to zakres kojarzony z utrwalaniem dekoracji na szkle: temperatura jest na tyle wysoka, by warstwa dekoracyjna związała się z podłożem, ale jednocześnie na tyle niska, by nie wchodzić w obszary temperatur charakterystycznych dla topienia lub formowania szkła. W praktyce technologicznej takie temperatury dotyczą pieców do dekoracji/utrwalania, a parametry dobiera się do konkretnej farby, szkła i grubości warstwy (czas i krzywa grzania mają znaczenie).

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?

  • 100–180°C – temperatury tego rzędu mogą dotyczyć suszenia lub wstępnego podsuszenia powłoki, ale zwykle nie zapewniają trwałego, "wypalonego" utrwalenia dekoracji na szkle.
  • 980–1220°C – to zakres znacznie wyższy, kojarzony z procesami wymagającymi bardzo dużych temperatur w technologii szkła; w kontekście farb dekoracyjnych byłby nieadekwatny i mógłby prowadzić do uszkodzeń wyrobu lub samej dekoracji.
  • 1370–1400°C – to temperatury typowe dla etapów związanych z masą szklaną (bardzo wysokie), a nie dla utrwalania malatury na gotowym produkcie. W realnych warunkach przemysłowych wybór takiej opcji oznacza niezrozumienie, że pytanie dotyczy dekorowania, a nie wytopu.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w treści pojawia się "trwale malowane" i "wypalać", myśl o utrwalaniu powłoki dekoracyjnej. Wtedy odpadają skrajnie wysokie temperatury kojarzone z topieniem szkła oraz skrajnie niskie kojarzone jedynie z suszeniem.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To etap cieplnego utrwalenia dekoracji na gotowym wyrobie. Podgrzanie w piecu ma spowodować związanie warstwy farby z podłożem szklanym, aby dekoracja była odporna na ścieranie i mycie. Nie należy mylić tego procesu z topieniem szkła.
Temperatura topienia szkła jest bardzo wysoka i dotyczy wytopu/formowania masy szklanej. Temperatura wypalania dekoracji jest zwykle znacznie niższa, bo ma utrwalić cienką warstwę farby na powierzchni gotowego wyrobu, bez zmiany kształtu szkła.
To zakres kojarzony z piecowym utrwalaniem dekoracji: wystarczający, by powłoka dekoracyjna związała się z podłożem, a jednocześnie bez wchodzenia w temperatury charakterystyczne dla wytopu szkła. W praktyce parametry dopasowuje się do konkretnej farby i szkła.
Najczęściej są to temperatury suszenia lub podsuszania powłoki, a nie właściwego wypału zapewniającego trwałość "wypalonej" dekoracji. W pytaniach egzaminacyjnych o wypalanie trwałej malatury zwykle oczekuje się wyższych zakresów niż typowe suszenie.
Tak wysokie temperatury kojarzą się z procesami dotyczącymi masy szklanej (wytop, bardzo intensywna obróbka cieplna), a nie z utrwalaniem warstwy farby na gotowym produkcie. W kontekście dekoracji mogłyby powodować deformacje wyrobu lub zniszczenie efektu.
Najczęstszy skutek to słaba trwałość: farba może się ścierać, łuszczyć lub mieć gorszą przyczepność. Mogą też wystąpić przebarwienia i nierównomierny wygląd powłoki, bo proces utrwalenia nie zajdzie w pełnym zakresie.
Zbyt wysoka temperatura może powodować pogorszenie efektu dekoracyjnego (zmiana połysku, degradacja efektu brokatu), a także ryzyko uszkodzeń wyrobu szklanego (naprężenia, deformacje). W skrajnych przypadkach dekoracja nie będzie spełniać wymagań jakościowych.
Oprócz temperatury liczą się: czas wygrzewania, szybkość nagrzewania i chłodzenia (krzywa pieca), równomierność temperatury w komorze oraz sposób ułożenia wyrobów. Te czynniki wpływają na przyczepność, wygląd i powtarzalność dekoracji.
Dobór wykonuje się przed uruchomieniem produkcji lub przy zmianie partii farby/szkła. Karta techniczna zwykle podaje zalecany zakres temperatur i czasy, a technolog dopasowuje program pieca do konkretnego wyrobu, aby uzyskać wymaganą trwałość i estetykę.
Szukaj w treści słów: malowane, farby, trwale, dekoracja. To zwykle oznacza utrwalanie powłoki na gotowym wyrobie, więc odpadają temperatury rzędu 1200–1400°C. Wybieraj zakresy typowe dla dekorowania, nie dla wytopu.
info

Statystycznie 38% uczniów zna prawidłową odpowiedź. bardzo trudne

Eksperci podkreślają: "Wypalanie wyrobów szklanych trwale malowanych farbami brokatowymi wykonuje się w temperaturach typowych dla utrwalania dekoracji na powierzchni szkła, a nie dla topienia masy szklanej."

Materiały:

  • Materiały producentów farb i emalii do szkła (karty techniczne, zalecane programy wypalania)
  • Podręczniki i skrypty z technologii szkła (działy o dekorowaniu i obróbce cieplnej)
  • Instrukcje stanowiskowe/DTR pieców do dekoracji stosowanych w zakładzie (programy i krzywe wypalania)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026

Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego