KWALIFIKACJA GIW3 - STYCZEŃ 2016

PYTANIE NR 19.
W jeden obwód strzałowych dopuszczalne jest łączenie zapalników elektrycznych
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
W jednym obwodzie strzałowym kluczowe jest łączenie zapalników tej samej klasy prądowej (tego samego prądu bezpiecznego), bo różna wrażliwość na prąd może powodować niewypały albo zbyt wczesne odpalenie.
Połączenie 0,45 A z 0,45 A spełnia ten warunek, natomiast warianty mieszające 0,20 A i 0,45 A są niebezpieczne.

Pełne wyjaśnienie:

W obwodzie strzałowym zapalniki elektryczne powinny być dobierane tak, aby zapewnić przewidywalne i jednoczesne zadziałanie przy zadanym sposobie odpalania. W praktyce oznacza to konieczność zachowania zgodności parametrów elektrycznych zapalników.

Najważniejsze w tym zadaniu jest rozróżnienie dwóch niezależnych cech:

  • Grupa bezpieczeństwa (np. metanowe M, węglowe W, skalne S) – mówi o przystosowaniu do pracy w określonych warunkach zagrożeń (np. atmosfera wybuchowa).
  • Klasa prądowa (np. 0,20 A, 0,45 A) – odnosi się do wrażliwości zapalnika na prąd i do wartości prądu bezpiecznego.

W jednym obwodzie strzałowym krytyczne jest, aby nie mieszać zapalników o różnych klasach prądowych. Jeśli połączysz zapalniki o wrażliwości 0,20 A z zapalnikami 0,45 A, to przy tym samym przebiegu prądu część elementów może zadziałać szybciej, a część może nie zadziałać prawidłowo. Skutkiem mogą być niewypały lub niekontrolowana kolejność odpalania.

Dlatego połączenie "skalnych 0,45 A z metanowymi 0,45 A" jest traktowane jako dopuszczalne z punktu widzenia klasy prądowej: oba typy mają ten sam prąd bezpieczny (0,45 A). Z kolei odpowiedzi zawierające kombinacje 0,20 A i 0,45 A są błędne, bo wprost łamią zasadę jednolitej klasy w obwodzie.

W praktyce strzałowy, przygotowując obwód, powinien dodatkowo sprawdzić jego stan: ocenić ciągłość oraz oporność obwodu (np. omomierzem) i upewnić się, że zastosowano zapalniki i przewody o parametrach zgodnych z wymaganiami dla danej klasy. Typowym błędem egzaminacyjnym jest skupienie się wyłącznie na słowach "skalny/metanowy" i pominięcie wartości prądu (0,20/0,45), która w tym pytaniu rozstrzyga o bezpieczeństwie łączenia.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To informacja o wrażliwości elektrycznej zapalnika (powiązana z prądem bezpiecznym). Klasa mówi, jak "łatwo" zapalnik może zareagować na przepływ prądu. Mieszanie różnych klas w jednym obwodzie zwiększa ryzyko niewypałów lub niekontrolowanego zadziałania.
Bo mają różną wrażliwość na prąd. Przy tym samym przebiegu prądu zapalniki 0,20 A mogą zadziałać wcześniej, a 0,45 A mogą zadziałać później lub wcale. To grozi niewypałem, nierównomiernym odpalaniem i wzrostem zagrożeń podczas robót strzałowych.
To grupy bezpieczeństwa określające, do jakich warunków środowiskowych jest przystosowany zapalnik. "Metanowe (M)" dotyczą pracy w warunkach zagrożenia metanem i pyłem, "węglowe (W)" – pyłem, a "skalne (S)" – bez tych szczególnych wymagań. To inna cecha niż klasa prądowa.
Jeżeli mają tę samą klasę prądową (np. 0,45 A), to z punktu widzenia zgodności wrażliwości na prąd nie wprowadza się mieszania klas. W praktyce najważniejsze jest, by w jednym obwodzie nie mieszać 0,20 A z 0,45 A, bo to zwiększa ryzyko nieprawidłowego odpalenia.
Najczęściej: niewypały, opóźnione lub nierównomierne zadziałanie, a w konsekwencji konieczność postępowania przy niewypale i zwiększone ryzyko w strefie strzału. Błąd doboru może też utrudnić poprawną kontrolę obwodu (np. interpretację pomiaru oporności).
Grupa (M/W/S) opisuje przystosowanie do środowiska zagrożeń, a klasa (np. 0,20 A, 0,45 A) opisuje parametry elektryczne związane z wrażliwością na prąd. Na egzaminie warto najpierw znaleźć w odpowiedziach wartości prądu i sprawdzić, czy są jednakowe w całym obwodzie.
Przed odpaleniem, po wykonaniu połączeń i przed podłączeniem do źródła inicjowania, wykonuje się kontrolę obwodu. Ma to potwierdzić, że obwód jest zamknięty, połączenia są poprawne, a oporność mieści się w zakresie pozwalającym na pewne zadziałanie zapalników danej klasy.
Typowe pomyłki to: skupienie się na słowach "metanowe/skalne" i zignorowanie wartości 0,20 A/0,45 A; traktowanie grupy M/W/S jako "klasy"; oraz pobieżne czytanie liczb. Pomaga nawyk: zawsze porównaj prądy w każdej odpowiedzi.
W praktyce często stosuje się zapalniki skalne, bo zwykle nie występuje zagrożenie metanowe. Jednak stosowanie zapalników o wyższej grupie bezpieczeństwa może się zdarzać, o ile spełniają wymagania techniczne dla danego sposobu odpalania. Kluczowe pozostaje nie mieszanie klas prądowych w obwodzie.
Utrwal podział zapalników na grupy (M/W/S) i klasy prądowe (np. 0,20 A, 0,45 A) oraz zasadę: w jednym obwodzie zachowaj jednolitą klasę. Ćwicz rozpoznawanie, co w odpowiedziach jest "grupą", a co "prądem", i powiąż to z ryzykiem niewypałów.
info

Statystycznie 37% uczniów zna prawidłową odpowiedź. bardzo trudne

Materiały:

  • Materiały szkoleniowe z zakresu robót strzałowych dla górnictwa odkrywkowego
  • Instrukcje zakładowe prowadzenia robót strzałowych i doboru osprzętu strzałowego
  • Karty katalogowe i instrukcje producentów zapalników (parametry: prąd bezpieczny, oporność, zalecenia łączenia)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego