KWALIFIKACJA ELE2 - CZERWIEC 2011

PYTANIE NR 25.
W jakim celu umieszczany jest przewód na szczycie słupów linii napowietrznej o napięciu 110 kV?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Przewód umieszczony na szczycie słupów linii 110 kV pełni funkcję ochronną: przechwytuje wyładowania atmosferyczne i odprowadza prąd piorunowy do ziemi przez uziemione konstrukcje.
Dlatego właściwym celem jest ochrona odgromowa linii i ograniczenie skutków przepięć.

Pełne wyjaśnienie:

W liniach napowietrznych wysokiego napięcia często stosuje się przewód prowadzony najwyżej, ponad przewodami roboczymi. Jego zadaniem jest przede wszystkim ochrona odgromowa: ma on przechwytywać wyładowania atmosferyczne (pioruny) w taki sposób, aby zmniejszyć prawdopodobieństwo bezpośredniego trafienia w przewody robocze i ograniczyć powstawanie niebezpiecznych przepięć.

Gdy dochodzi do wyładowania, prąd piorunowy powinien zostać bezpiecznie skierowany do ziemi przez uziemienia słupów oraz odpowiednie połączenia elektryczne. To właśnie tę rolę opisuje odpowiedź "W celu ochrony odgromowej." — wskazuje na funkcję ochrony przed skutkami wyładowań atmosferycznych, a nie na przesył energii czy stabilizację mechaniczną.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne?

  • "Dla zapewnienia ochrony ptakom." — ochrona ptaków bywa realizowana innymi środkami (np. odstraszacze, izolatory, osłony), ale nie jest podstawowym celem przewodu prowadzonego najwyżej na linii 110 kV.
  • "Dla zapewnienia stabilności mechanicznej linii." — stabilność mechaniczna wynika głównie z konstrukcji słupa, naciągu, osprzętu i rozmieszczenia przewodów roboczych. Dodatkowy przewód na szczycie nie jest typowym elementem "usztywniającym" w tym znaczeniu.
  • "W celu połączenia punktów neutralnych transformatorów." — punkty neutralne transformatorów dotyczą układów stacyjnych i sposobu pracy sieci, natomiast przewód na szczycie słupa linii napowietrznej pełni funkcję ochronną (odgromową), a nie służy do łączenia neutralnych punktów transformatorów.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w pytaniu mowa o przewodzie umieszczonym najwyżej na słupie linii WN, najpierw rozważ funkcje ochronne (piorun, przepięcia, uziemienie), a dopiero potem funkcje pomocnicze czy środowiskowe.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Przewód odgromowy (często prowadzony najwyżej na słupie) to element ochronny linii napowietrznej. Jego rolą jest przechwytywanie wyładowań atmosferycznych i umożliwienie odprowadzenia prądu piorunowego do ziemi przez uziemione konstrukcje, co ogranicza przepięcia w sieci.
Umieszcza się go możliwie wysoko, aby "zasłaniał" przewody robocze i zwiększał szansę, że piorun trafi w element ochronny zamiast w przewód fazowy. Dzięki temu zmniejsza się ryzyko zakłóceń pracy linii, uszkodzeń izolacji oraz powstawania groźnych przepięć.
Najczęściej przewód odgromowy biegnie najwyżej (na wierzchołku konstrukcji), a przewody fazowe są zawieszone niżej na izolatorach. W praktyce rozpoznanie ułatwia też liczba i układ przewodów oraz osprzęt. Na egzaminie kluczowa jest reguła: najwyżej = zwykle funkcja ochrony odgromowej.
Zasadniczo nie. Stabilność mechaniczna linii wynika z konstrukcji słupa, fundamentów, naciągu i osprzętu oraz sposobu zawieszenia przewodów. Przewód prowadzony najwyżej jest typowo kojarzony z funkcją ochronną (piorun/przepięcia), a nie z "usztywnianiem" przęseł.
Tak. Skuteczność ochrony odgromowej zależy od tego, czy prąd wyładowania może zostać bezpiecznie odprowadzony do ziemi. Dlatego ważne są połączenia elektryczne i uziemienia konstrukcji wsporczych. W praktyce to całość układu (przewód ochronny + uziemienia) ogranicza skutki piorunów.
Wyładowania atmosferyczne mogą powodować przepięcia, przeskoki izolacyjne, wyłączenia zabezpieczeń oraz uszkodzenia urządzeń. W szerszym ujęciu to ryzyko dotyczy także obiektów w pobliżu (np. instalacji przemysłowych). Dlatego stosuje się rozwiązania odgromowe i odpowiednie uziemienia.
Punkty neutralne transformatorów odnoszą się do układów pracy stacji i transformatorów, a nie do roli przewodu prowadzonego najwyżej na słupach linii napowietrznej. Przewód na szczycie jest typowo elementem ochrony przed wyładowaniami, a nie przewodem do realizacji połączeń neutralnych.
W wersji praktycznej może mieć formę rozpoznania elementów infrastruktury na zdjęciu/rysunku lub wskazania środka ochrony przed przepięciami i piorunem. Często sprawdza się umiejętność łączenia wyglądu elementu (położenie najwyżej) z jego funkcją (ochrona odgromowa).
Typowe błędy to wybieranie odpowiedzi "z intuicji" (np. ptaki), mylenie roli mechanicznej z elektryczną oraz skojarzenia z transformatorami i punktami neutralnymi bez analizy kontekstu. Pomaga zasada: element najwyżej nad fazami najpierw rozpatruj jako ochronę od pioruna.
Tak, pośrednio. Wyładowania i przepięcia mogą stanowić zagrożenie dla infrastruktury technicznej, a w obiektach związanych z gazem kluczowe jest ograniczanie źródeł zapłonu i ryzyk zakłóceń. Dlatego rozumienie ochrony odgromowej i uziemień jest użyteczne także w praktyce okołogazowej.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 65% zdających egzamin. średnie

Źródła:

  • Wikipedia (PL): "Linia elektroenergetyczna" – opis elementów linii napowietrznej, https://pl.wikipedia.org/wiki/Linia_elektroenergetyczna (dostęp: 2026-03-02)
  • Wikipedia (EN): "Overhead power line" – ground wire/shield wire as lightning protection, https://en.wikipedia.org/wiki/Overhead_power_line (dostęp: 2026-03-02)
  • Wikipedia (EN): "Shield wire" – purpose and use on overhead lines, https://en.wikipedia.org/wiki/Shield_wire (dostęp: 2026-03-02)

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z elektroenergetyki: budowa i eksploatacja linii napowietrznych
  • Podstawy ochrony odgromowej i uziemień (kursy/opracowania branżowe)
  • Instrukcje BHP dotyczące prac w pobliżu napowietrznych linii elektroenergetycznych

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego